İSTANBUL (AA) – Emel Kırım Vakfı tarafından bu yıl ilki düzenlenen “Uluslararası Kırım Film Günleri” başladı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) ile Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığının (YTB) destek verdiği program, bu yıl “Kırım Tatar Sinemasının 100 Yılı” temasına odaklanıyor.
Program kapsamında sürgün, kimlik, kültürel hafıza ve insan hakları mücadelesini anlatan filmler izleyicilerle buluşuyor.
“Hafıza bütünüyle yok olmadı”
Atlas 1948 Sineması’nda gerçekleştirilen programın açılışında konuşan festivalin sanat danışmanı, aynı zamanda yapımcı ve yönetmen Neşe Sarısoy Karatay, Kırım Tatar sineması tarihinin, yalnızca filmlerin tarihi değil, sürgünlerin, kayıpların, yeniden doğuşların, özlemlerin ve kültürel varoluş mücadelesinin de tarihi olduğunu söyledi.
Karatay, bu yolculuğun 1926’da George Tasin’in yönettiği ve Hayri Emirzade’nin başrolünü oynadığı, Kırım Tatar halk kahramanını anlatan “Alim” filmiyle başladığını aktardı.
Kırım Tatar sinemasının 1944’te ağır bir kesintiye uğradığına işaret eden Karatay, şunları kaydetti:
“Bir halk ana yurdundan koparıldı, kültürel üretim alanları dağıtıldı, sanatın izleri silinmeye, tarihe gömülmeye çalışılmıştı. Ancak hafıza bütünüyle yok olmadı. Kimi zaman bir şarkıda, bir fotoğrafta, bir film karesinde ya da bir tanığın titrek sesinde yaşamaya devam etti. Birinci Uluslararası Kırım Film Günleri’ni hazırlarken biz de işte bu izlerin peşine düştük. Unutulmuş filmlerin izlerini sürdük, dağılmış parçaları bir araya getirmeye çalıştık. Bu festival yalnızca filmleri bir araya getiren bir etkinlik değil, aynı zamanda kaybolmaya yüz tutmuş bir sinema mirasını yeniden görünür kılma çabasıdır.”
Programda 16 belgesel yarışacak
Karatay, bu etkinlikle Kırım Tatar sinemasını görünür kılmayı, yeni kuşak sinemacıları desteklemeyi ve Kırım’ın kültürel hikayesini dünya ile buluşturmayı amaçladıklarını vurgulayarak “Eğer bu festival Kırım Tatar sinemasının yüzyıllık mirasının daha iyi anlaşılmasına ve gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlayabilirse amacına ulaşmış olacaktır.” dedi.
Etkinlik kapsamında düzenlenen yarışmaya 30 yapım için başvuru yapıldığını ve değerlendirme sonucunda Kırım Tatar tarihi, kültürü, kimliği ve toplumsal hafızasıyla doğrudan ilişkili 16 belgesel filmin yarışmaya kabul edildiğini aktaran Karatay, “Kırım konulu yapay zeka ve diğer film kategorilerindeki başvuru sayısının sınırlı olması nedeniyle bu yapımlar yarışma dışında festival kapsamında özel gösterimlerle izleyiciyle buluşturulacak.” diye konuştu.
Açılışa konuk olan Kırım Tatarı roman yazarı Cengiz Dağcı ise böyle bir etkinliğin Kırım’da yapılmasını temenni ettiğini fakat içinde bulunulan şartlar sebebiyle bunun mümkün olmadığını ifade etti.
Dağcı, Kırım’daki Tatarların halen dilini, kültürünü ve medeniyetini canlı tutmak ve gelecek kuşaklara aktarmak adına yoğun çaba gösterdiğini söyledi.
Açılış konuşmalarının ardından Dilaver Dvaciyev’in “Kırım Tatar Doğum Merasimleri” adlı film izleyicilerle buluştu.
Film günleri kapsamında ayrıca Kırım Tatar sinemasının geçmişten bugüne uzanan farklı dönemlerine ışık tutan yapımlar sinemaseverlerin beğenisine sunulacak.
Programın ilk gününde 1926 yapımı ve Kırım Tatar sinemasının ilk örneği olarak gösterilen sessiz film “Alim”, Zafer Karatay’ın yönettiği “Cengiz Dağcı” belgeseli, Dilaver Dvaciyev’in “Kırım Tatar Doğum Merasimleri” ve Batır Baişev’in “Eza” filmi gösterildi.
Yarın Atatürk Kültür Merkezi (AKM) Yeşilçam Sineması’nda yapılacak uluslararası yarışma seçkisinde ise “70 Yaşında Bir Çınar”, “Anavatana Yemin”, “Etched in Memory-Belleğe Kazınmış”, “Gaspıralı Beg İsmail”, “Qandım, Yürek Ateş Gibi Yanganda”, “Rüzgar Dönüyor”, “Sönmeyen Ateş” ve “Yangan Yürek” adlı belgeseller seyirciyle buluşacak.
Festivalin son gününde ise Atlas 1948 Sineması’nda yapay zeka teknolojileriyle hazırlanan “18 Mayıs 1944’te Ne Oldu?”, “Kırım Tatarları: Bir Halkın Hafızası” ve “Kiki” filmlerinin yanı sıra “Esaretin Türküleri” ve “Sürgün” belgeselleri ile “Unutulanların Hikayesi” ve “Son Arif” adlı kısa filmler gösterilecek.
Muhabir: Aişe Hümeyra Akgün
