ANKARA (AA) – Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Yargıtay İsmail Rüştü Cirit Konferans Salonu’nda düzenlenen, 2026-2027 Adli Yıl Açılış Töreni’nde konuştu.
Yeni adli yılın hayırlara vesile olmasını temenni eden Yılmaz, Türkiye’nin dört bir yanında adaletin tecellisi için büyük bir sorumlulukla görev yapan tüm adalet çalışanlarına başarılar diledi.
Uluslararası kurumların ve kuralların giderek zayıfladığı, jeopolitik risklerin, gerilimlerin, savaşların arttığı, belirsizliklerin yükseldiği bir dönemde olunduğuna işaret eden Yılmaz, bu dönemde gelişen “Güçlüysem her şeyi yapabilirim” zihniyetinin çok tehlikeli olduğunu ifade etti.
Gazze başta olmak üzere Türkiye’nin yakın coğrafyasında bu zihniyetin tezahürlerinin görüldüğünü belirten Yılmaz, “Dünyanın teknolojik, bilimsel olarak en gelişmiş toplumlarının, insanlığın görebileceği en büyük zulümleri işleyebileceğini de görmüş olduk.” diye konuştu.
Bilim ve teknolojinin çok önemli olduğunu ancak ahlakla, hukukla, adaletle, merhametle birleşmediği sürece bu alandaki ilerlemelerin insanlığa çok fazla bir şey katmadığının görüldüğünü dile getiren Yılmaz, şunları kaydetti:
“Dünyanın bu zorlu döneminde Türkiye Cumhuriyeti olarak şuna inanıyoruz, güçlü olmak zorundayız. Kimsenin merhametine güvenebileceğimiz bir dönemde değiliz. Maalesef böyle bir uluslararası, bölgesel ortamdayız. Dolayısıyla güçlü olmak zorundayız. Ama aynı zamanda haklı da olmamız gerekiyor. Dolayısıyla biz, dünyanın bu genel gidişatından farklı olarak, hem güçlü olacağız hem de haklı olacağız’ diyoruz. Köklü geçmişimizden, 100 yılı aşan tecrübemizden ve Cumhuriyetimiz’den aldığımız mirasla bu iddiamızı Türkiye Yüzyılı’nda hep birlikte hayata geçireceğiz.”
“Demokrasinin ve hukuk devletinin standartlarını yükselttik”
Devlet hayatının temelinde düzeni sağlayan hukuk kadar, o hukuka istikamet veren güçlü bir adalet anlayışının olduğunu ifade eden Yılmaz, “Kanunların herkese eşit uygulanması, hakkın sahibine teslim edilmesi, güçlünün hukukla sınırlandırılması ve güçsüzün hukukla korunması, milletin devletine duyduğu güvenin de temelini oluşturur. Bu sebeple adalet, bizim medeniyetimizde ve köklü devlet geleneğimizde idarenin en önemli ölçülerinden biri olarak kabul edilmiştir.” dedi.
Yılmaz, şöyle konuştu:
“Hazreti Ömer’in adının bugün dahi adaletle anılması, bu anlayışın milletimizin ve medeniyetimizin hafızasında bıraktığı güçlü izler nedeniyledir. Bu anlayış bize, devletin gücünün vatandaşının hakkını koruduğu, mazlumun yanında durduğu ve hiçbir haksızlığa kayıtsız kalmadığı ölçüde anlam kazandığını hatırlatmaktadır. Bugün de milletimizin devletten ve adalet sisteminden beklentisi özünde aynıdır: Hakkının korunacağından, hukukun herkes için işleyeceğinden ve adaletin zamanında tecelli edeceğinden emin olmak.”
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, milletin bu beklentisini devlet yönetimindeki temel sorumluluklardan biri olarak gördüklerini dile getiren Yılmaz, 2002 yılından bu yana attıkları her reform adımında hukukun üstünlüğünü güçlendirmeyi, hak ve özgürlüklerin güvencelerini genişletmeyi ve vatandaşların adalete erişimini kolaylaştırmayı esas aldıklarını vurguladı.
