LONDRA (AA) – Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), Uyum Açığı 2026 Raporu’nu “Hazır mıyız? Henüz Değil” başlığıyla yayımladı. Rapor, iklim değişikliğinin şiddetlenen etkileri karşısında riskleri azaltmak, dayanıklılığı güçlendirmek ve daha kapsayıcı kalkınmayı desteklemek için uyum çalışmalarının kritik önem taşıdığını ortaya koyuyor.
Rapora göre, gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere aktarılan uluslararası kamu kaynaklı uyum finansmanı yıllık bazda sadece 1 milyar dolar artışla 2024’te 31,7 milyar dolar oldu.
Ancak bu miktar, gelişmekte olan ülkelerin 2035’e kadar yıllık 305 milyar dolara ulaşacağı tahmin edilen uyum finansmanı ihtiyacının çok altında kalıyor.
Geçen yıl Brezilya’da gerçekleştirilen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 30. Taraflar Konferansı’nda (COP30) açıklanan, gelişmekte olan ülkelere yönelik uluslararası kamu finansman akışlarının 2035’e kadar üç katına çıkarılması hedefi gerçekleştirilse bile bu kaynaklar, söz konusu ülkelerin giderek şiddetlenen iklim etkileriyle başa çıkmak için ihtiyaç duyduğu finansmanın en fazla yüzde 29’unu karşılayabilecek.
En az gelişmiş ülkelere ve küçük ada devletlerine sağlanan finansman akışları, 2019-2024 döneminde reel olarak artış göstermelerine rağmen 2022’de ulaştıkları zirvenin ardından geriledi.
UNEP, küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi döneme göre 1,5 derece eşiğini aşması beklenirken, artan sıcaklığın olumsuz etkilerine karşı uyum için özellikle gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelere yönelik finansman akışlarının artırılması çağrısında bulundu.
UNEP İcra Direktörü Inger Andersen, rapora ilişkin değerlendirmesinde, “Dünya, mevcut iklim koşullarına uyum sağlamaya bile hazır değilken, 1,5 derecelik küresel ısınma eşiğinin aşılmasının beraberinde getireceklerinden söz etmeye bile gerek yok.” ifadesini kullandı.
Türkiye’nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım’da düzenlenecek COP31 ve sonrasında ülkelerin uyum finansmanını artırmaya odaklanması gerektiğini kaydeden Andersen, “Ülkeler, geçen yılki COP30’da ortaya konan ve uyum finansmanının 2035’e kadar üç katına çıkarılmasını öngören Küresel Mutirao hedefini gerçekleştirmek için çabalarını yoğunlaştırmaya odaklanmalı. Bununla birlikte, hayat kurtarmak, kayıp ve zararları önlemek ve ekonomileri korumak için finansmanı çok daha yüksek seviyelere çıkarmaları gerekeceğini de anlamalı.” değerlendirmesinde bulundu.
Muhabir: Nuran Erkul Kaya
