ANKARA (AA) – Ankara’daki görevine eylülde başlayan Lebleu, Kanada Başbakanı Carney’in 21-23 Ekim’de yapacağı Türkiye ziyaretine ve Ankara’daki yaşamına ilişkin AA muhabirine konuştu.
Lebleu, hafta sonu Kanada’nın Alberta eyaletindeki Wainwright Askeri Üssü’nde çıkan yangında 4 askerin hayatını kaybettiğini ve çok sayıda kişinin yaralandığını anımsatarak, bu nedenle büyükelçilik konutundaki Kanada bayrağının yarıya indirildiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a güven mektubu sunduğu sırada verimli bir görüşme gerçekleştirdiğini belirten Lebleu, “Türkiye daha fazla yatırım yapmamız gereken bir ülke, ekonomik yatırımdan değil, ilişkilerimize daha fazla yatırım yapmaktan bahsediyorum. Türkiye’yi stratejik ortaklık kurabileceğimiz bir ülke olarak görüyoruz.” dedi.
Büyükelçi Lebleu, bu görüşün Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Kanada Başbakanı Carney’in vizyonuyla örtüştüğünün altını çizerek, iki liderin daha önce iki kez bir araya geldiğini söyledi.
Carney’in beraberindeki heyetle Türkiye’ye yapacağı ziyarete dikkati çeken Lebleu, “Bunun tarihi bir ziyaret olduğunu söylemeliyim. Kanada’dan bir hükümet liderinin Türkiye’ye gerçekleştireceği ilk devlet ziyareti olacak. Daha önce Türkiye’den Kanada’ya bir cumhurbaşkanı ziyareti de olmamıştı. Bu, yeni bir ilişkinin başlangıcını simgeliyor. Bunu, yeni bir stratejik ilişkinin başlangıcı olarak tanımlayabilirim.” diye konuştu.
Lebleu, ziyaret kapsamında, temel hedefin stratejik ortaklığın resmen başlatılması olduğunu vurgulayarak, bu ortaklığın liderler düzeyinde ortak bildiri yayımlamasıyla başlatılacağını aktardı.
Bununla birlikte bir eylem planının olacağını, çeşitli işbirliği alanları üzerine çalışılacağını söyleyen Lebleu, bu alanlardan birinin enerji olacağını belirtti.
Lebleu, iki ülkenin enerji bakanları arasında ortak bir bildiri yayımlanacağını ifade ederek “Her ülke için zorlu bir mesele haline gelen enerji tedariki konusunda nasıl birlikte çalışabileceğimizi değerlendireceğiz. Kanada çok sayıda doğal gaz kaynaklarına sahip. Bunun nasıl gerçekleşebileceğine bakacağız. Nükleer enerji alanında işbirliğini ve sürdürülebilir madencilik konusunu ele alacağız. Oldukça iddialı bir gündemimiz var.” dedi.
“ASELSAN’ı ziyaret ettiğimde hayrete düştüm”
Ziyaretin ikinci ayağının da endüstriyel düzeyde savunma işbirliği olduğunu aktaran Lebleu, bu alanda büyük bir potansiyelin mevcut olduğunu dile getirdi.
Lebleu, “Harika bir endüstri var. Dünyanın en heyecan verici şirketlerinden bazıları, insansız hava aracı üreticilerini ve platform montaj tesislerini ziyaret etme fırsatım oldu. ASELSAN’ı ziyaret ettiğimde hayrete düştüm, 10 bin mühendisleri var gibiydi. BAYKAR’ı ziyaret ettim, oradaki çalışanların yaş ortalaması 29’du. Bu, Kanada standartlarına göre oldukça genç bir yaş. İnanılmaz varlıklar geliştiriyorlar. Dolayısıyla, savunma işbirliğini kapsayan bu ikinci ayağın üzerinde çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Ayrıca, muhtemelen en önemli sütun olacak diğer alanla ilgili de bir anlaşma imzalayacağız.” ifadelerini kullandı.
Diğer bir ayağın da Kanada-Türkiye serbest ticaret anlaşması için müzakerelerin başlatılması olduğunu söyleyen Lebleu, bunun daha önce duyurulduğunu, müzakerelerin kasımda başlayacağına dair bir gündemin var olduğunu hatırlattı.
Lebleu, bunun yanı sıra, hava taşımacılığı anlaşması olan ATA’nın imzalanacağını bildirerek halihazırda bir anlaşmanın var olduğunu, iki ülke arasında haftalık uçuş sayısının 21’e çıkarıldığını belirtti.
Toronto, Montreal ve Vancouver’dan İstanbul’a uçuşların olduğunu ve bunların çoğunluğunun Türk Hava Yolları (THY) tarafından yürütüldüğünü dile getiren Lebleu, Kanadalı hava yolu şirketi Air Transat’ın Montreal’den İstanbul’a 29 Ekim’de sefer başlatacağını duyurdu.
Lebleu, Başbakan Carney’in Türkiye ziyaretine Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand’ın ve Kanada Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Tim Hodgson’ın da eşlik edeceğini, mevkidaşlarıyla bir araya geleceğini kaydetti.