Yargıyı vesayetçi yapılardan arındırdıklarını, temel kanunları yenilediklerini, hak arama yollarını çoğalttıklarını ve vatandaşın devlet karşısındaki hukukunu güçlendiren önemli reformları hayata geçirdiklerini hatırlatan Yılmaz, askeri yargının kaldırılmasından Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkına, Kamu Denetçiliği Kurumundan kişisel verilerin anayasal güvenceye alınmasına kadar pek çok alanda demokrasinin ve hukuk devletinin standartlarını yükselttiklerini söyledi.
“Önemli olan adalet sistemine gelmeden potansiyel ihtilafları azaltmaktır”
İnancı, düşüncesi, etnik kimliği, mezhebi, hayat tarzı veya sosyal konumu sebebiyle vatandaşların hak ve özgürlüklerini kullanmasının önüne çıkarılan engelleri birer birer kaldırdıklarını belirten Yılmaz, “Adaleti millet adına tesis eden yargımızın bağımsızlığını ve tarafsızlığını güçlendirirken, vatandaşlarımızın hak arama imkanlarını genişlettik.” ifadelerini kullandı.
“Önemli olan adalet sistemine gelmeden potansiyel ihtilafları azaltmaktır.” diyen Yılmaz, bu yapıldığında “koruyucu adalet” denilen sonucun ortaya çıkacağına işaret etti.
Belirsiz ifadelerle niteliksiz şekilde hazırlanmış sözleşmelerin daha sonra yargının, adalet sisteminin iş yüküne dönüştüğüne dikkati çeken Yılmaz, cezaevlerindekilerin üçte birinin uyuşturucu suçundan bulunduğunu, diğer suçların da birçoğunun uyuşturucu veya bağımlılıkla ilişkili suçlar olduğunu belirtti.
Yılmaz, bağımlılıkla etkili mücadelenin hem hukuk sisteminin hem de infaz ve cezaevi sisteminin yükünü çok ciddi oranda aşağıya çekeceğine yürekten inandığını dile getirdi.
Buna benzer alanlarda özellikle akademik dünyanın, toplumun tüm paydaşlarının katkısıyla yapacakları daha çok iş olduğunu aktaran Yılmaz, “Bağımlılıkla Mücadele Yüksek Kurulunun başkanlığını yapan bir arkadaşınız olarak da söylüyorum, çok boyutlu bir eylem planını hayata geçiriyoruz. Bu noktalarda sağlayacağımız ilerlemeler inanıyorum ki adalet sisteminin önündeki iş yükünü ciddi anlamda azaltacaktır. İnsani maliyetleri de aşağıya çekecektir.” dedi.
“Adalet kalkınmanın da demokrasinin de temelidir”
Adaleti, mülkün temeli olarak gördükleri gibi, kalkınmanın, demokrasinin en güçlü dayanağı olarak da gördüklerini ifade eden Yılmaz, “Adaletin güçlü olduğu bir yapı aynı zamanda öngörülebilirliği artıran, yatırım ortamını iyileştiren, ekonomik refahı geliştiren en güçlü dayanaktır. Yine adaletin, hukuk devletinin güçlü olduğu bir ortam temel hak ve özgürlüklerin en kamil şekilde yaşanmasına hizmet eder. Dolayısıyla adalet mülkün temeli olduğu gibi kalkınmanın da demokrasinin de temelidir.” diye konuştu.
Adalet anlayışını, değişen şartlara, toplumun ihtiyaçlarına ve milletin beklentilerine cevap verecek dinamik bir reform iradesiyle sürdürdüklerini vurgulayan Yılmaz, “Elbette mükemmel bir noktada olduğumuzu hiçbir zaman söyleyemeyiz. Bu bir süreç. Adalette yaptıklarımızdan bir miktar bahsettim. Ama eksiklerimizin olduğunu, daha yapmamız gereken çok şey olduğunu da elbette görmemiz lazım. Hep birlikte bu konuları ele almamız lazım.” dedi.
