CENEVRE (AA) – Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) Genel Sekreteri Celeste Saulo ile Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreter Yardımcısı ve Acil Yardım Koordinatörü Tom Fletcher, El Nino hava olayına karşı erken ve ciddiyetle harekete geçilmesi konusunda basın toplantısı düzenledi.
WMO’nun, bugün mevcut El Nino hava olayının şiddet açısından daha önce görülmemiş bir seviyeye ulaşabileceğine işaret eden yeni bir mevsimsel iklim öngörüsü yayımladığını belirten Saulo, şunları söyledi:
“El Nino, 2026’nın sonuna doğru zirve yapacak ancak etkileri bundan çok daha uzun süre hissedilmeye devam edecek. En güncel küresel mevsimsel iklim güncellememiz, El Nino’nun merkez üssü olan tropikal Pasifik’teki deniz yüzeyi sıcaklıklarının, Kasım 2026 ile Ocak 2027 arasında ortalamanın 3,8 santigrat derece üzerine çıkabileceğini öngörüyor. Bu durum, dünya genelindeki hava olayları üzerinde çok geniş kapsamlı sonuçlar doğuracaktır.”
Saulo, çok güçlü bir El Nino’nun, pek çok bölgede normal sıcaklık ve yağış düzenlerini altüst edeceğine işaret ederek, bu durumun bazı bölgelerde şiddetli kuraklığa, diğerlerinde ise aşırı yağışlara ve sellere yol açabileceğini, dünyanın büyük bir bölümünde de sıcaklıkların artmasına neden olacağını dile getirdi.
Halihazırda aşırı hava olaylarına tanık olunduğunu vurgulayan Saulo, El Nino’nun şiddetlenmesi halinde bu olayların çoğalmasını ve birbiri ardına yaşanmasını beklediklerini belirtti.
Saulo, şöyle devam etti:
“Güçlü bir El Nino, kaçınılmaz olarak insani bir felakete yol açmak zorunda değil. Hayat kurtarmak ve geçim kaynaklarını korumak için elimizde bilimsel veriler, tahminler ve erken uyarı sistemleri mevcut. Şu an ihtiyaç duyduğumuz şey, özellikle en savunmasız toplulukları korumaya yönelik kararlı adımlardır. Hazırlık yapmak için hala bir fırsat penceresi açık. Aşırı hava koşullarının insani acil durumlara veya can kayıplarına dönüşmesi gerekmiyor. Ne var ki bu fırsat penceresi sonsuza dek açık kalmayacak.”
WMO’nun önceliği hükümetlere ve insani yardım kuruluşlarına bilimsel temelli bilgiler sunarak riskleri öngörmelerine, operasyonlarını hazırlamalarına ve savunmasız nüfusları korumalarına yardımcı olmak olduğuna işaret eden Saulo, El Nino’nun, mülteciler, çatışma bölgelerinde yaşayanlar veya yerinden edilmiş insanlar gibi halihazırda savunmasız olan gruplar için insani ihtiyaçları daha da ağırlaştırabileceğine dikkati çekti.
Saulo, nerede ve ne zaman harekete geçilmesi gerektiğini belirlemek için bölgesel ve ulusal tahminlerin çok önemli olduğuna değinerek, şu ifadeleri kullandı:
“WMO, iklim tahminlerini pratik kararlara dönüştürmek için BM ve insani yardım topluluğu genelindeki ortaklarıyla ve OCHA ile yakın işbirliği içinde çalışmaktadır. Bugün acil ve koordineli önleyici eylem çağrısında bulunuyoruz. Tahminler, bize önceden uyarı veriyor ve bu uyarıyı en çok risk altında olanları korumak için kullanmalıyız. El Nino’yu durduramayız ancak en kötü insani sonuçlarının çoğunu önleyebiliriz. Gelin, hep birlikte hareket edelim ve kimseyi geride bırakmadığımızdan emin olalım.”
“50 milyon insan daha ciddi bir açlık tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir”
BM Genel Sekreter Yardımcısı ve Acil Yardım Koordinatörü Fletcher da El Nino konusunda durumun ciddi olduğunu ve ciddiyetle harekete geçmeleri gerektiğini söyleyerek, şu değerlendirmelerde bulundu:
“El Nino, bir devasa güç, adeta bir yıkım makinesi. Latin Amerika, Doğu ve Güney Afrika, Asya ve Pasifik bölgelerini etkisi altına alarak aşırı sıcaklara, kuraklıklara ve sellere yol açacak. Bunun ise çok ağır insani sonuçları olacak. 50 milyon insan, daha ciddi bir açlık tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir. Afrika Kalkınma Bankası, bu durumun Afrika ülkelerine 10 ila 20 milyar dolarlık zararı olacağını ve Gayri Safi Yurt İçi Hasılalarında 1 ila 2 milyar dolarlık bir düşüşe yol açacağını tahmin ediyor.”
El Nino’nun halihazırda etkilenmiş bölgeleri vurduğunun altını çizen Fletcher, şöyle devam etti:
“Zaten yaygın çatışmaların, yerinden edilmiş insanların, hızla artan yakıt, gübre ve gıda fiyatlarının ve büyük çaplı yardım kesintilerinin yaşandığı bir ortama ekleniyor. Yıkım, yalnızca El Nino’nun doğrudan etkilediği ülkelerle sınırlı kalmayacak. Küresel ekonomi üzerinde sarsıntılara yol açacak, çatışmaları, yerinden edilmeleri ve göç hareketlerini daha da körükleyecek. Dolayısıyla bu ölçekteki küresel bir tehdit, dünya çapında kapsamlı bir seferberlik gerektiriyor. Şimdi herkesin elini taşın altına koyma vakti.”
Fletcher, El Nino’nun rotası üzerinde bulunan insanların hazırlanması gerektiğini vurgulayarak, bir önceki El Nino dönemine kıyasla bugün çok daha iyi bir konumda olduklarını söyledi.
Teknolojinin hızla geliştiğini, tahmin yöntemlerinin çok daha ileri bir noktaya ulaştığını ve geçmiş krizlerden çıkardıkları dersleri uygulamaya koyduklarını vurgulayan Fletcher, şunları kaydetti:
“Toplumların mümkün olan en yüksek dayanıklılığa sahip olmalarını sağlamak için elimizdeki en iyi teknolojilerden yararlanıyoruz. Bu çalışmaları desteklemek amacıyla Çad, El Salvador, Etiyopya, Somali ve Güney Sudan gibi ön saflarda yer alan 11 ülkeye yardım etmek üzere Merkezi Acil Müdahale Fonu’muzdan 50 milyon doların üzerinde bir kaynak ayırdım. İnsani yardım koordinatörlerimize, hazırlık çalışmaları için ortak insani yardım fonlarımızı kullanmaları talimatını verdim.”
Fletcher, küresel insani yardım planlarını da bu yeni gerçekliğe göre yeniden düzenlediklerini vurgulayarak, bunun pratikteki anlamının, şok etkisi oluşturacak olaylar gerçekleşmeden önce ailelere nakit ulaştırmak olduğunu söyledi.
Muhabir: Muhammet İkbal Arslan
