CENEVRE (AA) – WMO, dünya genelindeki sera gazı seviyelerine ilişkin “Sera Gazı Bülteni” başlıklı yeni rapor yayımladı.
Raporda, “2025’te atmosferdeki karbondioksit ve diğer temel sera gazlarının seviyeleri benzeri görülmemiş zirvelere ulaştı. Bu durum, gezegenin uzun vadede daha fazla ısınmasını kaçınılmaz kılıyor. 2025’te küresel ölçekte ortalama yüzey karbondioksit konsantrasyonu milyonda 426,8 birime ulaştı. Bu da 1750 yılındaki sanayi öncesi temel seviyenin yüzde 153’üne tekabül ediyor.” ifadeleri kullanıldı.
Raporda, insan faaliyetleriyle bağlantılı metan ve azot protoksit konsantrasyonlarının da yeni rekor seviyelere yükseldiği aktarıldı.
Karbondioksit artış hızı 1960’lardan bu yana üç katına çıktı
Raporda, her yıl salınan toplam karbondioksit miktarının yaklaşık yarısının atmosferde kaldığı, geri kalanının ise kara ekosistemleri ve okyanuslar tarafından emildiği belirtilerek, karbondioksit artış hızının 1960’lardan bu yana üç katına çıktığına işaret edildi.
Yıllık ortalama 0,8 ppm’lik (milyonda bir parça) artış hızının 2011-2020 döneminde yıllık ortalama 2,4 ppm’ye ulaştığı aktarılan raporda, 2024’ten 2025’e kadar küresel ortalama karbondioksit konsantrasyonunun 2,8 ppm arttığına işaret edildi.
Raporda görüşlerine yer verilen WMO Genel Sekreter Yardımcısı Ko Barrett, “Bir yıl daha, yeni bir rekor daha. Sera gazları atmosferde benzeri görülmemiş miktarda ısıyı hapsederek, daha aşırı hava olaylarına ve bunun sonucunda ekonomilerimiz ile toplumlarımız için ortaya çıkan risklere enerji sağlıyor. Kayıt tutulmaya başlandığından bu yana en sıcak 11 yılı geride bıraktık ve bu eğilim devam edecek gibi görünüyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Barrett, karbondioksitin çok uzun bir ömre sahip olduğunu kaydederek, bu durumun küresel iklimi yüzyıllar boyunca etkilemeye devam edeceğini bildirdi.
WMO Kıdemli Bilim Sorumlusu Oksana Tarasova, “(Karbondioksitte) 2024’ten 2025’e kadar görülen daha ılımlı artış hızı, 2023/2024 dönemindeki güçlü El Nino olayının ardından karasal karbon yutaklarının yeniden toparlanmasını ve yangın kaynaklı karbon emisyonlarının azalmasını yansıtıyor.” ifadelerini kullandı.
El Nino hava olayının daha şiddetli kuraklıklara, bitki örtüsünün kurumasına ve daha fazla orman yangınına yol açarak biyosferin verimliliğini düşürdüğünü belirten Tarasova, karbondioksit miktarında yıllık 2,8 ppm’lik bir artışın, fosil yakıt kullanımı sonucunda atmosfere eklenen kayda değer miktardaki artışa işaret ettiğini kaydetti.
Tarasova, “2026’da, hem fosil yakıt kullanımı hem de 2023/2024 döneminde olduğu gibi karasal karbon yutaklarını etkileyecek güçlü bir El Nino’nun gelişmesi nedeniyle atmosferdeki karbon konsantrasyonlarında daha fazla artış görmeyi bekleyebiliriz.” değerlendirmesinde bulundu.
Muhabir: Muhammet İkbal Arslan
