İSTANBUL (AA) – Jeopolitik riskler ve iklimsel faktörler emtia piyasasında arz endişelerine neden olurken özellikle tarım grubu ürünlerde kayda değer yükselişler görülüyor.
Tahıl grubu ürünlerdeki fiyat hareketleri dikkati çekerken, mısır fiyatlarında da sert artışlar söz konusu.
Chicago Ticaret Borsası’nda işlem gören mısırın kile başına fiyatı, El Nino hava olayının etkisi, kurak hava koşulları ve Rusya-Ukrayna savaşından kaynaklı jeopolitik risklerden dolayı 5,2425 dolara yükselerek 3 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Mısırın kile başına fiyatı, 31 Temmuz 2023 tarihinde 5,2450 doları görmüştü.
Temmuz ayının sonuna göre yüzde 11’in üzerinde artan mısırın kile başına fiyatı, 31 Aralık 2025 sonuna göre yüzde 17’nin üzerinde yükseldi.
Mısır fiyatları daha sonra 5,18 dolar seviyelerinde dengelendi.
ABD’deki mahsul verilerine ilişkin artan endişelerin arzın daralacağına dair beklentileri güçlendirmesi mısır fiyatlarının 3 yılın zirvesini görmesinde etkili oluyor.
ABD’nin mısır ihracatının artması da mısırdaki yükseliş eğilimini destekliyor.
ABD’nin mısır üretilen bazı bölgelerinde görülen sıcak ve kurak hava koşulları ile Avrupa’daki olumsuz hava koşulları ve Ukrayna’dan yapılan tahıl sevkiyatlarında devam eden aksaklıklar, mısırın küresel arzı konusunda endişeleri artırıyor.
ABD’nin orta batısında yapılan mısır hasadının daha önce beklenenden daha düşük olduğu görülüyor.
Rusya ve Ukrayna’nın karşılıklı nakliye rotalarına saldırıları, tahıl ihracatını durma noktasına getirdi.
Emtia piyasasında işlem gören tarım ürünlerinde risk giderek iki yönlü hale geliyor. Hava koşulları üretimi tehdit ederken jeopolitik aksaklıklar ise mevcut mahsulün tüketicilere ulaştırılmasını tehlikeye atıyor. Enerji ve gübre maliyetlerinin halihazırda yüksek olması nedeniyle, ek arz şoklarını telafi etme marjı giderek daralıyor.
Diğer taraftan ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz artıracağına yönelik öngörülerin gücünü kaybetmesi ve dolara talebin azalması da emtia piyasasını pozitif etkiliyor.
Mısırda El Nino etkisi görülüyor
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, haziran ayıyla birlikte El Nino’nun etkisine girildiğini belirtti. Bunun özellikle Güney Amerika, Güneydoğu Asya, Avustralya’da görüldüğünü, kısmen de olsa ABD ve Avrupa tarafında da bu etkilerin hissedildiğini ifade eden Ergezen, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Batı Afrika’da yine bunun ciddi etkilerini görüyoruz. Şimdi bu çerçevede baktığımız zaman özellikle Brezilya, ABD, Güneydoğu Asya tarafında mısır rekoltesinin azalacağı endişesi vardı. El Nino etkisinden dolayı Brezilya kaynaklı mısır üretiminde ve ABD kaynaklı mısır rekoltesinde düşüşler olabileceğini düşünüyorduk. Üretim ve rekoltedeki bu düşüş tahminleri gerçekleşmeye başladı.”
Ergezen, mısırdaki yükselişte petrol fiyatlarının da etkili olduğunu söyledi.
Petrol fiyatları yüksek olunca biyodizel üretiminde kullanılan mısıra talebin arttığını dile getiren Ergezen, dünyada üretilen mısırın yaklaşık yüzde 60’ının endüstriyel alanda kullanıldığını vurguladı.
El Nino ve petrol fiyatlarındaki etkiler birleşince mısır fiyatında ciddi bir yukarı yönlü hareketlenme görüldüğünü ifade eden Ergezen, şunları kaydetti:
“El Nino etkisi önümüzdeki senenin başına kadar devam edecek, buna neredeyse kesin gözüyle bakılıyor. Petrol fiyatları da bu seviyelerde kalmaya devam ederse, bütün bunlar bize mısırda yukarı yönlü fiyatlamalar görülebileceğini gösteriyor. Fiyatlar en azından güçlü kalmaya devam edecek. Petrol fiyatları geri çekilmediği sürece ve ABD ile İran arasında hızlı bir şekilde kalıcı bir anlaşma olmadıkça mısır tarafında çok sert ve derin bir geri çekilme beklemiyorum.”
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
