İSTANBUL (AA) – Geçen hafta küresel piyasalar Orta Doğu’da giderek artan jeopolitik riskler, yapay zeka yatırımlarının finansmanına ilişkin soru işaretleri ve bilançolardan alınan karışık sinyallerle negatif seyrederken, söz konusu endişeler yeni haftada da etkisini sürdürüyor.
ABD’de 3 Kasım’da yapılacak ara seçimlerin ardından ABD-İran çatışmasının yeniden tırmanma olasılığı, piyasalarda risk iştahını törpülüyor. Öte yandan gözler bu hafta Fed’in faiz kararına çevrildi. Fed’in politika faizini sabit bırakması bekleniyor. Analistler, toplantıda enflasyon baskıları karşısında bundan sonraki faiz politikasına ilişkin verilecek mesajların önem taşıdığını belirtti.
Diğer taraftan bu hafta ABD’de büyüme ve kişisel tüketim harcamaları verileri ile hızlanan bilanço sezonunda Amazon, Microsoft ve Alphabet’in bilançoları takip edilecek.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’da başladığı işi bitirmek zorunda kalabileceğini ifade ederek, “İran’ı tekrar bombalama ihtimalim var.” dedi. Katarlı arabulucuların, ABD ile İran arasındaki arabuluculuk görüşmeleri kapsamında İran’ın başkenti Tahran’a gittiğine dair haberlerin ardından aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,9 azalışla 114,5 dolara geriledi.
Teknoloji şirketlerinin hisselerine yönelik endişelerden dolayı yatırımcıların güvenli liman talebinin artmasıyla ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan azalışla yüzde 4,97’de seyrediyor.
Dolar endeksi ise ABD 10 yıllık tahvil faizindeki düşüşün etkisiyle yüzde 0,2 azalışla 101,7 seviyesine indi. Tahvil faizleri ve dolar endeksindeki düşüşten destek bulan altının onsu yüzde 0,5 artışla 4 bin 15 dolardan işlem görüyor.
Bu arada Brezilya’da devlet başkanlığı seçiminin ikinci turunu resmi olmayan sonuçlara göre Luiz Inacio Lula da Silva kazandı. Bu gelişmeyle dolar/Brezilya reali paritesi yüzde 0,1 azalışla 4,9780 seviyesinde seyrediyor.
Kesin olmayan seçim sonuçlarının piyasa beklentilerinin aksine gerçekleşmesiyle Tokyo’da işlem gören Brezilya hisse senetlerinden oluşan bir borsa yatırım fonu yüzde 15 civarında değer kaybetti.
ABD’de endeks vadeli kontratlar haftaya pozitif başladı
New York borsası, yapay zeka yatırımlarına ilişkin endişelerle teknoloji hisselerinde görülen satış baskısının diğer sektörlere yayılması ve Orta Doğu’da süren jeopolitik gerilimin petrol fiyatlarını yükseltmesiyle cuma gününü düşüşle tamamladı.
Kurumsal gelişmeler de piyasaların seyrinde etkili olurken, SpaceX’in ABD genelinde kablosuz iletişim ağı kurmak amacıyla hücresel altyapı şirketleriyle görüşmeler yürüttüğüne ilişkin haberlerin ardından telekomünikasyon hisseleri geriledi.
Artan rekabete ilişkin endişelerle AT&T’nin hisseleri yüzde 7,96, Verizon’un hisseleri yüzde 1,18 ve T-Mobile’ın hisseleri yüzde 7,71 değer kaybetti. SpaceX hisseleri ise yüzde 1,89 yükseldi.
American Express’in hisseleri de şirketin gelirinin ve karının bu yılın üçüncü çeyreğinde artmasına karşın küresel iş gücünün yaklaşık yüzde 5’ini azaltacağını açıklaması sonrası yüzde 3,62 düştü.
Makroekonomik veri tarafında ise Michigan Üniversitesince ölçülen tüketici güven endeksi, ekimde yukarı yönlü revize edilerek 48 oldu. Söz konusu revizyona rağmen endeks 5 ayın en düşük seviyesinde kaldı.
ABD’de imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), ekimde 56 değerini alarak 53 ayın en yüksek seviyesine çıktı ve piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.
Söz konusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 1,23, S&P 500 endeksi yüzde 0,52 ve Nasdaq endeksi de yüzde 0,21 değer kaybetti.
ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
ECB’nin faiz kararı piyasaların odağında yer alacak
Avrupa borsaları, cuma gününü Fransa’da devam eden protestolar ve artan petrol fiyatlarının etkisiyle İtalya hariç düşüşle tamamladı.
Fransa’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,07’ye çıkarak 2002’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s, Fransa’nın kredi notlarına yönelik periyodik incelemesini tamamladığını bildirdi.
