KARS (AA) – KuzeyDoğa Derneğinin, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün izniyle Iğdır, Utah ve Koç üniversitelerinin destekleriyle yürüttüğü kuş araştırma çalışmaları 21 yıldır devam ediyor.
Aras Kuş Cenneti’nde 41. sezon çalışmaları, bilim insanları ve gönüllülerin yardımıyla sürüyor.
Iğdır’ın Tuzluca ilçesine bağlı Yukarı Çıyrıklı köyünde kurulan Aras Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi’nde yapılan çalışmalarda bugüne kadar 210 türden 200 bin kuş yakalanarak verileri toplandı.
Ekiplerin çalışması sonucu yakalanan 200 bininci kuş, sadece Kafkasya bölgesinde görülen Kafkas çıvgını (Phylloscopus lorenzii) oldu.
Her yıl farklı ülkelerden ve farklı üniversitelerden gelen gönüllü ve öğrencilerin de ağırlandığı merkezde yapılan çalışmalar, kuşların göç zamanları, rotaları, beslenme ve üreme alanlarına dair önemli veriler sağlıyor.
Merkezin sorumlusu Gül Tutar, AA muhabirine, Aras Kuş Cenneti’nin kuş çeşitliliği bakımından önemli bir yer olduğunu söyledi.
Tutar, 2006 yılında başlanılan çalışmalarda 41. sezonla devam ettiklerini ifade ederek “Merkezimiz 21. yılında şu an çalışmalara devam ediyor, bu sezonun özelliği biz 200 bininci kuşu ağlarımıza yakaladık. Bilimsel çalışmamızın uluslararası bilinirliğini arttıran ve Aras’ın ne kadar önemli olduğunu gösteren bir bilgi. Bu alanın bu kadar önemli olmasının sebebi de hem bozkır habitatının hem de sulak alan habitatlarının bir arada bulunuyor olması. Kuşlar bu alanı göçleri esnasında üreme, konaklama ve beslenme alanı olarak kullanıyor.” dedi.
Nesli tehlike altında olan türler de bu alanı kullanıyor
Aras Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi İstasyonunun göç yolu üzerinde bulunduğuna dikkati çeken Tutar, “İlkbaharda yazlamak için Kuzey’e çıkan kuşlar aynı rota üzerinden kışlamak için de Afrika’ya sonbaharda bu rotayı kullanarak dönüyorlar. Özellikle poyraz kuşu, işte bozkır delicesi gibi nesli tehlike altında olan türlerin de bu alanı kullandığını biliyoruz. Biz de bu halkalama çalışması sayesinde onlarla ilgili daha detaylı bilgi sahibi olabiliyoruz. Onları korumak için çeşitli adımlar atabiliyoruz.” diye konuştu.
Tutar, yakalanan kuşların uzman halkacılar tarafından halkalandığını ve bilgilerin toplandığını dile getirerek şunları kaydetti:
“Çalışmamızı yaklaşık 2 kilometrekarelik bir alanda sis ağı kullanarak yapıyoruz, göç esnasında hareket ederken ağlara yakalanan kuşlar, eğitim almış kişiler tarafından ve gönüllülerimiz tarafından, çalışma istasyonuna getiriliyor. Burada uzman bir halkacı tarafından türü tayin edildikten sonra halkası takılıyor. Ölçümleri yapılıyor ve doğaya geri salınıyor. Bu ölçümler içerisinde kuşun aslında göçe ne kadar uygun olduğunu da gözlemleyebiliyoruz. Yağlanma gibi, yağ skoru gibi ya da kuşun diğer sağlık belirtileri gibi durumları gözlemleyebiliyoruz. Bunlar da bilim adına bize çok fazla katkıda bulunuyor. 200 bininci kuş şöyle örnek verebilirim Iğdır nüfusu kadar, Iğdır’ın toplam nüfusu kadar aslında bizim istasyonumuzda kuş yakalandığını gösteriyor.”
Muhabir: Cüneyt Çelik, Sabri Sarcan
