İSTANBUL (AA) – Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından geliştirilen “Akıllı Eksper Atama Sistemi”nin pilot uygulaması 1 Nisan’da Bursa ve Ordu’da başlatıldı.
Başlangıçta 1 Temmuz’da tamamlanması planlanan pilot uygulamanın süresi uzatılırken il kapsamı da genişletildi. Bu doğrultuda, Balıkesir, Erzurum, Kayseri, Kütahya, Manisa, Uşak ve Van da 6 Temmuz itibarıyla uygulamaya dahil edildi.
Pilot dönemin tamamlanmasıyla 1 Ağustos’ta sistem Türkiye genelinde devreye alındı. Ülke çapında uygulanmaya başlamasının üzerinden iki aydan fazla süre geçen sisteme dair ilk veriler şekillenmeye başladı.
“Sistemi sürekli gelişen bir yapı olarak görüyoruz”
Konuya ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan TOBB SEİK Başkanı Ahmet Nedim Erdem, sistemin pilot uygulamasının, gerçek hasar dosyaları, saha koşulları ve farklı sigorta şirketlerinin operasyonel yapıları içinde sınanması, ülke geneline geçiş öncesinde olası sorunların tespit edilmesi ve uygulama kurallarının sahadan gelen verilerle geliştirilmesi amacıyla yürütüldüğünü kaydetti.
Erdem, “Sistemi tamamlanmış ve artık değişmeyecek bir proje olarak değil, sahadan gelen veriler, eksperlerin uygulama tecrübeleri ve kurumların yaptığı değerlendirmeler doğrultusunda sürekli gelişen bir yapı olarak görüyoruz.” diye konuştu.
İşleyişe ilişkin bilgiler veren Erdem, temel değişikliğin eksper atamasının belirlenmiş ve izlenebilir kurallara bağlanması olduğunu belirtti.
Erdem, atamanın objektif kriterlere dayanması ile ekspertiz kanaatinin bağımsızlığının birlikte korunmasının önemine dikkati çekerek, sistemin temel unsurlarının, hasarın bağımsız ve standart bir teknik süreç içerisinde tespit edilmesi, sürecin kayıt altına alınması, gerçek zararın ortaya konulması ve hak sahibinin tazminat sürecine mümkün olduğu kadar doğrudan erişebilmesi olduğunu anlattı.
Ahmet Nedim Erdem, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) üzerinden eksper rapor yazım sistemine geçişin yaşanacağı 1 Ocak 2027’den itibaren tüm eksperlerin aynı platformda raporlarını yazmasıyla raporlama süreçlerinin daha hızlı biçimde tamamlanacağını kaydetti.
“Bizim için nihai ölçüt hak sahibinin gerçek zararının hızlı ve doğru tespiti”
TOBB SEİK Başkanı Erdem, sistemin tüm Türkiye’de devreye alınmasının ardından geçen sürece ilişkin, şunları söyledi:
“SBM tarafından tarafımıza iletilen verilere göre, sistemin Türkiye genelinde devreye alındığı 1 Ağustos ile 9 Ekim arasında Akıllı Eksper Atama Sistemi üzerinden toplam 195 bin 656 atama gerçekleştirilmiştir. Bunun 179 bin 749’u trafik sigortasında kısmi hasar sıralı atama, 8 bin 455’i kaskoda kısmi hasar sıralı atama, 4 bin 12’si kasko ağır hasar sıralı atama, 3 bin 432’si kasko kısmi hasar seçerek atama, 8’i ise trafik ağır hasar sıralı atamadan oluşmaktadır. Dolayısıyla toplam atamaların yaklaşık yüzde 92’sini trafik sigortasındaki kısmi hasar dosyaları oluşturmaktadır. Bu rakamlar öncelikle sistemin ulaştığı operasyonel ölçeği gösteriyor. Ancak 195 binin üzerindeki atama sayısını tek başına sistemin başarısının göstergesi olarak değerlendirmek doğru olmaz.
Dosya sayısı bize sistemin ne ölçekte çalıştığını gösterirken, hizmet kalitesindeki değişimi, raporlama sürelerini, uyuşmazlıklara etkisini veya hak sahibinin tazminata erişimindeki sonucu tek başına göstermez. Bunların değerlendirilmesi için aynı yöntemle üretilmiş karşılaştırılabilir verilerin yeterli süre boyunca oluşması gerekir. Bizim için nihai ölçüt, kaç eksperin kaç dosya aldığı değil, hak sahibinin gerçek zararının ilk aşamada hızlı ve doğru bir şekilde tespit edilip edilmediği, maddi hasar ile varsa değer kaybının aynı teknik zeminde değerlendirilebilmesi, raporların gerekçeli ve denetlenebilir olması ve teknik olarak önlenebilecek uyuşmazlıkların daha ortaya çıkmadan azaltılıp azaltılamadığıdır.”
