GAZZE (AA) – Adidas’ın, protez kullanan veya tek ayağı bulunmayan bireylere yönelik başlattığı “tek ayakkabı” hizmetinin yerel tanıtımında, 2021’de Gazze’ye yönelik saldırılara katılan ve bacağını kaybeden Shaliv Biton adlı eski bir İsrail askerini kullanması Gazze’de büyük öfke uyandırdı.
Gazze’de binlerce Filistinlinin uzuvlarını kaybetmesine neden olan İsrail ordusundan emekli bir askeri reklam yüzü olarak tercih eden Adidas’a karşı tepkiler dünya genelinde de artarak devam ediyor.
AA muhabirine konuşan Filistinli sporcular, Adidas’ı “tamamen boykot etme ve ürünlerini kullanmama” kararı aldıklarını belirterek, Arap ve İslam dünyasındaki spor çevresi ile dünya genelindeki duyarlı kesimlere de kendilerine destek olmaları ve Adidas ürünlerini satın almamaları çağrısı yaptı.
“Katillerin imajını düzeltmeye yönelik kasıtlı bir girişim”
İsrailli bir keskin nişancının doğrudan açtığı ateş sonucu sol bacağını kaybeden Filistinli futbolcu Ahmed Ebu Nar, Adidas gibi büyük bir şirketin Gazze’deki saldırılara katılan İsrailli bir keskin nişancıyı reklam yüzü olarak kullanmasının “provokatif bir tutum ve sivillere karşı savaş suçu işleyenlerin imajını düzeltmeye yönelik kasıtlı bir girişim” olduğunu söyledi.
Adidas’ın reklam tercihinin tesadüfi olmadığını dile getiren Ebu Nar, “Şirketin her adımı değerlendirecek deneyimi ve uzman ekipleri var. Yaşananlar tesadüf değildi, bu, mağdurları görmezden gelip katili öne çıkarmaya yönelik düşünülmüş bir karar.” dedi.
Tepkilerin ardından Adidas’ın izlediği tutumu da eleştiren Ebu Nar, özür dilenmesi ve reklamın kaldırılmasının şirketin yalnızca Orta Doğu hesaplarıyla sınırlı kaldığını, küresel hesaplarında ise bu konuya değinilmediğini söyledi.
Ebu Nar, Adidas’ı boykot etme ve şirkete ait spor malzemelerini kullanmama kararı aldığını belirterek, “Gazze’deki sporcular olarak bizim için bu kararın geri dönüşü yok.” dedi.
Filistinli sporcu, Adidas’a tepkisini ise şu sözlerle dile getirdi:
“Adidas çifte standart uyguluyor. Mağdur olan, sürekli ölüm, bombardıman ve yıkımla karşı karşıya kalan bizleriz. Buna karşı savaşın durduğunu söylüyorlar ancak bugüne kadar durmadı. Sahaya giderken bile her an bombardıman olabilir korkusu yaşıyoruz.”
“İşgalin tarafını tutmak”
Filistin Ampute Futbol Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Hasan Ebu Kerim de küresel şirketlerin Filistin meselesine yaklaşımında “ırkçı ve çifte standart” izleyen bir tutum sergilediğini söyledi.
İsrail ordusunun 2006’da Gazze’deki Meğazi bölgesine düzenlediği saldırıda ayağını kaybeden 43 yaşındaki Ebu Kerim, şöyle konuştu:
“Derneğimiz 2018’de kurulduğundan beri ampute sporcular için ayakkabı ve koltuk değneği gibi en temel ihtiyaçları bile temin etmekte zorlanırken, küresel bir şirketin kapılarını halkımıza yönelik katliamlara katılmış bir askere açtığını, imkanlarını ve sponsorluk desteğini ona sunduğunu görüyoruz.”
Adidas’ın taraflılığına vurgu yapan Ebu Kerim, “Bu durum, Filistin’deki spor ortamını, özellikle de uluslararası kurum ve şirketlerin sponsorluğunu veya desteğini bekleyen engelli sporcuları önemli ölçüde etkiliyor.” dedi.