Kanada’nın resmi ihracat kredi kuruluşu olan Kanada Eximbank’ın (EDC) Üst Düzey Yöneticisi’nin (CEO) de ziyarette bulunacağını duyuran Lebleu, “Kanadalı ve Türk şirketlerinin, örneğin Orta Doğu veya Afrika gibi bölgelerde birlikte çalışabilmelerini sağlamak amacıyla Türk Eximbank ile işbirliği anlaşması imzalayacak.” dedi.
Lebleu, Türkiye’nin kasım ayında Antalya’da ev sahipliği yapacağı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’na (COP31), ülkesinden 200 kişilik bir heyetin katılacağının öngörüldüğünü söyledi.
“İsrail hükümetine, bu konularda geri adım atması için baskı yapıyoruz”
Kanada’nın İsrail-Filistin meselesindeki tutumuna değinen Lebleu, “İsrail’in kendisini terörizme karşı tam savunma hakkı vardır ve Hamas’ı kınıyoruz. Bunu söylerken, Filistinlilerin tanınması gerektiği görüşündeyiz.” dedi.
Ülkesinin 2025’te Filistin’i devlet olarak tanıyarak bu adımı attığını kaydeden Lebleu, iki devletli çözümün desteklenmeye devam edildiğini vurguladı.
Lebleu, Birleşmiş Milletlerin (BM) bu konuda temel bir platform olduğunu, geçen ay BM Genel Kurulunda bir grup ülkeyle bir araya gelerek bu durumun ele alındığını ifade etti.
Ülkesinin ekimde Filistinlilere yönelik 100 milyon Kanada doları tutarında yeni bir yardım paketi açıkladığının, bunun insani yardım çabalarına ilk katkı olmadığının altını çizen Lebleu, çatışmanın başlangıcından bu yana BM kuruluşları aracılığıyla ülkesinin 500 milyon dolarlık insani yardımda bulunduğunu aktardı.
Lebleu, “Oradaki insani durum son derece vahim. Durum çok kötü, insanlar acı çekiyor.” ifadelerini kullanarak, BM’nin kilit bir rol oynaması gerektiğine ve bunun çok taraflı çabalarla çözülebileceğine inandığını dile getirdi.
Fransa, İngiltere ve Kanada liderlerinin eylülde, işgal altındaki Filistin topraklarındaki yasa dışı yerleşim yerlerinin uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirten bir bildiri yayımladığına işaret eden Büyükelçi, “İsrail hükümetine, bu konuda geri adım atması için baskı yapıyoruz.” diye konuştu.
Lebleu, barışçıl bir çözüme ulaşılması ve farklı bakış açıları olsa da ileriye giden tek yolun barış olduğuna inandığını vurguladı.
“Türkçe benim için dördüncü dil olacak”
Ankara’da görev almaktan memnuniyet duyduğunu belirten Lebleu, daha önce Senegal, Kolombiya, Şili’de büyükelçi olarak görev aldığını ifade etti.
Lebleu, ilk kez dilini bilmediği bir ülkede görev yaptığını aktararak şunları kaydetti:
“Dürüst olmak gerekirse, kariyerimde ilk defa bulunduğum ülkenin dilini konuşamıyorum ve bunu zorlu bir süreç olarak görüyorum. Dili bildiğimizde yakalayabileceğimiz o incelikleri kaçırdığımızı düşünüyorum. Daha önce Latin Amerika’da görev almıştım, İspanyolca biliyorum. Fransızca, İngilizce konuşuyorum. Türkçe benim için dördüncü dil olacak.”
Türkiye’ye gelmeden önce iki haftalık Türkçe eğitimi aldığını söyleyen Lebleu, ders aldığı hocasıyla Montreal’deki bir Türk restoranında “künefe” yediğini anlattı.
Lebleu, “Hem tatlı hem de hafif tuzlu… Oldukça yoğun ve doyurucu bir lezzet, yedikten sonra kendimi tamamen tok hissettim.” diyerek, soğuyan havalarda “mercimek” çorbası içmeyi sevdiğini söyledi.
Ankara’ya dair ilk izlenimlerine değinen Lebleu, kentteki binaların Avrupai ve biraz Kanada’da görmeye alışık olduğu yapılar olduğunu kaydetti.
Lebleu, Kanadalılarla Türklerin kendilerini ifade etme biçimlerinin ve değer yargılarının farklı olduğunu dile getirdi.
Türk halkının Kanada insanına kıyasla ailesine bağlı olduğunu gözlemlediğini aktaran Lebleu, coğrafyanın Türk halkı için önemli bir unsur olduğunun altını çizdi.
Lebleu, “Burada insanlar, ‘Ben şu şehirden geliyorum, ben bu şehirden geliyorum’ diyerek, kendi kökenlerine dair güçlü bir aidiyet duygusu taşıyor. Kanada’da ise insanlar çok daha hareketli, bir yerden başka bir yere kolayca yerleşebiliyorlar.” diye konuştu.
Muhabir: Sümeyye Dilara Dinçer