Yılmaz, bu sebeple hükümet olarak adaleti daha ileriye taşıyacak stratejiler, reformlar, eylem planları hazırladıklarını ve bunları hayata geçirmeye gayret ettiklerini söyledi.
Geçen yıl Türkiye Yüzyılı Yargı Reformu Stratejisi’yle gelecek dönemin yol haritasını ortaya koyduklarını, hedeflerini “hukukun üstünlüğünü esas alan, gecikmeyen ve öngörülebilir bir adalet sistemi” olarak belirlediklerini anımsatan Yılmaz, bu kapsamda hayata geçirdikleri 11. ve 12. yargı paketlerini anlattı.
“Milletimizin en önemli beklentisi adalet sürecinin hızlı işlemesidir”
“Milletimizin bizden en büyük beklentisi adalet sürecinin daha hızlı işlemesi” diyen Yılmaz, bu konudaki çalışmaları önceliklendirdiklerini söyledi.
Hukuk davalarında duruşmalar arasındaki süreyi zorunlu haller dışında üç ayla sınırlandırdıklarını, kanun yollarından icra ve iflasa, idari yargıdan ceza muhakemesine kadar birçok alanda hukuki güvenliği ve hak arama imkanlarını güçlendirdiklerini hatırlatan Yılmaz, makul sürede yargılanma hakkının daha güçlü şekilde korunması amacıyla hedef süre uygulamasını istinaf aşamasına taşıdıklarını, Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Bürolarını oluşturduklarını kaydetti.
“Alo Adalet 135” sistemine de değinen Yılmaz, 2002’de yaklaşık 9 bin 349 olan hakim ve savcı sayısını 26 bin 667’ye, toplam adalet personeli sayısını ise 61 binden 208 binin üzerine çıkardıklarını aktardı.
Yılmaz, hakim ve savcı yardımcılığı ile Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavını sisteme kazandırırken, hukuk fakültelerine girişte 100 bin başarı sırası şartını bu yıl ilk kez uygulamaya başladıklarını anımsattı.
Ulusal Yargı Ağı Projesi’ni (UYAP) her geçen yıl daha güçlü bir şekilde geliştirdiklerini dile getiren Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Adalet hizmetlerinde dijital dönüşümü yeni bir aşamaya taşıyarak yapay zeka destekli uygulamaları devreye alıyor, e-Duruşmanın kapsamını genişletiyor, e-Avukat uygulamasıyla savunma hakkının etkin kullanımını kolaylaştırıyoruz. Adli sicil kayıtlarının silinmesine ilişkin işlemlerde yapay zeka destekli sisteme geçerek vatandaşlarımızın işlemlerini daha hızlı sonuçlandırıyoruz. Tüm bu çalışmalarla adaletin daha hızlı tecelli ettiği, vatandaşımızın hakkına daha kolay eriştiği, güven veren ve öngörülebilir bir yargı düzenini tahkim etme gayreti içindeyiz.”
Yılmaz, bu reform iradesini gelecek dönemde de kararlılıkla sürdüreceklerini, Türkiye Yüzyılı’nı Adaletin Yüzyılı yapma amacı doğrultusunda gereken her türlü adımı atmaya devam edeceklerini söyledi.
“Karanlık dönemi geride bırakacağımız tarihi bir eşiğe ulaştık”
Adaletin bir başka veçhesinin de toplumsal barışı korumak, milletin ortak hukukunu güçlendirmek ve gelecek nesillere huzurlu bir ülke bırakmak olduğunu vurgulayan Yılmaz, “Terör, yarım asra yaklaşan bir süre boyunca canlarımıza kastetmenin yanında milletimizin kardeşliğini hedef almış, ülkemizin enerjisini tüketmiş ve kalkınmamızın önünde ağır bir yük oluşturmuştur.” dedi.
