MOSKOVA (AA) – Moskova yakınlarındaki Elektrostal ile Tambov bölgesinde 18 Temmuz’da başlayan saldırı zinciri, Krasnodar, Nevinnomıssk, St. Petersburg, Leningrad, Penza, Volgograd, Samara ve Vladimir bölgeleri ile Udmurtya Cumhuriyeti’ne kadar genişledi.
Rus resmi makamlarının verilerine göre, Elektrostal ve Kotovsk’taki ilk saldırılarda 8 kişi hayatını kaybetti, çok sayıda kişi yaralandı. Wildberries, saldırıların ardından çalışanların tahliye edildiğini, mal kabulü ile sevkiyat işlemlerinin alternatif lojistik merkezlerine yönlendirildiğini açıkladı.
Şirketin ülke genelinde 200’ü aşkın tesisten oluşan çok merkezli ağı, bazı büyük depoların devre dışı kalmasına rağmen sipariş sisteminin tamamen kesintiye uğramasını önlerken, ürünlerin farklı bölgelere aktarılması ve teslimat güzergahlarının yeniden düzenlenmesi, taşıma sürelerini uzatırken lojistik maliyetlerini de artırdı.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, hedef alınan bazı lojistik merkezlerinde İHA parçaları, navigasyon ekipmanları ve çift kullanımlı ürünlerin bulunduğunu öne sürerken, Kiev yönetimi uzun menzilli saldırıların Rusya’nın askeri üretim ve ikmal imkanlarını zayıflatmayı amaçladığını savunuyor.
Kremlin ve şirket yönetimi ise depolarda sivil ticari faaliyet yürütüldüğünü, saldırıların çalışanlara, tüketicilere ve platform üzerinden satış yapan işletmelere zarar verdiğini belirtiyor.
Rusya da savaş boyunca Ukrayna’daki enerji, ulaştırma, sanayi ve lojistik altyapıya yönelik füze ve İHA saldırıları düzenlerken, söz konusu hedeflerin askeri amaçlarla kullanıldığını savunuyor.
Wildberries depolarına yönelik art arda düzenlenen saldırılar, şirketin çok merkezli lojistik ağı sayesinde teslimatların sürdürülmesine rağmen savaşın ekonomik etkilerinin enerji ve askeri tesislerin ötesine geçerek Rusya’nın iç piyasasındaki ticari mal akışına, bağımsız satıcılara ve finansman zincirine kadar genişlediğini gösteriyor.
Saldırılar farklı bölgelere yayıldı
St. Petersburg ve çevresindeki Leningrad Bölgesi’nde bulunan Wildberries tesisleri 24 Temmuz’da İHA saldırılarına uğrarken, Leningrad Valisi Aleksandr Drozdenko, Novosaratovka’daki depoda çıkan yangında 3 kişinin yaralandığını bildirdi.
Penza Valisi Oleg Melniçenko, 30 Temmuz’da bölgedeki lojistik merkezine düzenlenen İHA saldırısında bir kişinin yaralandığını ve yaklaşık 200 çalışanın tahliye edildiğini bildirirken, tesiste çıkan yangına acil durum ekiplerinin yanı sıra helikopter ve yangın söndürme treniyle müdahale edildi.
Aynı gün Udmurtya Cumhuriyeti’nin Sarapul kentindeki tesiste de İHA saldırısı nedeniyle yangın çıkarken, şirket, çalışanların saldırı öncesinde tahliye edildiğini, yaralanan olmadığını, Penza’daki bir kişinin ise hastanede tedavi altına alındığını bildirdi.
Wildberries, iki tesiste de lojistik zincirlerinin yeniden düzenlendiğini, mal kabulü ile sipariş sevkiyatının diğer merkezlerden sürdürüldüğünü açıkladı.
Volgograd, Samara ve Vladimir’deki tesisler de etkilendi
Saldırılar ağustos ayının ilk günlerinde de devam ederken, Volgograd Valisi Andrey Boçarov, bölgeye düzenlenen İHA saldırısının ardından şehirdeki bir enerji tesisi ile depolarda yangın çıktığını ve bölge genelinde 5 kişinin yaralandığını bildirdi.
Samara Valisi Vyaçeslav Fedorişçev de 2 Ağustos’ta bölgedeki Wildberries lojistik merkezinde İHA saldırısının ardından yangın çıktığını ve olay yerinde kriz merkezi kurulduğunu belirtirken, ilk belirlemelere göre can kaybı veya yaralanma yaşanmadığını kaydetti.
Vladimir Valisi Aleksandr Avdeyev ise 3 Ağustos’ta Sobinskiy ilçesindeki tesise yönelik saldırıda bir depo çalışanı ile tesis yakınında yaşayan bir kişinin yaralandığını duyurdu.
