İSTANBUL (AA) – TRT World Forum kapsamında Türkiye’de bulunan Birleşmiş Milletler (BM) Barış Operasyonlarından Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Jean-Pierre Lacroix, Türkiye’nin barış operasyonlarındaki rolü, Orta Doğu’daki güvenlik riskleri ve BM barış operasyonlarının geleceğini AA muhabirine değerlendirdi.
Lübnan’daki BM Geçici Barış Gücü’nün (UNIFIL) görev süresinin 31 Aralık’ta sona ermesinin ardından BM Sekretaryasının Güvenlik Konseyine yeni bir BM varlığına ilişkin öneriler sunduğunu belirten Lacroix, bu önerilerin Lübnan makamlarıyla yapılan istişareler sonucunda hazırlandığını ifade etti.
“Gözlem yapma, izleme, raporlama görevlerini yerine getirecek, ayrıca insani destek ve Lübnan ordusuna yönelik ihtiyaç duyulan bazı kapasiteleri sürdürecek bir varlık oluşturulması temelinde önerilerimizi hazırladık.” diyen Lacroix, Güvenlik Konseyinin kararını beklediklerini aktardı.
Lübnan’da BM varlığının sürmesine ilişkin Lacroix, “Lübnan’ın halen uluslararası desteğe ihtiyacı olduğu için ülkede bir BM varlığının sürdürülmesinin gerekli olduğuna inanıyorum.” ifadelerini kullandı.
“Türkiye, barış gücü personelinin eğitilmesinde çok önemli rol oynuyor”
Türkiye’nin BM barış operasyonlarına katkılarının önemine işaret eden Lacroix, İran-ABD gerilimi, Ukrayna-Rusya savaşı gibi durumlarda siyasi süreçleri destekleyecek kararlı ve istekli üye devletlere ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Mayıs ayında Ankara’da Türk yetkililerle yaptığı görüşmeleri hatırlatan Lacroix, Türkiye’nin yalnızca personel katkısıyla değil, barış gücü personelinin eğitimi konusunda da önemli rol üstlendiğini dile getirdi.
Lacroix, “Türkiye, barış gücü personelinin eğitilmesine katkı sağlama konusunda çok önemli rol oynuyor. Eğer daha fazlasını yapabilirsek, Türkiye ile bu alandaki işbirliğimizi güçlendirmekten elbette mutluluk duyarız.” dedi.
Türkiye’nin barış çabalarını desteklemede kararlı olduğu vurgusu
Orta Doğu’daki çatışmaların yalnızca bölgesel değil küresel etkiler doğurduğunun altını çizen Lacroix, İran ile ABD arasındaki gerilimin enerji fiyatlarını, Rusya-Ukrayna savaşının ise gıda başta olmak üzere emtia fiyatlarını etkilediğine dikkati çekti.
Günümüzde krizlerin giderek daha bağlantılı hale geldiğine değinen Lacroix, tek bir çatışma noktasının küresel ve bölgesel sonuçlar doğurabildiğini söyledi.
Lacroix, “Günümüzde krizlerle başarılı şekilde başa çıkmanın tek yolunun kolektif yaklaşım olduğuna inanıyorum. Çok taraflılık kesinlikle kritik önemini koruyor ancak bunun etkili olabilmesi için üye devletlerden bazılarının barış çabalarını aktif olarak destekleme konusunda güçlü bir irade, kararlılık ve istek göstermeleri gerekiyor. Türkiye de bu devletlerden biridir.” değerlendirmesinde bulundu.
Barış operasyonları günün koşullarına göre uyarlanmalı
Günümüzdeki çatışmaların geçmişe göre daha karmaşık hale geldiğine işaret eden Lacroix, “Mevcut barış operasyonlarımızı günün koşullarına göre uyarlamamız ve 50-60 yıl önce oluşturulanlardan oldukça farklı yeni barış operasyonları kurmaya hazır olmamız da gerekiyor.” diye konuştu.
Ancak en kritik unsurun yeni modellerden ziyade üye devletlerin siyasi iradesi olduğunu dile getiren Lacroix, gerekli mali kaynakların da sağlanmasının önemini vurguladı.
Lacroix, BM sisteminin geçmişte farklı türde barış operasyonları geliştirmeyi başardığını, gelecekte de bunu yapabilecek kapasiteye sahip olduğunu ifade etti.
Barış operasyonları uluslararası toplum tarafından desteklenmeli
BM barış operasyonlarının başarısının sorgulanmasına ilişkin Lacroix, Kamboçya, Doğu Timor, Angola, Mozambik, Sierra Leone, Fildişi Sahili, Liberya ve El Salvador gibi birçok ülkenin barış operasyonlarının desteğiyle yeniden istikrara kavuştuğunu söyledi.
Bunun için sağlam barış süreci ile çatışmanın taraflarının uluslararası toplum tarafından desteklenmesinin gerekli olduğunu kaydeden Lacroix, BM Güvenlik Konseyinin birlik içinde hareket etmesinin de kritik önem taşıdığının altını çizdi.
Türkiye’nin bu süreçlerde etkili ülkelerden biri olduğunu aktaran Lacroix, şu ifadelerini kullandı:
“Elbette her krizde, barış çabalarını desteklemek adına kullanılabilecek özel bir nüfuza veya etki gücüne sahip birkaç ülke bulunur. Türkiye’nin de geçmişte olduğu gibi bugün de bu tür bir konuma sahip olduğuna inanıyorum. Karadeniz ve Orta Doğu gibi bölgeler söz konusu olduğunda, bu üye devletlere güveniyoruz çünkü aksi takdirde Birleşmiş Milletlerin gücü, yalnızca üye devletlerinin gösterdiği istek ve kararlılıkla sınırlı kalacaktır.”
“Barış gücü görevlilerine karşı işlenen suçların hesabı mutlaka sorulmalı”
Lacroix, BM barış gücü personeline yönelik saldırılara da değinerek, tüm zorluklara rağmen barış gücü askerlerinin her gün yüz binlerce sivili koruduğunu ve ateşkeslerin bozulmasını önlediğini söyledi.
Barış gücü personelinin güvenliğinin çok sık tehlikeye atıldığını ve onları koruma yükümlülüğünün ihlal edildiğini belirten Lacroix, buna güçlü şekilde karşılık verilmesi gerektiğini ifade etti.
Lacroix, “Barış gücü görevlilerine karşı işlenen suçların hesabı mutlaka sorulmalıdır.” dedi.
Pakistan ve Danimarka’nın girişimiyle BM Güvenlik Konseyinde barış gücü personeline karşı işlenen suçlarda hesap verebilirlik çağrısı yapan kararın kabul edilmesini memnuniyetle karşıladığını dile getiren Lacroix, barış gücü personelinin barış ve insanlar için görev yaptığını, bu nedenle saygı görmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
Muhabir: Muhammet Tarhan
