İSTANBUL (AA) – ABD’li ve İranlı müzakerecilerin Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını sağlayacak kademeli bir anlaşmayı görüştüklerine ilişkin haberler, petrol fiyatlarındaki yükselişi frenlerken küresel tahvil piyasalarındaki satış baskısının da bir miktar azalmasına katkı sağladı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran’ın ABD ile savaş peşinde olmadığını ve müzakereye dayalı bir anlaşma sağlama konusunda istekli olduğunu belirtti.
Söz konusu gelişmelerle New York borsası teknoloji öncülüğünde iki günlük kayıplarının bir kısmını telafi ederken, yeni işlem gününde Asya tarafında risk iştahının Japonya piyasalarında arttığı görüldü.
Ancak petrol fiyatları gerilese de enerji arzına ilişkin risklerin maliyet kanalıyla enflasyonu tetikleyerek başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere merkez bankalarını para politikalarında sıkılaşmayı hızlandırmaya yöneltebileceği endişesi, piyasalarda risk unsuru olmayı sürdürüyor.
Dün, yüzde 5,23’e çıkarak son 19 yılın zirvesine ulaşan ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, yeni günde yüzde 5,19’da dengelenirken, Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 0,9 düşüşle 105,6 dolarda bulunuyor.
Analistler, petrol fiyatlarındaki sert dalgalanmaların varlık fiyatlarındaki belirgin oynaklıkları beraberinde getirdiğini belirterek, bu durumun dünya genelinde üretim aktivitesini olumsuz etkilemeye devam ettiğini kaydetti.
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’nin dün gerçekleşen görüşmesi de yatırımcıların odağında yer aldı. Trump, Çin Devlet Başkanı Şi onuruna Beyaz Saray’da verdiği akşam yemeğinde iki ülke ilişkilerinden övgüyle bahsetti.
ABD ile Çin arasındaki ilişkilerin son dönemde “iyileştiğini” vurgulayan Trump, “İki ülkenin liderleri olarak farklı sistemleri temsil ettiğimizi biliyoruz; ancak halklarımız arasındaki bağlar devam ediyor. İlişkilerimiz hiç bu kadar iyi olmamıştı.” dedi.
Çin Devlet Başkanı Şi ise iki ülkenin “yeni bir ticaret düzenlemesinde anlaştıklarını” bildirdi. Bu gelişmeler küresel ticarete ilişkin soru işaretlerinin bir nebze giderilmesini sağladı.
ABD ekonomisi istihdam yaratma gücünü koruyor
Makroekonomik veri tarafında ise ABD’de cari işlemler açığı, yılın ikinci çeyreğinde yüzde 15,7 artarak 246 milyar dolara yükseldi. ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 19 Eylül ile biten haftada 197 bine gerileyerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.
Analistler, işsizlik maaşı başvurularındaki düşüşün ABD ekonomisinin istihdam yaratma gücünü koruduğuna işaret ettiğini belirterek, güçlü istihdam görünümünün enflasyon üzerindeki yukarı yönlü riskleri artıran bir unsur olarak öne çıktığını kaydetti.
Ülkede yeni konut satışları ise ağustosta aylık yüzde 6,4 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Fed’e ilişkin şahin beklentilerin devam etmesiyle dolar, diğer para birimlerine karşısında güçlenmeye devam etti. Dolar endeksi dün yüzde 0,1 artışla 101,3 seviyesine çıkarak yükselişini dördüncü işlem gününe taşıdı. Endeks, yeni günde ise yatay seyrediyor.
Güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleriyle alternatif maliyeti artan altının onsu ise dün yüzde 0,3 düşüşle 4 bin 273 dolara inerken, yeni işlem gününde de yüzde 0,3 azalışla 4 bin 260 dolardan alıcı buluyor.
Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi ve Nasdaq endeksi yatay seyrederken, Dow Jones endeksi yüzde 0,31 düştü. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.
Avrupa borsaları negatif seyretti
Avrupa borsalarında dün satıcılı bir seyir izlenirken, jeopolitik belirsizliklerle yüksek seyreden enerji fiyatları bölge piyasaları üzerinde etkili oldu.
Öte yandan ABD’nin dizel ihracatını kısıtlayacağına yönelik haber akışı halihazırda enerji konusunda sıkışık olan Avrupa ekonomilerinin süreçten olumsuz etkilenebileceği değerlendirmelerini öne çıkardı.