Hesaba gelmeyecek en büyük kayıp olan insani kayıpları hariç tutarak, terörün sadece ekonomik maliyetinin en az 2,3 trilyon dolar olduğuna dikkati çeken Yılmaz, “Devletimizin kararlı mücadelesi, şehitlerimizin ve gazilerimizin fedakarlığı, milletimizin güçlü desteğiyle bugün bu karanlık dönemi geride bırakacağımız tarihi bir eşiğe ulaştık.” diye konuştu.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu Terörsüz Türkiye vizyonuyla, bu prangayı ülkemizin gündeminden kalıcı olarak çıkarırken iç cephemizi güçlendirmeyi, milli birlik ve beraberliğimizi daha güçlü bir zeminde geleceğe taşımayı hedefliyoruz. Bu süreçte şehitlerimizin aziz hatırasını ve gazilerimizin hukukunu gözetmek, milletimizin değerlerini, devletimizin temel niteliklerini korumak ve atılan her adımı hukuk devleti ilkeleri içinde yürütmek temel ölçütümüzdür. Bu vesileyle tüm şehitlerimize bir kez daha Allah’tan rahmet diliyorum. Şehit yakınlarımıza, gazilerimize en derin şükranlarımı sunuyorum. Bu noktalara gelebildiysek, onların fedakarlıklarıyla geldik.”
Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’un TBMM Genel Kurulu’nda 467 oyla kabul edildiğini hatırlatan Yılmaz, “Bu çerçevede çok güçlü bir irade ortaya kondu. Bu, Türkiye’nin sağladığı geniş bir mutabakattır.” dedi.
Tüm siyasi parti gruplarına ve milletvekillerine teşekkür eden Yılmaz, “Meclisimiz, temel konularda milletimizin kendi iradesiyle sorun çözebileceğini bir kez daha göstermiş oldu. Bir başka ülkenin, bir başka gücün devreye girmediği, tamamen Türkiye modeli diyebileceğimiz bir anlayışla bu sorundan ülkemizi kurtarma gayreti içindeyiz. Burada Meclisimizin ortaya koyduğu irade çok çok kıymetli.” ifadelerini kullandı.
“Yargımızın tüm paydaşları bu sürece gerekli katkıyı vereceklerdir”
Kanun’da öngörüldüğü üzere ilk aşamanın tespit ve teyit aşaması olduğuna işaret eden Yılmaz, sahada silahların bırakıldığının, örgütsel yapıların tasfiye edildiğinin ilgili kurumlarca çok hassas bir şekilde takip edileceğini söyledi.
Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun kapsamında kurulan Takip ve Değerlendirme Kurulunun çok güçlü bir yapı içinde bu süreci takip ettiğini belirten Yılmaz, bu kurulun ilk toplantısında 4 alt kurul oluşturma kararı verdiklerini anımsattı.
Bu alt kurullardan birinin de Adli ve Hukuki İşler Koordinasyon Alt Kurulu olduğunu aktaran Yılmaz, “Bu kurul tabii ki zamanı geldiğinde işleyecek ama şimdiden bu süreçlere hazırlık yapması çok önemli.” dedi.
Hukuki süreçlerin gündeme gelebilmesi için ilk aşamanın tamamlanması gerektiğinin altını çizen Yılmaz şöyle devam etti:
“Silahların bırakıldığı, fesih süreçlerinin sahada teyit edildiği, tespit edildiği, MGK kararıyla da bunun teyit edildiği bir ortamda ondan sonraki süreç daha çok yargının, hukukun konusu olan bir süreç olacak. Bir taraftan da tabii sosyal uyum meseleleri, bunlarla ilgili de ayrı bir alt komisyon kurmuş durumdayız. Şimdiden Adalet Bakanlığımızın koordinasyonunda bu alt kurulumuz çalışmalarına başlamış durumda. Nasıl bir yaklaşımla zamanı geldiğinde bu süreçlerin sürdürüleceğine dair çalışmalar yürütülüyor. İnanıyorum ki yargımızın tüm paydaşları da bu sürece gerekli katkıyı vereceklerdir. Terör gündemini kalıcı olarak geride bırakmak, milletimizin kardeşliğini pekiştirmek, ülkemizin imkanlarını geleceğimiz için seferber etmek istiyoruz.”
