ERZURUM (AA) – Erzurum’un tarihi semtlerinden Tebrizkapı’da, Narmanlı Camisi’nin arka bölümünde yer alan Ahi Toman Baba Kümbeti, geçmişte çevresindeki ev ve iş yerleri nedeniyle dışarıdan görülemeyen bir konumda bulunuyordu.
Tarihi yapının çevresindeki yapıların kaldırılmasıyla kümbet yeniden ortaya çıkarılırken, Erzurum Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanan restorasyon projesinin ardından yapının ihyası için çalışma başlatıldı.
Yaklaşık 14. yüzyıla tarihlenen kümbet, Erzurum’da ahilik teşkilatını kuran ve bu geleneğin önemli isimlerinden Ahi Toman Baba’nın adıyla anılıyor.
Tarihi kaynaklarda, Ahi Toman Baba’nın Erzurum’da ahilik teşkilatının oluşumunda önemli rol üstlendiği, ünlü seyyah İbn Battuta’nın da 1331 yılında Erzurum’a geldiğinde Ahi Toman Baba’nın tekkesinde konakladığı belirtiliyor.
Erzurum Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen çalışmalarda ayrıca tescilli Ahıskalılar Evi de gün yüzüne çıkarılacak.
Restorasyonun tamamlanmasıyla yaklaşık 700 yıllık kümbetin çevresiyle birlikte düzenlenerek 2027 yılında ziyaret edilebilir hale getirilmesi ve Erzurum’un kültür turizmine katkı sunması amaçlanıyor.
Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Ünal İnci, AA muhabirine, kümbetin restorasyon aşamasına 2 yıl önce bölgede başlatılan kentsel dönüşüm çalışmalarıyla geçildiğini söyledi.
İnci, “Korunan tarih, dönüşen şehir şiarıyla başlattığımız tarihi eserlerin etrafında kentsel dönüşüm çalışmaları hızla devam etmektedir. Burada yaklaşık 10 binayı söktük. Bu binaların söküm ve tahliyesinde Ahi Toman Baba Kümbeti ve Ahıskalılar Evi denen tarihi tescilli yapılarımız vardı. Kümbetin önü kapalı olduğu için hemşehrilerimizin çoğu farkında değildi. Bu tarihi eserimizi ortaya çıkarmak için bu projeyi başlattık.” dedi.
Etrafındaki yapılardan dolayı tescilli binaların zamanla köhne hale geldiğini kaydeden İnci, gerçekleşen kamulaştırmalarla birlikte yapıların gün yüzüne çıktığını aktardı.
“En ince noktasına kadar hassas bir süreç yürütülüyor”
Adına yakışır şekilde “Ahıskalılar Evi” olarak bilinen tarihi ev ile Ahi Toman Baba Kümbeti’ni ziyaretçilere açmayı hedeflediklerini dile getiren İnci, şöyle devam etti:
“Buradaki zatımız 14. yüzyıllarda Erzurum’a gelmiş, ahilik teşkilatını kuran, buradaki esnafları örgütleyen, dini ve tasavvufi bir kişiliktir. 1331 yılında İbn Battuta’nın da yazılarında buradaki geldiği ahilik teşkilatını övdüğü, buranın misafirperver olduğunu ve böyle bir örgütlenmenin bu memlekette ticarete yönelttiğini yazmıştır. Bununla ilgili tarihe olan borcumuzu bu şekilde ödemeyi planlıyoruz.
Normal inşaat süreci gibi ilerlemiyor. Buradaki tarihi eserin önemine binaen hassas bir çalışma gerçekleştiriliyor. Koruma Kuruluyla birlikte onaylanan projelerimizi en ince noktasına kadar hassas bir süreç yürütülüyor. Buradaki mezarların da zarar görmemesi için ayrıntılı bir çalışma yapıyoruz. İnşallah 2027’de projeyi bitirmeyi hedefliyoruz.”
Büyükşehir Belediyesinin kentteki tarihi yapıların etrafının açılması ve gün yüzüne çıkarılması amacıyla Kent Estetiği Daire Başkanlığının kurulduğunu kaydeden İnci, bu sayede bütçe aktarımının daha kolay ve çalışmaların daha hızlı gerçekleştiğini sözlerine ekledi.
Muhabir: Tevhid Furkan Nehri
