BERLİN (AA) – Konut inşaatlarında yaşanan sert daralma, hem sektörel bazda milyarlarca avroluk gelir ve vergi kaybına yol açıyor hem de iş gücü piyasasındaki mobilizasyonu engelleyerek ekonomik büyümeyi frenliyor.
Almanya Yapı Malzemeleri Perakendecileri Birliği adına Pestel Araştırma Enstitüsü tarafından hazırlanan “İnşaat Monitörü 2026” raporunun sonuçları başkent Berlin’de düzenlenen basın toplantısıyla kamuoyuna açıklandı.
Pestel Enstitüsü Üst Yöneticisi (CEO) Matthias Günther, konut piyasasındaki mevcut durumu “zehirli bir kombinasyon” olarak nitelendirerek, “Çok uzun zamandır konuta bu kadar büyük bir ihtiyaç duyulmamıştı ve yine çok uzun zamandır bu kadar az konut inşa edilmemişti. Durumda herhangi bir iyileşme de öngörülmüyor.” uyarısında bulundu.
İnşaat sektöründeki bu duraklamanın genel ekonomiye ve kamu bütçesine maliyetinin yüksek olduğunu belirten Günther, şu değerlendirmede bulundu:
“Ekonomik büyüme ancak daha fazla konut inşaatıyla mümkündür. Konut krizi büyümeyi yavaşlatırken devlete de büyük paralar kaybettiriyor. Sadece geçen yıl, istikrarlı bir inşaat faaliyeti sürdürülebilseydi devlet 5,1 milyar avro daha fazla satış vergisi ve 1,9 milyar avro daha fazla emlak devir vergisi toplayabilirdi. Konut inşaatındaki tıkanıklık istihdam piyasasında da ciddi sorunlara yol açıyor. İş gücü ve konut piyasaları artık birbiriyle uyumlu değil. İnsanlar bütçelerine uygun bir daire bulamadıkları sürece yeni bir iş için başka bir şehre taşınmıyorlar. Bu durum hem sosyal huzursuzluğu hem de siyasi memnuniyetsizliği körüklüyor.”
Almanya Yapı Malzemeleri Perakendecileri Birliği Başkanı Katharina Metzger ise konut inşaatlarındaki düşüşü “felaket” olarak nitelendirerek federal hükümetin ekonomi politikasını eleştirdi.
Metzger, mevcut kriz ortamına rağmen hükümetin konut inşaatı sübvansiyonlarını 1,4 milyar avro azaltmayı planlamasına tepki göstererek, “2027 yılında bu bütçe için sadece 2 milyar avro ayrılması planlanıyor. Bizim ihtiyacımız olan şey güvenilir ve sürekli bir finansman desteğidir.” dedi.
Metzger ayrıca, bürokratik süreçleri azaltmak adına daha basit inşaat standartlarını içeren ve “E Tipi” olarak adlandırılan bina yönetmeliğinin hızla hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
İnşaat ruhsatları artsa da tamamlanan konut sayısı 15 yılın en düşük seviyesinde
Rapora göre, Almanya’da konut açığının ülke genelinde 1,35 milyon daireye ulaşarak rekor seviyede kalmaya devam etti.
Ülkenin en kalabalık eyaleti olan Kuzey Ren-Vestfalya’da şu anda 364 bin konut açığı bulunuyor. Konut eksikliği Bavyera’da 220 bin, Baden-Württemberg’de 201 bin, başkent Berlin’de en az 58 bin ve Hamburg’da ise 23 bin seviyesinde seyrediyor.
Ülkede konut inşaat ruhsatları yılın ilk yarısında son on yılın en hızlı artışını kaydederek geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15,1 yükselişle 126 bin 300’e ulaşsa da uzmanlar tamamlanan konut sayısında bir artış beklenmediğini vurguluyor.
Raporda, 2023-2025 döneminde konut inşaatlarında yaşanan çöküş nedeniyle inşaat sektörünün iki yılda yaklaşık 26,9 milyar avro net ciro kaybına uğradığı, bunun da vergi gelirlerinde 7 milyar avroluk bir azalmayı beraberinde getirdiği aktarıldı.
Bu arada, merkezi Münih’te bulunan Ekonomi Araştırma Enstitüsü (Ifo) verilerine göre, Almanya genelinde bu yıl sadece 185 bin konutun tamamlanması bekleniyor.
Bu rakam, son 15 yılın en düşük seviyesine işaret ediyor. Ülkede 2025 yılında 206 bin 600 konut tamamlanmıştı. Almanya’nın yıllık konut talebi ise en az 300 bin konut olarak hesaplanıyor.
Başkent Berlin’de yeni dairelerin metrekaresi en az 25 avroya kiraya veriliyor
Gayrimenkul uzmanları, artan inşaat maliyetleri, yükselen faiz oranları, yeni konut üretimindeki düşüş ve mülteci akınının, konut açığını son 20 yılın en yüksek seviyesine çıkardığını belirtiyor.
Kiraların en fazla arttığı başkent Berlin’de nüfusun çoğunluğu kirada oturuyor. Başkentte ortalama kira 2010’dan bu yana yüzde 110’dan fazla artarken, yeni dairelerin metrekaresi en az 25 avrodan kiraya veriliyor.
Ailelerin aylık gelirlerinin yarısı konut ve ısınma harcamalarına gidiyor
Yüksek enerji fiyatları ve kira artışları nedeniyle, halkın yarısının kirada oturduğu Almanya’da büyükşehirlerde yaşayan ailelerin konut ve ısınma için yaptığı harcamalar aylık gelirlerinin yüzde 50’sini aşıyor.
Ülkede, zengin ve fakir arasında büyüyen uçurumun konut piyasasında daha da derinleşmesi dikkati çekiyor.
Muhabir: Bahattin Gönültaş
