VİETNAM (AA) – Vietnam Savaşı’nın yıllar sonra bile silinmeyen izlerinin fotoğraflar ve sesli anlatımlarla aktarıldığı Savaş Kalıntıları Müzesi’nde, aralarında Amerikalı ve Avrupalı turistlerin de bulunduğu ziyaretçiler, işlenen savaş suçlarında ülkelerinin ağır mirasıyla karşı karşıya kalıyor.
Vietnam Savaşı, Soğuk Savaş döneminde Kuzey Vietnam ile Güney Vietnam arasında yaşanan ve ABD’nin Güney Vietnam’a verdiği askeri destekle genişleyen uzun süreli bir çatışma olarak tarihe geçti.
1955’te başlayan savaş, ABD’nin 1960’lı yıllarda bölgedeki askeri varlığını artırmasıyla daha da büyüdü. Yoğun bombardımanların yanı sıra ormanlık alanlarda kullanılan kimyasal maddeler ve geniş çaplı askeri operasyonlar, Vietnam’ın sosyal ve çevresel yapısında derin izler bıraktı.
Savaş, 1973’te ABD birliklerinin Vietnam’dan çekilmesiyle yeni bir aşamaya girerken 1975’te Saygon’un düşmesi ve Vietnam’ın birleşmesiyle sona erdi.
Çatışmaların ardından ülke ağır bir yıkımla karşı karşıya kaldı. Milyonlarca insan hayatını kaybederken çok sayıda sivil yaralandı, yerinden edildi. Birçok insan savaşın uzun vadeli etkileriyle yaşamını sürdürmek zorunda kaldı.
Ho Chi Minh kentinde bulunan müze, bu dönemin izlerini belgeleyen en önemli merkezlerden biri olarak öne çıkıyor. Müze, savaşın yalnızca askeri boyutunu değil, siviller ve çevre üzerindeki sonuçlarını da fotoğraflar, belgeler ve çeşitli materyaller aracılığıyla anlatıyor.
Müzenin salonlarında savaş dönemine ait fotoğraflar, belgeler ve askeri araçlar sergilenirken bombardımanların ardından oluşan yıkımı ve sivillerin yaşadığı acıları gösteren görüntüler de ziyaretçilerin karşısına çıkıyor.
Müzeyi gezen Amerikalı ve Avrupalı turistler, yıllar önce yaşanan savaşın hikayesini kulaklıklarıyla dinlerken duvarlardaki fotoğrafları da inceleyebiliyor.
Bombardımanların ardından oluşan yıkım, savaşın siviller üzerindeki etkileri ve kimyasal silah kullanımının sonuçlarına ilişkin görüntüler de burada yer alıyor. Özellikle ABD ordusunun ormanlık alanları yok etmek için kullandığı kimyasal maddelerin, savaş sonrasında da insan sağlığı ve çevre üzerinde etkisi çarpıcı bir şekilde anlatılıyor.
Müze, Vietnam’ın savaş hafızasını kendi perspektifinden aktarırken özellikle ABD’nin savaştaki rolüne ilişkin bölümlerin yer aldığı görüntüler dikkati çekiyor.
Amerikalılar ülkelerinin müdahalesinin sonuçlarını izliyor
Müzenin koridorlarında dolaşan Amerikalılar, ülkelerinin Vietnam Savaşı’ndaki askeri müdahalesinin sonuçlarını gösteren fotoğrafların önünde durup, kulaklıklarından gelen anlatımla dönemin olaylarını dinliyor.
Amerikalılar, yıllar önce kendi ülkelerinin dahil olduğu savaşın Vietnam’da bıraktığı izleri görüyor.
Avrupa ülkelerinden gelen ziyaretçiler de Vietnam halkının yaşadığı yıkımı ve savaşın geride bıraktığı sonuçları fotoğraflar üzerinden inceleyebiliyor.
Geçen yıllara rağmen müzenin sessiz koridorlarında farklı ülkelerden gelen insanlar aynı fotoğrafların önünde buluşuyor.
Bir zamanlar savaşın taraflarının aldığı kararlarla şekillenen Vietnam’ın hikayesi, bugün binlerce kilometre uzakta doğan ziyaretçilerin kulaklıklarından dinledikleri anlatımlarla karşılarına çıkıyor.
Duvarlarda asılı fotoğraflar, savaşın yalnızca cephede yaşanan çatışmalardan ibaret olmadığını göstererek, siviller, çocuklar, aileler ve çevre üzerinde uzun yıllar devam eden sonuçlar bıraktığını kanıtlıyor.
Müzeyi gezen ziyaretçiler, üzerinden onlarca yıl geçen savaşın tanıklıklarıyla karşılaşıyor. Bu kez savaşın anlatıldığı yer, bir cephe yerine savaşın geride bıraktığı izlerin korunduğu müze oluyor.
Vietnam Savaşı’nın ardından ülke yeniden inşa sürecine girse de savaşın bıraktığı yaralar tamamen kapanmış değil.
Müzede sergilenen fotoğraflar, geçmişte yaşananların yalnızca tarih kitaplarında kalan olaylar olmadığını, bugün de insanların hafızasında, bedeninde ve yaşadığı çevrede izlerini sürdürdüğünü apaçık ortaya koyuyor.
Savaşın tanıklıkları fotoğraflarda korunuyor
Vietnam Savaşı’nın farklı boyutlarını ortaya koyan fotoğraflar, belgeler, askeri teçhizat ve belgesel filmler müzede sergileniyor.
Savaş suçlarına ve bunların halk üzerindeki sonuçlarına ayrılan bölümlerde sivillerin yaşadıklarını, bombardımanların yol açtığı yıkımı ve savaşta kullanılan kimyasal maddelerin etkilerini gösteren fotoğraflar yer alıyor.
Savaş sırasında görev yaparken hayatını kaybeden gazeteciler ve foto muhabirlerine ayrılan koleksiyon müzenin dikkati çeken bölümleri arasında yer alıyor.
İngiliz foto muhabirleri Tim Page ve Horst Faas’ın katkılarıyla hazırlanan koleksiyonda, Çinhindi’nde görev yaptıkları sırada yaşamını yitiren ya da kaybolan 11 farklı ülkeden 134 foto muhabirinin çektiği 275 fotoğraf bulunuyor.
Koleksiyon, savaşın izlerini belgelemek için cephede çalışan ve tanıklıklarını fotoğraflarla tarihe taşıyan gazetecileri de anıyor.
Vietnam Savaşı’nın yanı sıra ABD ordusunun kullandığı “Agent Orange” adlı kimyasal yaprak dökücü maddenin yol açtığı sonuçlar da fotoğraflar, belgeler ve çeşitli materyallerle burada yer alıyor.
Sergilerde, savaşta kullanılan kimyasal maddenin insan sağlığı ve yaşamı üzerindeki etkileri ile bunlarla mücadele eden Vietnamlıların hikayeleri de bulunuyor.
Muhabir: Şaduman Türkay