Bölgede jeopolitik gelişmeler yakından takip edilirken, Rusya’nın Perm bölgesinde ülkenin en büyük petrol rafinerilerinden Permnefteorgsintez’in bulunduğu sanayi bölgesine insansız hava aracıyla (İHA) saldırı düzenlendiği bildirildi. Ayrıca ülkenin Rostov bölgesinde insansız hava aracı (İHA) saldırısında hasar gören Novoşahtinsk Petrol Rafinerisi de faaliyetlerini geçici olarak durdurdu.
Bu arada Avrupa Birliği (AB) Konseyi, Ukrayna Fonu kapsamında ülkeye yaklaşık 3 milyar avro daha aktarılmasını onayladı. AB Konseyinden yapılan yazılı açıklamada, Ukrayna’nın yeniden inşası ve reformlarını desteklemek amacıyla oluşturulan Ukrayna Fonu kapsamında 8. düzenli ödemenin yapılmasına karar verildiği bildirildi.
Açıklamada, fonun 8. düzenli ödemesi kapsamında aktarılacak tutarın yaklaşık 800 milyon avrosunun ilk kez Ukrayna Destek Kredisi’nden karşılanacağı belirtildi.
Bunlara ek olarak İngiltere Başbakanı Andy Burnham, İsrail’in Batı Şeria ve Gazze’deki eylemleri karşısında sessiz kalmayacaklarını belirterek, “Çocuklar da dahil olmak üzere çok fazla insan öldü. Çok az yardım bölgeye girebiliyor. Bu durum çok uzun zamandır devam ediyor.” ifadelerini kullandı.
Söz konusu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,24, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,85, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,52 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,57 düştü. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar ise güne karışık başladı.
Asya’da işlem hacmi düşük seyrediyor
Asya borsaları haftanın son işlem gününde Japonya hariç satış ağırlıklı bir seyir izlerken, Güney Kore ve Çin’de piyasalar tatil nedeniyle kapalı olacak. Bölge piyasalarının bir kısmının kapalı olması nedeniyle işlem hacimleri düşük seyrederken, açık olan Japonya’da risk iştahının canlı kaldığı görüldü.
Öte yandan Çin Devlet Başkanı Şi’nin ABD’ye ziyareti ve Trump ile gerçekleştirdiği görüşmeler bölge piyasalarının odağında kalmaya devam ediyor.
Analistler, ABD-Çin ticaret ateşkesinin 10 Ocak’a kadar uzatılması olumlu olsa da, nadir toprak elementleri gibi kritik konularda belirgin bir ilerleme kaydedilmesinin ticaret alanında bir takım riskleri barındırmaya devam ettiğini kaydetti.
Bu gelişmelerin yanı sıra dolar/yen paritesinde son 5 işlem gününde görülen yükseliş, Japon ekonomi yönetiminin ülkenin para birimi yene müdahalede edebileceği beklentileriyle bugün terse döndü. Parite, yüzde 0,4 düşüşle 158,18 seviyesine bulunuyor.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,3 yükselirken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,8 düştü.
Cumhurbaşkanı Erdoğan: “Sorumluluğu olan kim varsa, bunlardan hukuk önünde hesap sorulacaktır”
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,74 değer kaybederek 12.888,33 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,07 yükseldi.
Öte yandan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, fon soruşturmalarına ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Yargımız aynı şekilde kapsamlı bir soruşturma başlattı, bazı gözaltılar ve tutuklamalar oldu. Şunun bilinmesini isterim. Sorumluluğu olan kim varsa, bunlardan hukuk önünde hesap sorulacaktır.” dedi.
Dolar/TL dün günü 48,8910’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 48,9580’den işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Almanya’da GfK tüketici güven endeksi, ABD’de dayanıklı mal siparişleri, Michigan tüketici güven endeksi ve enflasyon beklentisinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.800 ve 12.700 puanın destek, 13.000 ve 13.100 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
09.00 Almanya, ekim ayı GfK tüketici güven endeksi
15.30 ABD, ağustos ayı dayanıklı mal siparişleri
17.00 ABD, eylül ayı Michigan tüketici güven endeksi
17.00 ABD, eylül ayı Michigan enflasyon beklentisi
Çin’de piyasalar kapalı olacak
Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu
