İSTANBUL (AA) – ABD Merkez Bankası (Fed) dün, 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırımına giderek, politika faizini beklentiler doğrultusunda 25 baz puan artırdı ve yüzde 3,75-4 aralığına yükseltti.
Fed açıklamasında, ekonomik faaliyetin sağlam bir hızda genişlediğine işaret edildi. Verimlilik artışının güçlü, sermaye yatırımlarının ise sağlam olduğunun ifade edildiği açıklamada, istihdam artışlarının iş gücündeki artışla aynı hızda olduğu ve işsizlik oranının önemli ölçüde değişmediği aktarıldı.
Faiz kararını oy birliğiyle alan banka, en son Temmuz 2023’te yüksek enflasyonla mücadele kapsamında politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 5,25-5,50 aralığına yükseltmişti.
Bankanın enflasyon tahminleri ise bu yıl için yüzde 3,6’dan yüzde 3,7’ye yükseltilirken, 2027 için yüzde 2,3 olarak korundu. Enflasyon tahminini 2028 için yüzde 2’den yüzde 2,1’e revize eden Fed, 2029 için yüzde 2 olarak belirledi.
Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) üyelerinin gelecekteki faiz beklentilerini gösteren nokta grafiği de 18 yetkiliden 16’sının bu yıl en az bir faiz artışı daha öngördüğünü ortaya koydu.
Fed Başkanı Kevin Warsh düzenlediği basın toplantısında, “Gerçek şu ki enflasyon çok yüksek ve çok uzun süredir böyle.” diye konuştu.
Bu yaz açıklanan enflasyon verilerinin temel eğilimlerin kayda değer ölçüde iyileştiğini göstermediğini vurgulayan Warsh, bugünkü faiz artırımı kararının fiyat istikrarını sağlamaya yönelik doğru bir adım olduğunu söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump, Fed’in politika faizini artırmasının ardından, faiz oranlarının yüzde 1’e veya daha düşük seviyeye indirilmesi çağrısında bulundu.
Bankanın faiz artırımına devam edeceğine yönelik tahminler dün piyasalarda risk iştahının azalmasına neden olurken, Fed Başkanı Kevin Warsh’ın enflasyonda kararlılığını vurgulaması yeni günde endeks vadeli kontratların toparlanmasını sağladı.
Fed’in sıkı para politikasına devam edeceğine yönelik öngörülerin güç kazanmasıyla dün 4 Ağustos’tan bu yana ilk defa 100 seviyesinin üzerini gören dolar endeksi yeni günde yatay seyirle 100,3 seviyesinde seyrediyor.
Jeopolitik gelişmelere bakıldığında Trump, anlaşma yapmak amacıyla Tahran’ın kendileriyle doğrudan temasa geçtiğini belirterek, “Umarım (İran’la) savaşın sonuna doğru ilerliyoruz.” dedi.
Trump’ın açıklamalarının yanı sıra ABD yetkililerinin Yemen’deki İran destekli Husi milisleriyle Umman’da gizli görüşmeler gerçekleştirdiğine dair ve Suudi Arabistan’ın Umman üzerinden ek ham petrol kargoları sunacağına ilişkin haberler de küresel piyasalarda risk iştahını artıran başka bir faktör oldu.
Bu gelişmelerle dün yüzde 2,7 azalışla 105,8 dolar seviyesine gerileyen kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yeni günde yatay seyrediyor.
Altının onsu petrol fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle yeni günde yüzde 0,5 artışla 4 bin 287 dolardan işlem görüyor. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,01 seviyesinde seyrediyor.
ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı
New York borsası, Fed’in faiz kararı sonrasında günü düşüşle tamamladı. Fed’in faiz kararı sonrasında, yüksek faiz oranlarının kredi büyümesini ve ekonomiyi yavaşlatabileceği endişesiyle banka hisselerindeki düşüş dikkati çekti.
ABD’nin büyük bankalarından JPMorgan Chase’in hisseleri yüzde 1, Bank of America’nın hisseleri yüzde 2,7, Wells Fargo’nun hisseleri yüzde 3 ve Goldman Sachs’ın hisseleri yüzde 4 değer kaybetti.
