İSTANBUL (AA) – Orta Doğu’da yeniden tırmanan jeopolitik gerilim ve artan petrol fiyatları, enflasyonist baskıların tekrar artabileceğine yönelik endişeleri öne çıkarıyor.
ABD’de enflasyonun yavaşlamasına karşın son günlerde Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerin artması Hürmüz Boğazı kaynaklı arz endişelerine neden olurken enerji fiyatlarının yeniden yükselişe geçmesi tahvil getirilerinin artmasında etkili oldu.
ABD basınında, üst düzey bir İranlı yetkilinin, diplomatik çabaların sonuçsuz kalması halinde ülkenin savunma odaklı bir politika yerine saldırı odaklı bir politikaya yönelebileceğini söylediği iddia edildi. ABD Başkanı Donald Trump da Oval Ofis’te basın mensuplarına yaptığı açıklamada, süresi dolan 60 günlük çerçeve anlaşmayı uzatmak isteyip istemedikleri sorusuna “Hayır” yanıtını verdi.
Öte yandan Fox News’in haberine göre Trump, İran ile gerilimin sürdüğü Hürmüz Boğazı’nda ABD’nin faaliyetlerini engellemesi halinde Umman’ı “bombalayacaklarını” belirtti.
Son gelişmeler, ekonomilerin arz şoklarına ve kalıcı enflasyonist baskılara karşı daha savunmasız hale geleceğine yönelik endişelerin artmasına neden oldu.
Hükümetlerin harcamalarını dizginleyememesi ve bunun mali durumlarını daha kötü hale getirebileceğine yönelik endişeler de tahvil piyasasındaki satış baskısını derinleştiren unsurlar arasında yer aldı.
ABD’de kasım ayında gerçekleşecek ara seçimlerin de politik riskleri öne çıkarabileceği ve mali sorunları daha da belirginleştirebileceği öngörülüyor.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,75’le Ocak 2025’ten bu yana en yüksek seviyelere yaklaşırken 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,34’le 2007’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Daha sonra ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,69’da, 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,27’de dengelendi.
ABD tahvil getirilerindeki sert yükselişin ara seçimler öncesinde ABD Başkanı Donald Trump ve Hazine Bakanı Scott Bessent için sorun oluşturduğu, yüksek kamu finansman maliyetlerinin kurumsal ve tüketici kredilerine yansıdığı belirtiliyor.
Tahvil piyasasına ilişkin endişeler Avrupa ve Japonya’da da arttı
Avrupa’da da hükümetlerin yüksek borçlanma seviyeleri ve devam eden enflasyon baskıları nedeniyle artan endişeler, uzun vadeli tahvil getirilerinde sert yükselişlere neden oldu.
Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,27 ile 2011’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Fransa’da gelecek yıl gerçekleşecek cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde ülkenin 30 yıllık tahvil faizi yüzde 4,91’le 2008’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,95 ile 1996’dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizi daha sonra yüzde 2,93’te dengelendi.
Japonya’nın tahvil piyasasındaki satış baskısında, Japonya Merkez Bankasının (BoJ) enflasyonist baskıları dizginlemek için faiz artırımı konusunda yavaş davrandığına dair spekülasyonlar etkili oldu. Japonya’nın mali durumuna ilişkin endişeler de ülkede tahvil piyasasını kayda değer şekilde etkiledi.
Ülkede ekonomik büyüme yavaşlarken enflasyon yükseliş eğiliminde hareket ediyor.
Japonya’da ikinci çeyreğe ilişkin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH), önceki çeyreğe göre yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 1,1 artarak beklentilerin altında kaldı.
Ülke, yılın ilk çeyreğinde çeyreklik bazda yüzde 0,5, yıllık bazda yüzde 1,8 büyümüştü.
Ülkede nisanda yüzde 1,4 olan enflasyon mayısta yüzde 1,5’e ve haziranda yüzde 1,7’ye çıktı. Japonya’da temmuz ayına ilişkin enflasyonun yüzde 1,9 olması bekleniyor.
Piyasalar, merkez bankalarının sıkılaştırmaya ihtiyaç duyabileceği bir senaryoyu fiyatlıyor
Avustralya merkezli KCM Trade Global Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, “Uzun vadeli tahvil getirilerindeki artış, süregelen enflasyon endişeleri ve mali baskıların birleşiminden kaynaklanıyor.” dedi.
ABD’nin 30 yıllık tahvil faizinin yüzde 5,3’ün üzerine çıkarak yaklaşık 20 yılın en yüksek seviyesine ulaşmasının yüksek petrol fiyatları, uzun vadeli enflasyon beklentilerinin istikrarsızlığı ve yüksek devlet tahvili ihraçları hakkındaki süregelen endişeleri yansıttığını belirten Waterer, yatırımcıların uzun vadeli tahvilleri elde tutmak için daha yüksek bir vade primi talep ettiğini ifade etti.
Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizinin 1996’dan bu yana en yüksek seviyeyi görmesinin iki nedenden kaynaklandığını dile getiren Waterer, şunları kaydetti:
“Bu nedenlerin birincisi BoJ’un eylül ayı gibi erken bir tarihte faiz oranlarını artıracağına dair artan piyasa beklentileri ve ülke dışındaki yüksek tahvil getiri oranlarının küresel çapta yarattığı etki olarak öne çıkıyor. Mali endişeler ve hala nispeten zayıf olan yenin enflasyon üzerindeki etkisi, baskıyı daha da artırıyor. Kısacası, piyasalar enflasyon risklerinin tam olarak ortadan kalkmadığı ve başta BoJ olmak üzere büyük merkez bankalarının para politikasını daha da sıkılaştırmaya ihtiyaç duyabileceği bir senaryoyu fiyatlıyor.”
ABD’nin yaklaşık 2 trilyon dolarlık bütçe açığı endişe yaratıyor
Avustralya merkezli finansal hizmetler şirketi Pepperstone Piyasa Stratejisti Ahmad Assiri de “Yüksek tahvil getirisinin verdiği açık mesaj, kamu borçlarının maliyetinin arttığı yönündedir.” ifadesini kullandı.
Makroekonomik faktörlerin yeniden öne çıktığını belirten Assiri, ABD’nin yaklaşık 2 trilyon dolarlık bütçe açığının endişe yarattığını, en büyük üç kreditör ülke olan Japonya, Birleşik Krallık ve Çin’in ABD’nin uzun vadeli hazine tahvillerindeki pozisyonlarını azaltmasının da dikkati çektiğini vurguladı.
Assiri, “Buna ek olarak, petrol fiyatları 90 dolarlık eşiğin üzerine çıkarak yükselmeye devam ediyor ve bu durum yüksek enflasyon beklentilerini daha da artırıyor. Tüm bu faktörler bir araya gelerek ABD’nin 30 yıllık tahvil faizinin yaklaşık 20 yılın en yüksek seviyesine çıkmasına yol açtı.” ifadelerini kullandı.
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