Erdem, değer kaybı konusunda sistemle birlikte yapılmak istenilen temel değişikliğin vatandaşı önce zararını öğrenmek, sonra hesaplatmak, ardından ayrıca başvurmak ve sonrasında uyuşmazlığı çözmeye çalışmak zorunda bırakan parçalı yapıyı sadeleştirmek olduğunu dile getirdi.
Aynı aracın aynı nitelikteki hasarı için farklı hesaplama yöntemlerinin, parametrelerin veya veri kabullerinin kullanılmasının birbirinden önemli ölçüde farklı sonuçlara yol açabildiğini anımsatan Erdem, hasar tespiti ile değer kaybının aynı teknik incelemede ele alınmasının ve hesaplamanın ortak kriterlere dayanmasının bu tür yöntem farklılıklarından doğan uyuşmazlıkları azaltmayı hedeflediğini aktardı.
Erdem, hedeflerinin teknik olarak önlenebilecek uyuşmazlıkların önce ortaya çıkıp daha sonra Sigorta Tahkim Komisyonu’nda çözülmesini beklemek yerine bunların doğmasına yol açan nedenleri mümkün olduğunca ortadan kaldırmak olduğunun altını çizerek, “Vatandaşın hak ettiği değer kaybı tazminatına hızlı bir şekilde ulaşması neticesinde, Sigorta Tahkim Komisyonu’nda değer kaybı kaynaklı uyuşmazlıkların azalması sistemin önemli çıktılarından biri olacaktır. Yalnızca yöntem farklılıklarından veya ayrı başvuru süreçlerinden doğan uyuşmazlıkların ve bunların Sigorta Tahkim Komisyonuna yansımasının da zaman içinde azalmasını bekliyoruz.” şeklinde konuştu.
“Hiçbir sigorta eksperi sigortalı ya da hak sahibini arayarak vekaletname talep etmez”
Ahmet Nedim Erdem, değer kaybı tazminatına ilişkin süreçlerde vatandaşları mağdur eden illegal yapılara da dikkati çekerek, değer kaybı tazminatının trafik sigortası kapsamında ödenmesiyle birlikte kaza sonrasında hak sahiplerinin bilgilerini kanunsuz yöntemlerle elde ederek onları hasar takibi için vekalet vermeye zorlayan organize illegal yapıların ortaya çıktığını söyledi.
Bu illegal yapıların çağrı merkezleri üzerinden vatandaşları arayarak kendilerini “sigorta eksperi, hazine eksperi ya da devletin eksperi” gibi ünvanlarla tanıttığını ve vekaletname istediğini ifade eden Erdem, vekalet veren vatandaşlara sigorta şirketinden aldıkları tazminatın küçük bir kısmını veren bu yapıların çok sayıda kişiyi mağdur ederek Türkiye’de sigortacılık sektörünü zarara uğrattığını anlattı.
Erdem, söz konusu yapılara karşı vatandaşlara, şu uyarılarda bulundu:
“Şunun bilinmesi gerekir ki hiçbir sigorta eksperi sigortalı ya da hak sahibini arayarak vekaletname talep etmez, hasar takibi yapmaz. Kanunen tarafsız ve bağımsız olmakla yükümlü sigorta eksperinin bu faaliyetleri yapması mümkün değildir. SEİK’e gelen çok sayıda müracaatta bu illegal yapıların sahte vekaletle işlem yaptıklarını, eksper olmayan kişilere hasar ve değer kaybı hesaplaması yaptırdıklarını, gerçekle bağdaşmayan haksız tazminat taleplerinde bulunduklarını ve vatandaşa eksik ödeme yaptıklarını gördük. Bu çerçevede, SEDDK tarafından bu illegal yapılara yönelik alınan tedbirleri önemsiyor, destekliyor ve yerinde buluyoruz.
Bir kez daha vurgulamak isterim ki bir kişi sigorta eksperi olduğunu iddia ederek sizden vekalet istiyorsa, bu bir dolandırıcılık girişimidir. ‘Devletin eksperiyim, değer kaybınızı ben alacağım, mahkemeye gitmeden çözerim’ gibi ifadelerle arayan kişilere kesinlikle itibar edilmemelidir. Vatandaşlarımızın hak ettikleri tazminata ulaşmak için aracı kişilere başvurmasına gerek yoktur. Sigorta eksperi tarafından yapılan bağımsız ekspertiz ve doğrudan sigorta şirketine başvuru süreci, hak sahiplerinin tazminatlarına erişiminin esasını oluşturmaktadır.”
Muhabir: Bahar Yakar