Stok kayıpları satıcıların finansman ihtiyacını artırdı
Wildberries’in pazar yeri modeliyle çalışması nedeniyle depolarda bulunan ürünlerin önemli bölümü platform üzerinden faaliyet gösteren bağımsız satıcılara ait bulunuyor. Bu nedenle tesislerde meydana gelen yangın ve hasar, şirketin lojistik faaliyetlerinin yanı sıra küçük ve orta ölçekli işletmelerin stoklarına ve nakit akışına da doğrudan yansıyor.
Leningrad Valisi Drozdenko, bölgedeki saldırılardan yaklaşık 1500 satıcının etkilendiğini açıklarken, zarar gören işletmelere işletme sermayesi için düşük faizli kredi verilmesi ve ilave destek sağlanması amacıyla çalışma yürütüldüğünü bildirdi.
Wildberries yönetimi de yapılacak destek ödemelerinin ürünleri saldırılarda zarar gören 97 binden fazla işletmeyi kapsadığını açıkladı. Şirketin daha önce 88 binden fazla satıcıya ilk ödemeleri gerçekleştirdiği, depolama ve lojistik kolaylıkları sağladığı, şirket bünyesindeki bankanın da kredi tatili ile ücretsiz bankacılık hizmetlerini devreye aldığı belirtildi.
Şirket, toplam finansal zarar, stok kaybı, etkilenen depo alanı ve tesislerin yeniden tam kapasiteye ulaşacağı tarihe ilişkin kapsamlı veri paylaşmadı.
Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak da ilgili bakanlıklara ve Rusya Merkez Bankasına, saldırılarda ürünleri zarar gören Wildberries satıcılarına yönelik destek tedbirlerini 10 Ağustos’a kadar hazırlama talimatı verdi.
Rusya’nın en büyük bankası Sber de depolarda ürünlerini kaybeden işletmelerden kredi yapılandırma başvurusu almaya başladığını, her başvurunun ayrı değerlendirileceğini ve satıcılara sigorta ile stok tespiti konularında danışmanlık sağlanacağını bildirdi.
Şirketin kısa vadeli borçları yaklaşık 8 kat arttı
Saldırıların mali etkileri, Wildberries’in faaliyetlerini yürüten şirketin kısa vadeli finansman yükünün önemli ölçüde arttığı bir dönemde ortaya çıktı.
Rusya Federal Vergi Servisinin verilerine göre, şirketin kısa vadeli kredi ve borçları 2025 sonunda yaklaşık 8 katına çıkarak 801,7 milyar rubleye ulaştı.
Şirketin uzun vadeli kredi ve borçları 2025 sonunda 28,7 milyar ruble düzeyinde gerçekleşirken, 2025 sonundaki toplam varlıkları 1,3 trilyon ruble, kısa vadeli yükümlülükleri de yaklaşık 1,3 trilyon ruble seviyesinde kayıtlara geçti.
Şirket, 2025’te 1 trilyon 187 milyar ruble gelir ve 55,3 milyar ruble net kar elde ederken, esas faaliyetlerinden kaynaklanan net nakit akışı 376,6 milyar ruble açık verdi.
Söz konusu veriler, saldırıların şirketin kısa vadeli finansman ihtiyacının hızla arttığı bir döneme denk geldiğini gösterirken, tesislerin onarımı, alternatif depo kapasitesi oluşturulması ve lojistik ağın yeniden düzenlenmesinin bilançoya etkisine ilişkin resmi tahmin bulunmuyor.
Şirket ve Rus makamları, toplam stok kaybına, tesislerde oluşan fiziki hasarın maliyetine ve satıcılara sağlanacak kamu desteğinin büyüklüğüne ilişkin kapsamlı veri paylaşmadı.
Kazakistan’da 260 bin metrekarelik yeni kapasite
Wildberries, lojistik ağını Kazakistan’da da genişletirken, Kazakistan Ticaret ve Entegrasyon Bakanı Arman Şakkaliyev, şirketin 2027’nin ilk çeyreğinde Astana’da 160 bin metrekarelik, Almatı’da 100 bin metrekarelik olmak üzere toplam yaklaşık 260 bin metrekarelik yeni depo alanını faaliyete geçirmeyi planladığını açıkladı.
Şirketin Kazakistan’da halihazırda yaklaşık 46 bin metrekarelik alan kiraladığını belirten Şakkaliyev, saldırıların ardından ilave depo kapasitesi oluşturulmasına yönelik yeni bir başvuru alınmadığını ve daha önce hazırlanan yatırım planlarının değişmeden sürdüğünü bildirdi.
Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Galuzin de Rusya ile Kazakistan’ın pazar yerlerinin entegrasyonuna yönelik çalışmaların saldırılardan önce başladığını belirterek, Wildberries ve bir diğer e-ticaret platformu Ozon’da yüz binlerce Kazakistanlı tedarikçinin kayıtlı olduğunu kaydetti.
Muhabir: Emre Gürkan Abay