Eski bir futbolcu olan ve ampute bireylere yönelik uluslararası spor girişimlerine katılan Ebu Kerim, küresel şirketlerin kuşatma ve bombardıman altındaki mağdurlarla dayanışmasının ve engelli bireylerin haklarını gözetmesinin daha doğru olacağını söyledi.
Ebu Kerim, “Bir sporcu olarak bu reklamı gördüğümde, Gazze’deki engelli ve ampute insanların yaşadığı acıların görmezden gelindiğini anladım.” diye konuştu.
İsrailli bir askerin reklam yüzü yapılmasını “çirkin, ırkçı ayrımcılık” olarak niteleyen Ebu Kerim, Adidas’a “ırkçı olmama, işgalden ve öldürmekten yana tavır almama” çağrısında bulundu.
Ebu Kerim ayrıca Arap ve Müslüman sporcular ile dünya genelindeki spor kuruluşlarından Filistinli sporcuların yanında yer almalarını ve “insani değerlere ve adalete uyana kadar” Adidas ürünlerini boykot etmelerini istedi.
Gazze’de 5 binden fazla amputasyon vakası
Gazze Şeridi’nde ampute edilenlerin sayısı, Adidas’ı eleştirenlerin dikkati çektiği ikilemi ortaya koyuyor.
Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) Mayıs 2026’da yayımladığı tahminlere göre, Gazze Şeridi’nde Ekim 2023’ten bu yana 5 bin 161 ile 6 bin 710 arasında amputasyon vakası kaydedildi.
DSÖ, Gazze’de yaklaşık 10 bini çocuk olmak üzere 43 bin kişinin yaşamlarını kalıcı biçimde değiştirebilecek yaralanmalara maruz kaldığını bildirdi.
Gazze’de Ekim 2023’ten Mayıs 2026’ya kadar ciddi uzuv yaralanmalarının sayısının yaklaşık 22 bin olduğu tahmin ediliyor.
Öte yandan, Gazze’deki Sağlık Bakanlığı Genel Müdürü Munir el-Berş, İsrail’in sürdürdüğü soykırımda 3 binden fazlası çocuk olmak üzere 8 binden fazla Filistinlinin uzuvlarını kaybettiğini belirtmişti.
Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisinin (OCHA) verilerine göre, çocuklar Gazze’deki amputasyon vakalarının yaklaşık yüzde 18’ini oluştururken bölgede çocuklara yönelik özel rehabilitasyon hizmeti bulunmuyor.
Ampute kişilerin yaşadığı sıkıntılar uzuv kaybıyla sona ermiyor. Ardından ameliyatlar, fizik tedavi, rehabilitasyon ve uygun proteze erişimden oluşan uzun bir süreç başlıyor.
Sosyal medyada Adidas’a boykot çağrıları
Reklamın yayınlanmasının ardından sosyal medyada da Adidas’a karşı büyük bir tepki dalgası başladı.
Filistin destekçisi hesapların paylaşımlarıyla birlikte, İsrail askeri Biton’un yer aldığı reklama yanıt olarak markaya yönelik boykot çağrıları çığ gibi büyüdü.
Baskılar ve boykot çağrıları altında kalan Adidas, Arapça Instagram hesabı üzerinden İsrailli bir askerin yer aldığı reklam kampanyası nedeniyle özür diledi.
Adidas’ın Arapça hesabının 1,4 milyon takipçisi bulunurken, küresel hesabının 29 milyondan fazla takipçisi var.
İsrail’in Gazze’ye Ekim 2023’ten bu yana düzenlediği saldırılarda 73 bin 662 Filistinli hayatını kaybetti, 174 bin 627 kişi yaralandı. Enkaz altında ve yol kenarlarında halen binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor.
Muhabir: Hüsnü Nedim