“Suriye’de herkesi kapsayan bir yönetimden yanayız”
“Terörsüz Türkiye” vizyonunun yanı sıra “Terörsüz Bölge” vizyonuyla da hareket ettiklerini belirten Yılmaz, “Bölgemizin de huzur ve güvenini pekiştirmek istiyoruz.” dedi.
Bu anlamda son dönemde Suriye’de gerçekleşen gelişmeleri memnuniyetle takip ettiklerini dile getiren Yılmaz, sürecin başarıyla tamamlanmasını temenni etti.
Türkiye’nin, bütün komşularının birlik, beraberlik içinde toprak bütünlüğünü, egemenliğini koruduğu bir bölgesel ortamı savunduğunu vurgulayan Yılmaz, “Başkaları başka huzursuzluklar, istikrarsızlıklar çıkarmak için ellerinden geleni yapıyorlar. Ama biz hep şunu söyledik ve bunun arkasındayız: Suriye’de herkesi kapsayan bir yönetimden yanayız.” ifadelerini kullandı.
Arap’ıyla, Kürt’üyle, Türkmen’iyle, Alevi’siyle Nusayri’siyle, Sünni’siyle, Müslüman’ıyla, gayrimüslimiyle tüm vatandaşlarını kucaklayan bir Suriye devletinden, yönetiminden yana olduklarını dile getiren Yılmaz, “İnşallah Suriye bu tecrübeyi başarılı bir şekilde ortaya koyacaktır. Kendi birliği, beraberliği, huzuru için de yoluna devam edecektir. Biz, bunun coğrafyamıza, gelecek nesillere bırakacağımız en değerli miras olacağına yürekten inanıyoruz.” diye konuştu.
Etnik kimlikler, mezhebi ayrımlar üzerinden uzun bir zamandır bölge üzerinde oynanan oyunların olduğuna dikkati çeken Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bunları görüyoruz. Emperyalist birtakım güçler, uluslararası güç odakları uzun zamandır bu kimlikler üzerinden bunları çatıştırarak, aslında birbiriyle yüzyıllarca bir arada yaşamış bu kimlikleri birbirinin hasmı haline getirerek, çatışma oluşturarak bu bölgenin kaynaklarını sömürmeye çalışıyorlar. Buna karşı bizim yapmamız gereken bu emperyalist oyunları boşa çıkarmak, bölgenin kaynaklarını bölgenin insanına fayda sağlayacak şekilde değerlendirmektir. Bizim yaklaşımımız budur.”
“Daha adaletli bir dünya için mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz”
30 Ağustos Zafer Bayramı’na işaret eden Yılmaz, “Gazi Mustafa Kemal Atatürk, silah arkadaşları, ilk meclisimizin üyeleri ve o dönem kahramanca mücadele eden aziz milletimize tekrar şükranlarımı sunmak istiyorum. O mücadelenin özünde de bu emperyalist güçlerin ülkemizi parçalamasına yönelik gayretlerine karşı milli birlikle ve milletin gücüne dayanan bir yaklaşımla ortaya konan bir mücadele vardı. Bugün de bölgesel ölçekte inşallah bu mücadeleyi hayata geçireceğiz. Daha adaletli bir dünya için mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz.” ifadelerini kullandı.
Yeni adli yılın milletin adalete duyduğu güveni daha da pekiştirecek çalışmalara ve Türkiye’nin hukuk yolculuğunda yeni kazanımlara vesile olmasını temenni eden Yılmaz, “Yargı camiamızın sahip olduğu köklü birikim, meslek ahlakı ve yüksek sorumluluk bilinciyle bu süreçte üzerine düşen vazifeyi en güçlü şekilde yerine getireceğine yürekten inanıyorum.” dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderliğinde milletin beklentilerine cevap veren ve Türkiye’nin geleceğine güvenle bakmasını sağlayan adımları kararlılıkla atmayı sürdüreceklerini vurgulayan Yılmaz, 2026-2027 adli yılının hayırlı olmasını diledi.
Muhabir: Aynur Ekiz
