BERLİN (AA) – Saksonya-Anhalt eyaletinin başkenti Magdeburg’da halk, AfD’nin eyalet meclisi seçim zaferini AA muhabirine değerlendirdi.
Seçmen Lars Lindestedt, AfD’nin seçim kampanyası sırasında oldukça kutuplaşmaya neden olduğunu belirterek, AfD’nin seçimi bu kadar net şekilde kazanacağının beklenmediğini ifade etti.
AfD’nin iyi bir seçim kampanyası yürüttüğünü vurgulayan Lindestedt, “Sanırım insanların hassas noktasına dokundu. Muhtemelen doğru konulara değindi. Birçok insanın sosyal endişeleri var. Her şey pahalandı. Maaş bordroları hariç, o aynı kaldı.” diye konuştu.
Lindestedt, bu konuların insanları kaygılandırdığına dikkati çekerek, “Bence AfD’nin seçilmesinin en belirleyici nedenleri bunlar olabilir, mevcut durumun bu şekilde devam edemeyeceği düşüncesi.” dedi.
AfD’nin hükümet kurup kuramayacağının zamanla belli olacağına işaret eden Lindestedt, “Bence zorlu olacak çünkü Sol Parti, Yeşiller, Sosyal Demokrat Parti (SPD) ve Hristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU) işbirliğini kategorik olarak reddediyorlar. Belki işbirliği yapabileceklerini düşündüğüm tek parti Sosyal Adalet ve Ekonomik Anlayış İttifakı (BSW). Onların da bu adımı atıp atamayacağı henüz belli değil.” şeklinde konuştu.
Lindestedt, olası azınlık hükümetinin eyalet için kötü olacağını savunarak, “Bu sadece durgunluk, eyalet başbakanının bir şey yapamaması anlamına gelir. AfD’nin bunu yapacağını da sanmıyorum. Yani zor olacak.” dedi.
Federal düzeyde izlenen politikanın eyalet seçimi üzerindeki etkilerine değinen Lindestedt, “Medyada da sık sık (Almanya Başbakanı Friedrich) Merz’in bu seçim yenilgisinde oldukça büyük payı olduğu söyleniyor. Bu aynı zamanda federal hükümetin politikalarının cezalandırmasıdır diye düşünüyorum. Bu da mutlaka bir rol oynuyor. Dolayısıyla bunun diğer eyalet meclisi seçimleri üzerinde de etkileri olabileceğini düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.
Lindestedt, Saksonya-Anhalt’ta hükümetin kurulmasının iyi olacağını dile getirerek, “Her ne şekilde olursa olsun. Geriye kalan tüm partilerin bir araya gelmesi de bir olasılık. Bu, azınlık hükümetinden yine de daha iyidir. Bu durgunluk, en kötü seçenek olur.” değerlendirmesinde bulundu.
“İnsanlar bir değişim istiyor”
Eyalet meclisi seçimlerinde AfD’nin seçim görevlisi olan Lukas Daiser seçim sonucunu çok iyi bulduğunu söyledi.
Seçim kampanyası sırasında insanların yeni bir başlangıç istediğini fark ettiğini belirten Daiser, “İnsanlar değişim istiyor çünkü ülkedeki durumu da görüyoruz, giderek daha fazla kontrolsüz göç yaşanıyor ve ekonomide de giderek daha fazla şirket iflas başvurusunda bulunuyor. AfD’nin bu durumu değiştireceğine inanıyorum. Bu yüzden AfD, bu kadar büyük seçim zaferi elde etti.” diye konuştu.
Sınırların güvenli hale getirilmesi ve Almanya’da olmaması gereken, örneğin kurallara uymayan ya da entegre olamayan kişilerin sınır dışı edilmeleri gerektiğini savunan Daiser, “Ayrıca ekonomik koşulları biraz iyileştirmek, yani vergi kanunlarını düzenlemek gerekiyor. Bu tür konular kesinlikle AfD’nin ana gündem maddeleri arasında yer alıyor.” dedi.
Daiser, yasal olarak Almanya’da bulunan, çalışan ve yasalara uyan göçmenlerin korkmasına gerek olmadığını belirterek, şunları kaydetti:
“AfD de hep bunu söylüyor. Endişelenmesi gereken göçmenler ise buraya ait olmayanlardır. Bunlar, örneğin suç işleyenler, ülkede yasa dışı olarak bulunanlar ya da topluma entegre olamayanlardır. Biz de buna bir son vermek istiyoruz. Bence her ülkenin, bu insanların buradan gitmesi gerektiğini söyleme hakkı vardır. Uygun davranan ve yasalara uyan kimsenin endişelenmesine gerek yok.”
