ANKARA (AA) – AA muhabirinin Kalkınma Ajansları Sürdürülebilirlik Raporu’ndan yaptığı derlemeye göre, Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi’ne (COP31) ev sahipliği yapacak olan Türkiye’de, kalkınma ajansları sürdürülebilirlik kapsamında çevresel, sosyal ve yönetişim boyutlarını içeren önemli faaliyetler yürütüyor. Ajanslarca, yeşil dönüşüm, kaynak verimliliği, sosyal kapsayıcılık, yerel kalkınma, kurumsal kapasite geliştirme ve iyi uygulamaların yaygınlaştırılması alanlarında bölgesel düzeyde somut katkılar üretiliyor.
Kalkınma ajansları, Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınma yolculuğunda hem politika uygulayıcısı hem de yerelde paydaşları harekete geçirici rolüyle öne çıkıyor. Sürdürülebilir kalkınma yaklaşımını benimseyerek Birleşmiş Milletler’in 2030 Gündemi çerçevesinde 17 Sürdürülebilir Kalkınma Amacı’nı (SKA) gerçekleştirmeyi taahhüt eden Türkiye, buna ek olarak 2053’e kadar net sıfır emisyon hedefiyle iklim değişikliğiyle mücadele konusunda önemli bir vizyon ortaya koyuyor. Bu doğrultuda kalkınma ajansları, bulundukları bölgelerin ekonomik, sosyal ve çevresel gelişimini destekliyor.
Ajanslar, yeşil dönüşüm, kaynak verimliliği, toplumsal kapsayıcılık ve çevresel uyum alanlarında yürütülen program ve projeler aracılığıyla Türkiye’nin ulusal ve uluslararası sürdürülebilirlik hedeflerine katkı sunuyor. Yapılan çalışmalar, Türkiye’nin Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı’na uyum sürecinde rekabetçiliğini korumasına destek veriyor.
SoGreen Projesi’ne 2025’te 1234 başvuru geldi
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Dünya Bankası işbirliğiyle yürüttüğü Sosyal Kapsayıcı Yeşil Geçiş (SoGreen) Projesi de sürdürülebilir ve kapsayıcı kalkınma alanındaki en kapsamlı girişimlerden biri olarak dikkati çekiyor. Yaklaşık 400 milyon dolar bütçeli SoGreen Projesi ile 81 ilde kadınlar ve gençler başta olmak üzere kırılgan gruplar için yeşil geçim kaynakları yaratılması, KOBİ’lerin yeşil dönüşüme adapte olması hedefleniyor.
SoGreen Projesi çerçevesinde 2025’te uygulama süreci başlatılarak, yeşil dönüşüm, sosyal kapsayıcılık ve yerel geçim kaynaklarının güçlendirilmesine yönelik destek mekanizmaları kalkınma ajansları aracılığıyla devreye alındı. Yıl içinde 15 kalkınma ajansı tarafından yürütülen hızlandırma programı çağrılarına 1234 başvuru yapıldı. Başarılı projeler için 84,8 milyon lira toplam bütçe ve 49,8 milyon lira ajans desteği öngörüldü.
Öte yandan, kalkınma ajanslarının sürdürülebilirlik odaklı çalışmaları sonucunda 2025’te gerek bölgesel gerek ulusal ölçekte önemli kazanımlar elde edildi. Ajanslar tarafından 2025 yılı boyunca mali, teknik ve yenilikçi destek mekanizmaları ile tematik bölgesel kalkınma programları kapsamında toplam 1155 proje için yaklaşık 2,8 milyar lira destek sözleşmeye bağlandı. Tematik programlar çerçevesinde verilen desteklerle, yeşil dönüşüm, sosyal içerme, üretim kapasitesinin geliştirilmesi, istihdamın artırılması ve kurumsal dayanıklılığın güçlendirilmesi bakımından önemli katkılar üretildi.
Ajanslar, 2040 vizyonunu destekliyor
Kalkınma ajanslarının 2025 yılı sürdürülebilirlik çalışmaları, bölgesel düzeyde yeşil dönüşüm, sosyal kapsayıcılık, kurumsal kapasite ve yerel kalkınma alanlarında önemli bir birikim oluştuğunu gösteriyor. Gelecek dönemde bu birikimin daha stratejik, ölçülebilir ve uzun vadeli bir çerçeveye taşınması önem arz ediyor.
Bu çerçevede kalkınma ajanslarının gelecek dönemde proje destekleyen kurumlar olmanın ötesinde bölgelerin yeşil, dijital, kapsayıcı ve dirençli kalkınma süreçlerini yönlendiren stratejik aktörler olarak konumlarını güçlendirmesi bekleniyor. Ajansların yerel düzeyde sahip olduğu saha bilgisi, paydaş ağı ve uygulama kapasitesi, 2040 vizyonunun (yeşil, dijital, kapsayıcı ve dirençli bölgesel dönüşüm perspektifi) bölgesel düzeyde hayata geçirilmesi açısından önemli bir avantaj sunuyor.
Kalkınma ajansları için yeşil dönüşümün bölgesel kalkınma programlarının merkezine alınması, sürdürülebilirlik etkisinin ölçülmesine yönelik ortak gösterge setlerinin oluşturulması, bölgesel dayanıklılık ve afet risklerine hazırlık kapasitesinin artırılması, sosyal kapsayıcılık odaklı programların güçlendirilmesi ile finansman çeşitlilik ve sürdürülebilir yatırım kapasitesinin geliştirilmesi öncelikli alanlar olarak belirlendi.
Muhabir: Ayşe Böcüoğlu Bodur