Makroekonomik veri tarafında, ABD’de 30 yıl vadeli mortgage (konut kredisi) için ortalama faiz oranı geçen hafta yüzde 6,97’ye çıkarak Mayıs 2025’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Ülkede perakende satışlar ağustosta aylık bazda yüzde 1,2 ile beklentilerin üzerinde arttı. ABD’de ithalat fiyat endeksi de ağustosta aylık bazda yüzde 0,7, ihracat fiyat endeksi yüzde 0,6 yükseldi.
Söz konusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 1,21, S&P 500 endeksi yüzde 0,45 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,01 değer kaybetti.
ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı. ABD’de veri merkezlerindeki enerji maliyetlerini düzenlemeyi amaçlayan bir yasa tasarısındaki ilerleme olduğuna dair haberler Nasdaq endeksindeki vadeli işlem kontratlarındaki yükselişte etkili oldu.
Avrupa’da BoE’nin faiz kararı takip edilecek
Avrupa borsaları, petrol fiyatlarındaki gevşeme ve tahvil piyasası üzerindeki satış baskısının azalmasıyla dün pozitif seyretti.
Bölgede dün madencilik hisselerindeki yükselişler öne çıktı. İngiltere’de enflasyon enerji fiyatlarından kaynaklı artışla hızlandı. Ülkede yıllık enflasyon yüzde 3,1’le 5 ayın en yüksek seviyesini gördü. Ülkede enflasyonda görülen hızlanmada ulaştırma maliyetleri ve motor yakıtı fiyatları etkili oldu. İngiltere’de enflasyonun ileriki aylarda yüzde 4’ün üzerine çıkabileceği öngörülüyor.
İngiltere Merkez Bankasının (BoE) faiz kararı bugün piyasaların odağında bulunacak.
BoE’nin bugünkü faiz kararı toplantısında politika faizini sabit bırakması bekleniyor ancak artan enflasyonist beklentilerle bankanın kasım ayı toplantısında faiz artırımına gitmesi öngörülüyor.
Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kanada’nın AB’nin ilk “ortak üye” olmasının önünü açmak istediklerini söyledi.
Söz konusu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,28, Almanya’da DAX endeksi yüzde 0,53, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,62 ve İtalya’da FTSE MIB endeksi yüzde 0,80 değer kazandı.
Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, güne pozitif başladı.
Asya borsaları karışık seyrediyor
Asya borsaları, Fed’in faiz artırarak enflasyonla mücadelede kararlı bir duruş sergilemesinin ardından yeni günde karışık seyrediyor.
Petrol fiyatlarında dün görülen düşüş de bugün Asya piyasalarındaki düşüş eğilimini sınırlandırdı. Öte yandan Japonya Merkez Bankasının (BoJ) yarınki faiz kararı piyasaların odağında bulunuyor.
BoJ, artan enerji maliyetlerinin enflasyonist endişeleri artırması ve yenin değer kaybetmesinin yarattığı baskıyla yüzde 1 seviyesindeki politika faizini 25 baz puan artırarak 31 yılın en yüksek seviyesine çıkarmaya hazırlanıyor.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,9, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1 yükselirken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,7, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 geriledi.
Borsa günü düşüşle tamamladı
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 5,54 değer kaybederek 13.122,58 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,8 azaldı.
Öte yandan Finansal İstikrar Komitesi (FİK) bugün saat 08.00’de Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in başkanlığında toplandı.
Dolar/TL dün günü yüzde 0,1 artışla 48,6560’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 48,6750’den işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde konut satışları, kısa vadeli dış borç istatistikleri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) toplantı özeti ile haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise başta Avro Bölgesi’nde Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve BoE’nin faiz kararı olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.000 ve 12.900 puanın destek, 13.300 ve 13.400 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler ve gelişmeler şöyle:
10.00 Türkiye, ağustos ayı konut satış istatistikleri
10.00 Türkiye, temmuz ayı kısa vadeli dış borç istatistikleri
12.00 Avro Bölgesi, ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)
14.00 İngiltere, eylül ayı BoE faiz kararı
14.00 Türkiye, eylül ayı TCMB PPK toplantı özeti
14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri
15.30 ABD, eylül ayı Philadelphia Fed imalat endeksi
15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları
15.30 ABD, haftalık süregelen işsizlik başvuruları
15.30 ABD, ağustos ayı konut başlangıçları
15.30 ABD, ağustos ayı inşaat izinleri
17.00 ABD, ağustos ayı bekleyen konut satışları
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
