ANKARA (AA) – AA’nın Global İletişim Ortağı olduğu, Milli Savunma Bakanlığı ve Türkiye Teknoloji Takımı Vakfının (T3 Vakfı) ana yürütücülüğündeki TEKNOFEST Mavi Vatan, Gölcük Tersanesi Komutanlığı’nda devam ediyor.
Kocaeli Milletvekili ve eski Kocaeli Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Saadettin Hülagü, AA muhabirine, festivale çok ciddi bir teveccüh olduğunu, gençlerin özellikle teknolojik gelişmeleri yakından takip ettiğini dile getirdi.
Savunma sanayisinde yerlileşme oranlarının yüzde 80-85’lerin üzerine çıktığının altını çizen Hülagü, bunun gurur verici bir tablo olduğunu ifade etti.
Hülagü, daha önce TCG Anadolu’yu ziyaret ettiklerini ve “burada robotik cerrahiyle uzaktan ameliyat yapabilir miyiz?” diye düşündüklerini aktararak, şöyle konuştu:
“‘Acaba denizaşırı ülkelerde, uzaklarda bir personelimizin sıkıntıya düştüğünde cerrahi bir ameliyatı Da Vinci robotuyla yapabilir miyiz?’ dedik. Bununla ilgili çalışmalar yapıldı, TCG Anadolu’nun titreşim oranının çok düşük olduğunu gördük. 5G teknolojisi de geldi. Ama şu anda ilk defa bir savaş gemisi içerisinde robotik cerrahinin uygulanabileceği bir alan oluşturuldu ve ilk prototip uygulamaları yapılıyor. Yani uzaklarda, açıklarda, Somali’de görev yapan bir personelimizin bir safra kesesi problemi olduğunda, acil ameliyat, teknik bir ameliyat olması gerektiğinde, Kocaeli Üniversitesi’ndeki hocamızın yardımıyla, ortaklaşa olarak bir operasyon gerçekleştirmek üzerine çalışıyoruz. Bugün onun ilk prototipini uyguluyoruz. Robotik cerrahiyle deniz üzerinde bir gemide, yüksek teknolojik özellik gerektiren bir ameliyatı, oradaki bizim ameliyathanenin şartlarındaki hocamızın robotik cerrahiyi yönlendirmesiyle, teknik destekle yapılmış olacak. İnşallah dünyada daha birçok ilkleri yapmaya gayret edeceğiz. Yani 780 bin kilometrekarelik bir alana ilave mavi vatan… Bizden görev bekleyen, bizim tarihi sorumluluklarımızın olduğu topraklarda yaşıyoruz.”
Türkiye’de yürütülen çalışmayla ilk kez bir muharip savaş gemisi içerisinde robotik cerrahinin uygulanabileceği alan oluşturulduğunu belirten Hülagü, sistemin ilk prototip uygulamalarının gerçekleştirildiğini anlattı.
Hülagü, çalışmanın Türkiye açısından gurur verici olduğunu dile getirerek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar’a katkılarından dolayı teşekkür etti.
Pek çok ameliyat gerçekleştirilebiliyor
e TCG Anadolu’da uzaktan cerrahi işlem yapmayı hayal ettiklerini anımsatarak, şimdi o hayalin gerçeğe dönüştüğünü dile getirdi.
Hastanelerindeki robotla buradaki robotun senkronize olduğunu belirten Cantürk, şu bilgileri paylaştı:
“Arkadaşlarımız hastaneden buradaki cerrah arkadaşımıza yol göstererek işlemleri gerçekleştiriyor. Bu ‘telementoring’ olarak biliniyor ama bu nihai bir hadise değil. Bizim projemiz; tele-konsültasyon (danışmanlık hizmeti), tele-mentoring (karşılıklı fikir alışverişi), tele-proktoring (danışarak işlemi gerçekleştirmek) ve deneysel robotik cerrahi, ardından da uzaktan robotik ameliyatların gerçekleştirilmesi. Bugün bunu gerçekleştirebileceğimizin bir kanıtını ortaya koyuyoruz. Türkiye’miz geldiği noktayla, teknolojik gelişimiyle, Türkiye’nin ikinci yüzyılında, Cumhurbaşkanımızın her daim altını çizdiği Türkiye’nin ikinci yüzyılında, her daim altı çizilen ‘mavi vatan’ımızda bunu gerçekleştirme hayalimiz gerçek oluyor.” diye konuştu.