Moody’s’ten yapılan açıklamada, Fransa’nın “Aa3” olan kredi notunun, zengin ve çeşitlendirilmiş ekonomisi ile güçlü kamu kurumları tarafından desteklendiği ifade edilerek, parçalı parlamento yapısı, siyasi ve sosyal istikrarsızlık, yüksek ve artan borç yükü ile borç karşılama metriklerindeki zayıflamanın temel kredi zorluklarını oluşturduğu vurgulandı.
Açıklamada, önceki incelemeden bu yana ekonomik büyümenin yavaşlaması ve bütçe açığının artması nedeniyle Fransa’nın borç yükünün beklentilerin üzerine çıktığı aktarıldı.
Bu sürede, devlet tahvili faizlerinin beklenenden daha hızlı yükseldiğine işaret edilen açıklamada, ayrıca mali konsolidasyon çabalarını kısıtlayabilecek geniş çaplı sosyal protestoların patlak verdiğine dikkat çekildi.
Makroekonomik veri tarafına bakıldığında Avro Bölgesi’nde, ekim ayına ilişkin imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 52,4 ile beklentilerin hafif altında kalırken, Almanya’da ekim ayına ilişkin imalat sanayi PMI 54,2 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
İngiltere’de imalat PMI ise 52,8 puanla 5 ayın en iyi performansı olarak kayıtlara geçti.
Fransa’nın ekim ayına ilişkin bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) öncü verileri, ülkedeki ekonomik faaliyette daralmaya işaret etti. Fransa’da eylülde 51,1 olan bileşik PMI, ekimde 48,4’e inerek son 4 ayın en düşük seviyesine geriledi.
Bu hafta Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz kararı Avrupa piyasalarının odağında yer alacak. Bankanın 3 temel politika faizini sabit tutması bekleniyor.
Analistler, ilerleyen dönemlerde enerji maliyetlerinin daha da yükselmesi ve Avrupa ekonomisinin büyüme görünümünün zayıf kalması durumunda bankanın enflasyonla mücadele ve ekonomik aktivite arasında ikilemde kalabileceğini söyledi.
Öte yandan İngiltere Maliye Bakanı John Healey’nin çarşamba günü ilk bütçe sunumunu yapması bekleniyor. Küresel borçlanma maliyetlerinin artması ve ABD/İsrail-İran Savaşı’nın yol açtığı yüksek enerji fiyatları İngiltere ekonomisini de kayda değer bir şekilde etkiliyor.
Cuma günü Almanya’da DAX endeksi yüzde 0,75, İngiltere’de FTSE endeksi yüzde 0,32 ve Fransa’da CAC 40 endeksi ise yüzde 0,36 değer kaybederken, İtalya’da FTSE MIB endeksi yüzde 0,36 değer kazandı.
Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, güne pozitif başladı.
Asya borsaları Hong Kong hariç negatif seyrediyor
New York borsasında cuma günü görülen düşüşler yeni haftada Asya piyasalarına da taşınırken, bölgede borsalar yapay zeka temasına ilişkin endişelerin devam etmesiyle satış ağırlıklı seyrediyor.
Çin’de iç talebe ilişkin endişelerin devam etmesi ülke pay piyasaları üzerinde satış baskısının oluşmasına neden oluyor.
Asya tarafında bu hafta Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz kararı takip edilecek. Piyasa beklentileri bankanın bu toplantıda politika faizini değiştirmeyeceği yönünde şekilleniyor.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,3, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,7 düştü. Hong Kong’da Hang Seng endeksi ise yüzde 0,4 yükseldi.
Borsa günü düşüşle tamamladı
Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,92 değer kaybederek 11.116,99 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise cuma günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay bir seyir izledi.
Dolar/TL cuma gününü yüzde 0,1 artışla 49,6937’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 49,7580’den işlem görüyor.
Diğer taraftan Uluslararası Para Fonunun (IMF) ülkelerin mali istatistik, bütçe yönetimi, mali risk yönetimi ve hesap verebilirlik gibi kamu mali yönetimi uygulamalarını incelediği Mali Şeffaflık Değerlendirmesi güncellemesi kapsamında Türkiye’ye ilişkin raporu yayımlandı.
Türkiye’nin mali şeffaflık alanında son 10 yılda önemli gelişme kaydettiği belirtilen raporda, ülkenin kamu mali yönetiminde son yıllardaki ilerleme seviyesiyle değerlendirme süreci tamamlanan ve aralarında Birleşik Krallık, Finlandiya, İrlanda, Avusturya ve Portekiz’in de bulunduğu yaklaşık 40 ülke arasında en üst sıralarda yer aldığı kaydedildi.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Almanya’da Ifo iş dünyası güven endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.100 ve 11.000 puanın destek, 11.200 ve 11.300 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
12.00 Almanya, ekim Ifo iş dünyası güven endeksi
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
