CENEVRE (AA) – Türk, BM İnsan Hakları Konseyi’nin 63. Oturumu kapsamında Haiti ile ilgili düzenlenen oturumda konuştu.
Haiti halkının çete şiddeti ile sert müdahaleler arasında sıkışıp kaldığını belirten Türk, başkent Port-au-Prince’in bazı bölgelerinde çete faaliyetlerinin kontrol altına alınmasında kısmi başarı sağlanmış olsa da çetelerin yayılmaya devam ettiğini söyledi.
Türk, “BM Güvenlik Konseyi tarafından yetkilendirilen Çete Bastırma Gücü’nün gerçekleştirdiği ilk operasyonlar, daha fazla güvenlik yönünde uzun zamandır beklenen bir adım oldu. Ancak Çete Bastırma Gücü, ihtiyaç duyulan kapasitenin çok uzağında kalmaya devam ediyor. BM İnsan Hakları Ofisi, 1 Ocak ile 11 Eylül arasındaki raporlama döneminde çeteler tarafından veya onlara yönelik operasyonlar sırasında en az 5 bin 700 kişinin öldürüldüğünü ya da yaralandığını belgeledi. Çeteler, ayrıca 230’dan fazla kişiyi kaçırdı ve 1000’den fazla kadın ve kız çocuğuna tecavüz etti. Üstelik gerçek rakamların çok daha yüksek olması muhtemel.” ifadelerini kullandı.
Haiti’de kolluk kuvvetlerinin operasyonlarının, gereksiz ve orantısız güç kullanımı konusunda ciddi endişeler oluşturmaya devam ettiğini vurgulayan Türk, yıl başından bu yana tüm can kayıplarının yarısından fazlasının güvenlik operasyonları sırasında meydana geldiğini bildirdi.
Türk, “Aralıksız devam eden şiddet, temel hakların korunmasına ayrılması gereken ilgiyi ve kaynakları geri planda bıraktı. Haitililerin yarısından fazlası, ciddi gıda güvensizliğiyle karşı karşıya ve yüzde 40’ı temel sağlık hizmetlerine erişemiyor. Yaklaşık 1,5 milyon kişi yerinden edilmiş durumda, çok daha fazlası ise göçebe şekilde yaşıyor.” diye konuştu.
Devlet veya diğer aktörler tarafından yürütülen tüm güvenlik operasyonlarının uluslararası insan hakları hukukuna sıkı sıkıya dayandırılması gerektiğini söyleyen Türk, hukukun üstünlüğünün ve adalet sisteminin güçlendirilmesinin öncelik olması gerektiğinin altını çizdi.
BM Genel Kurulu, Haiti’deki Çok Uluslu Güvenlik Destek Misyonunun (MSS) 12 ay süreyle “Çete Bastırma Gücü” (GSF) adlı bir yapıya dönüştürülmesini yetkilendiren kararı 30 Eylül 2025’te onaylamıştı.
Muhabir: Muhammet İkbal Arslan