Safra kesesi, apandisit ve kadın doğum ameliyatları dahil pek çok ameliyatın bu yöntemle gerçekleştirilebildiğini anlatan Cantürk, bugün 5G teknolojisiyle 200 milisaniyenin altına düşen gecikmelerle bu işlemlerin yapılabildiğini söyledi.
Cantürk, el hareketinin senkronize olması gerektiğini vurgulayarak, “Bugün buradaki uygulamayla 135 milisaniye civarında bir değere ulaşıldı ki bu çok güzel bir rakam. Bir aletin orada senkronize edildiği zaman burada aynı anda aletin hareket etmesi anlamına geliyor bu.” dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Türkiye’yi çok ileri noktalara taşımayı hedeflediğini belirten Cantürk, teknolojik gelişmelerin TEKNOFEST kuşağıyla çok ileriye taşınacağını, çok kısa zaman içerisinde çok iyi bir yere geleceğini ve daha iyi noktalara gelindiğinde herkesin “Biz de ilk yapıldığında oradaydık.” diyeceğini dile getirdi.
Gemilerin üzerinde gemi motorlarının hareketinin ve deniz dalgalarının yarattığı titreşim ve ivme olduğuna dikkati çeken Cantürk, şu bilgileri paylaştı:
“TCG Anadolu, oluşturulan teknolojiyle bu titreşimi en aza indiriyor. Bugün dünyada uzaktan cerrahi yapılabiliyor. Nerede yapılıyor? Karadan karaya yapılıyor, kablolarla internet taşınarak yapılıyor. Biz bugün karadan denize konuşuyoruz. İlk defa bir muharip gemide bu iş gerçekleştiriliyor. Burada kablo söz konusu değil, burada çevrim içi yöntemle, 5G teknolojisiyle bunu gerçekleştireceğiz. Bu gemide bunu yapmamızın nedeni hem bu titreşimi ortamdan kaldırmak hem de Silahlı Kuvvetlerimizin sağlık imkanlarına yeni imkanlar katmak.”
TCG gelişmiş tıbbi imkanlara sahip
TCG Anadolu Komutanı Deniz Kurmay Albay Nadir Kılınç da TCG Anadolu’nun Türk donanmasının en büyük, dünyanın sayılı büyük savaş gemilerinden birisi olduğunun altını çizerek, şunları kaydetti:
“Bu büyüklük beraberinde tıbbi imkanların da gelişmiş olmasını gerektiriyor. Gemimiz, 32 yataklı bir hasta ünitesi, 8 yataklı bir yoğun bakım ünitesi, bunların yanı sıra gelişmiş bir yanık tedavi ünitesi, aynı zamanda iki ameliyathane ve diş tedavi ünitesiyle gelişmiş görüntüleme imkanları, kan bankası ve laboratuvar bulunan Rol-2 kabiliyetine sahip. İlklerin gemisi TCG Anadolu’da bugün bir ilki yaşadık. Bir doğal organ modeli üzerinde robotik cerrahi uygulamasıyla, tele-mentoring sistemiyle Kocaeli Üniversitesinden bağlanılarak bir operasyon gerçekleştirdik. Bugün burada temeli atılan ve ilk defa gerçekleştirilen TCG Anadolu’da robotik cerrahi faaliyetiyle ileride ihtiyaç duyulan cerrahi faaliyetlerin TCG Anadolu’da ana vatandan yüzlerce mil uzakta gerçekleştirilmesini sağlayacak çalışmaların temeli atılıyor.”
Kocaeli Üniversitesinden Prof Dr. Önder Kara da “Bundan bir sonraki adım, 2 tane konsolun karşılıklı olarak getirilip tele-cerrahi, tele-mentoring değil de tele-cerrahi yöntemiyle aslında hayvan modelinde ve daha sonra da canlı insan modelinde yapılması. 1,5 yıllık bir projenin ilk adımını attık. Bundan sonraki adımların da devamının geleceğini düşünüyorum çünkü paydaşlarımız bize gerçekten inanılmaz destekler veriyor.” dedi.
Muhabir: Zeynep Duyar, Mert Davut
