ANKARA (AA) – AA muhabirinin, 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’ndan yaptığı derlemeye göre, Türkiye’de yeşil ve dijital dönüşüme uyum sağlanması için öncelikli sektör ve alanlarda nitelikli AR-GE ve insan kaynağının geliştirilmesi, özel sektörün bu dönüşüme yönelik organizasyon ve yenilik kabiliyetlerinin artırılması, AR-GE ve yeniliğin finansmanına yönelik alternatif finansman kaynaklarının oluşturulması için çalışmalar sürdürülecek.
Bu kapsamda, doktora öğrencilerinin AR-GE projelerinde yer almasının teşvik edilmesi amacıyla Lisansüstü Bursları Performans Programı çağrıya açılarak, başvuru ve destek süreçleri yürütülecek. AR-GE merkezlerinde, doktora mezunu personel istihdamının artırılmasına yönelik çalışma yapılacak.
Konuk veya Akademik İzinli Bilim İnsanı Destekleme Programları yılda 6 defa başvuruya açılacak, çağrıya çıkılacak ve destek süreçleri yürütülecek. Yurt dışında görev yapan Türk bilim insanlarının, Türkiye’de araştırmacı ve kuruluşlarla ortak proje geliştirmelerini desteklemeye yönelik bilim diasporası çağrısı açılacak.
Ürünleştirme Yol Haritaları hazırlanacak
Üniversitelerin bilimsel araştırma kapasitesi artırılacak, AR-GE ve yenilik faaliyetlerindeki rollerini güçlendirecek uygulamalar devreye alınacak. Araştırma Üniversite Destek Programı çerçevesinde, araştırma üniversitelerinin AR-GE kapasiteleri ve niteliklerinin artırılmasına yönelik performans odaklı desteklere devam edilecek.
Araştırmacılar arasında bilimsel işbirliği ağlarının kurulması, öncelikli AR-GE ve yenilik konularında kritik kitlenin oluşturulması ve genç araştırmacıların yetiştirilmesi için ağ programı yürütülecek. Araştırma altyapılarının erişebilirliğinin artırılması kapsamında hazırlanan veri tabanının, ihtiyaç doğrultusunda iyileştirilmesine yönelik çalışmalar yapılacak.
Sanayi Yenilik Ağ Mekanizması, Mükemmeliyet Merkezi Destek Programı gibi açılacak çağrılar ile ihtiyaç duyulan kritik bileşenleri, cihazları, malzeme ve modelleri geliştirmek için araştırma altyapılarının, özel sektör AR-GE merkezleri ve kamu AR-GE birimleri ile işbirliği içinde oluşturduğu teknoloji platformları desteklenecek.
Türkiye Yeşil Sanayi Projesi çerçevesinde ve özel sektör öncülüğünde, üniversite ve kamu işbirliğiyle ihtisaslaşmış AR-GE ve Yenilik Platformlar aracılığıyla, Ürünleştirme Yol Haritaları (ÜYH) hazırlanarak, yeşil dönüşüme yönelik ürün veya ürün grubu geliştirilmesine yönelik Ürünleştirme Programları’na (ÜPG) destek sağlanacak.
Patent araştırmasına ilişkin eğitimler verilecek
Teknoloji Transfer Ofisleri (TTO) Destekleme Programı kapsamında, TTO’lara hedef ve performans odaklı destek verilecek.
Türkiye Yeşil Sanayi Projesi çerçevesinde açılacak Sanayi Yenilik Ağ Mekanizması (SAYEM) Yeşil Dönüşüm Çağrısı ile bu alandaki faaliyetler desteklenecek. Yeni teknolojilerin geliştirilmesi adına, AR-GE merkezlerine patent veri tabanlarının kullanımı ve patent araştırmasına ilişkin eğitimler verilecek.
Kamu kurumlarında ihtiyaç duyulan kritik bileşenlerin, ihtiyaç makamı kurumlarının eş finansmanıyla geliştirilmesine yönelik projeler desteklenecek. Yatırım Tabanlı Girişimcilik Destek Programı kapsamında çağrılar açılacak, başvuru, destek ve izleme süreçleri yürütülecek.
Bir milyar dolar ve üzeri değerlemeye sahip firma olma adayı ve uluslararası rekabet gücü yüksek teknoloji girişimlerinin kurulması ve gelişmesi özendirilecek. Bu çerçevede, teknoloji ve yenilik odaklı ölçeklenebilir iş modeline sahip girişimlere yönelik Dijital Şirket Platformu hayata geçirilecek.
AR-GE harcamalarında özel sektörün payı yükseltilecek
Birleşmiş Milletler Teknoloji Bankası (UNTBLDC) ile işbirliğinde, en az gelişmiş ülkelerin öncelikli teknoloji ihtiyaçlarının, Türkiye’nin AR-GE yenilik ekosistemi aracılığıyla karşılanmasına yönelik uluslararası ortak AR-GE ve yenilik mekanizması geliştirilecek.
AR-GE harcamalarının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla harcamalarındaki oranının bu yıl yüzde 1,73, gelecek yıl ise yüzde 1,89’a ulaşması bekleniyor. AR-GE harcamalarında özel sektörün payının bu yıl yüzde 65,9, 2027’de ise yüzde 66,4 olması hedefleniyor.
Tam zamanlı eş değer (TZE) AR-GE personelinin, 2027’de 403 bin 409 olması öngörülüyor. TZE araştırmacı sayısının ise 311 bin 505 kişiye ulaşması planlanıyor.
Muhabir: Ayşe Böcüoğlu Bodur