Hükümetin kurulmasının zor olacağı görüşünü dile getiren Daiser, hiçbir partinin mutlak çoğunluğa ulaşamadığını, bu nedenle BSW’nin hükümeti kimin kuracağına karar verecek parti konumunda olduğunu söyledi.
Daiser, azınlık hükümeti seçeneğinin iyi bir seçenek olmadığını ifade ederek, “(AfD’nin Eyalet Başbakanı adayı) Ulrich Sigmund’a da azınlık hükümetine girmesini tavsiye etmezdim çünkü şu anda tüm ülke, Saksonya-Anhalt’a ve oradaki AfD’ye bakıyor. Eğer AfD, azınlık hükümeti içinde yapmak istediği şeyleri gerçekleştiremezse, o zaman suçlu olarak AfD gösterilir.” ifadesini kullandı.
“Seçimin sonucu yanlış politikalardan kaynaklanıyor”
Walter Schlevoigt da seçim sonucunun şimdiye kadar uygulanan yanlış politikalardan kaynaklandığını söyledi.
Schlevoigt, hükümet kurulmasının zorlu olacağına dikkati çekerek, AfD’nin bazı milletvekillerinin parti değiştireceğine güvendiğini ifade etti.
“Büyük olasılıkla bunlar CDU’dan olacak ve AfD’nin çoğunluğu elde etmesini sağlayacaklar.” diyen Schlevoigt, AfD’nin eyalette hükümeti kuracağına inandığını dile getirdi.
Pek çok kişi gibi karamsar olmadığını aktaran Schlevoigt, “Saksonya-Anhalt dünyayı değiştirmeyecek. AfD de bu sonuçla Almanya’yı altüst etmeyecek. AfD’nin başarabileceği şey, Berlin’dekilerin aynı şekilde devam etmesi halinde başarılı olmayı sürdürmesi olacak.” diye konuştu.
Ute Lau da insanların siyasetçilere öfkeli olmalarından dolayı seçimlerin böyle sonuçlanacağını hissettiğini belirterek, “Muhtemelen (siyasetçilerin) bir darbe almaları gerekiyordu.” dedi.
Lau, hükümet kurma çalışmalarında herkesin birbirine makul şekilde davranmasını beklediğini, siyasetçilerin sadece kavga etmelerinin can sıkıcı olduğunu kaydetti.
Fabienne Uth da seçim sonucunun adeta bir “yas günü” gibi olduğunu söyledi.
Vatandaşların öfkeli olduğunun altını çizen Uth, “AfD, gerçek radikal bir değişim sunan tek parti ancak tarihe bir göz atmak ve tüm bunların daha önce de yaşandığını fark etmek gerekir. Seçmenler de burada biraz bilinçli olmalı ve ilk seçeneğe körü körüne oy vermek yerine akıllı seçim yapmalı.” ifadelerini kullandı.
Friedrich Merz’in politikalarının seçim sonucunda büyük rol oynadığını savunan Uth, “Çünkü vatandaşların bu kadar öfkeli olmasını, Friedrich Merz’e borçluyuz veya ondan önceki hükümetlere.” diye konuştu.
Emekli Burckert Techau da eyalet meclisi seçimlerindeki sonucun “mükemmel” olduğu görüşünü dile getirerek, “Bunun çok daha önce gerçekleşmesi gerekirdi. Almanlar, CDU’dan, SPD’den ve Yeşiller’den gelen her şeyi çok uzun süre kabullendiler. Çok daha önce uyanmamız gerekirdi.” dedi.
Techau, AfD’nin bir şeyleri değiştirmeye çalışacağına inandığını belirterek, “Ancak her şey o kadar kötü bir noktaya getirildi ki bunu bu kadar hızlı değiştirmek mümkün değil. Bugünden yarına olacak değil, bunun zamana ihtiyacı var ama bahse girerim ki AfD bundan en makulünü yapacak.” ifadelerini kullandı.
AfD ve BSW’nin birçok ortak konuda birleştiğini savunan Techau, bu iki partinin koalisyon kurabileceğini kaydetti.
Muhabir: Cüneyt Karadağ, Erbil Başay
