İSTANBUL (AA) – AA muhabirinin “Küresel Sigorta Piyasası Eğilimleri 2026” raporundan derlediği bilgilere göre, 2025 yılında hem hayat hem de hayat dışı sigorta piyasalarında güçlü prim artışı kaydedildi ve karlılık çoğu ülkede olumlu seyrini sürdürdü.
Bununla birlikte sigorta şirketleri, aşırı hava olayları, jeopolitik belirsizlik ve siber tehditlere ilişkin artan risklerin gölgesinde faaliyet gösterdi. Bunların tamamı teknik karlılık ve yatırım performansını doğrudan etkiledi.
Bu gelişmeler, sektörün son dönemdeki zorlukları nispeten iyi yönettiğine işaret ederken sigorta şirketlerinin faaliyet gösterdiği ortamın giderek daha karmaşık bir hal aldığını da gözler önüne serdi.
Sigorta penetrasyonu, OECD ülkelerinde GSYH’nin ortalama yüzde 6,6’sına çıktı
Toplam sigorta penetrasyonu, OECD ülkelerinde 2024’te Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın (GSYH) ortalama yüzde 6,2’sinden 2025’te yüzde 6,6’sına yükseldi. Bildirimde bulunan OECD dışı ülkelerde de aynı dönemde yüzde 3,7’den yüzde 4,2’ye çıktı.
Son 10 yılda OECD ülkelerindeki hayat sigortası penetrasyonu sınırlı ölçüde gerilerken hayat dışı sigortalar büyüme kaydetti. Buna karşın, OECD dışı ülkelerde hayat sigortası penetrasyonunda artış görülürken hayat dışı penetrasyon genel olarak istikrarlı kaldı.
Sigorta piyasası yapıları da ülkeler arasında belirgin farklılıklar gösterdi. Bazı piyasalarda hayat sigortası öne çıktı, bazılarında faaliyetlerin büyük bölümünü hayat dışı branş oluşturdu.
Bunun yanı sıra sigorta penetrasyonu da gelir düzeyine göre kayda değer ölçüde değişiklik gösterdi. Toplam sigorta penetrasyonu 2025’te alt-orta gelir grubundaki ülkelerde GSYH’nin yalnızca yüzde 0,7’si düzeyinde kalarak yüksek gelirli ülkelerdeki yüzde 6,7’ye kıyasla oldukça düşük seyretti. Bu fark, büyük ölçüde hayat sigortası penetrasyonundaki ayrışmadan kaynaklandı.
Verisi bulunan ülkelerde hayat dışı prim artışı sürdü
Hayat dışı reel prim büyümesi, 2024’e göre yavaşlamakla birlikte 2025’te de devam etti. Primler ortalama olarak nominal bazda yüzde 8,7, reel bazda yüzde 4,1 arttı. Bildirimde bulunan 53 ülkenin 46’sında reel artış kaydedildi.
Söz konusu büyümede, şirketlerin başta motorlu taşıt ve sağlık sigortaları olmak üzere artan hasar maliyetlerine karşı sürdürdüğü prim ayarlamaları önemli ölçüde etkili oldu.
Türkiye’de de nominal prim üretimi hayat dışı branşında reel artış kaydetti.
Teknik karlılık çoğu ülkede pozitif seyretti
Yükselen onarım maliyetleri, artan sağlık harcamaları ve bazı ülkelerde aşırı hava olaylarının yol açtığı hasarlar, hasar ödemelerini yukarı çekti. Buna rağmen teknik karlılık çoğu piyasada pozitif seyretti.
Bileşik rasyolarda yatay ya da olumlu bir seyir izlenirken yüzde 100’ün altındaki bir rasyo, sigorta şirketinin ödediği hasar ve giderlerden daha fazla prim topladığını gösterdi.
Bu kapsamda 2025 verisi bulunan 39 ülkeden 34’ünün bileşik rasyosu yüzde 100’ün altında kaldı.
Slovenya yüzde 72,6 ile başı çekerken yüzde 74,7 ile Nikaragua ve yüzde 81 ile Paraguay’ın yanı sıra yüzde 92,9’u yakalayan ABD de öne çıkan pazarlardan oldu. Türkiye’nin de bileşik rasyosu yüzde 100’ün altında yer aldı.
Buna karşın, Kolombiya, Arjantin, Finlandiya ve El Salvador gibi ülkelerde bileşik rasyo yüzde 100’ün üzerinde kaydedildi.
Hayat sigortası primleri de büyümeye devam etti
Hayat sigortası piyasalarında güçlü büyüme 2025’te de sürerken ortalama nominal prim artışı yüzde 8,7, reel prim artışı ise yüzde 4 olarak gerçekleşti. Bildirimde bulunan 52 ülkenin 41’inde reel artış kaydedildi. Türkiye’de de hayat branşında primler ülke enflasyonunun üzerinde büyüdü.
Bildirimde bulunan ülkelerde büyümeyi tetikleyen unsurlar piyasadan piyasaya farklılık gösterdi. Bazı ülkelerde büyüme, elverişli finansal piyasa koşullarında yatırıma dayalı ürünlere yönelik güçlü taleple desteklendi. Bazılarında ise emeklilik reformları, mesleki emeklilik düzenlemelerinin yaygınlaşması ve demografik gelişmeler prim gelirlerini artırdı.
Verisi bulunan ülkelerin yarısında hayat branşındaki hasar ödemeleri reel olarak geriledi. Bu durum kısmen, faiz oranlarının istikrar kazanması ve finansal piyasa koşullarının iyileşmesiyle birlikte poliçe erken fesih işlemlerinin azalmasından kaynaklandı.
Reel yatırım getirileri karışık seyir izledi
Sigorta şirketlerinin yatırım getirileri 2025’te bildirimde bulunan çoğu ülkede nominal bazda pozitif kalmasına rağmen reel yatırım performansı 2024’e kıyasla dalgalı bir görünüm sergiledi. Hayat sigortası piyasalarının büyük kısmı 2024’e göre pozitif reel getiri kaydederken pozitif reel getiri elde eden hayat dışı piyasaların payı azaldı.
Enflasyon, yükselen uzun vadeli faiz oranları ve portföy yapılarındaki farklılıklar bu tabloda etkili oldu.
Karışık seyreden reel yatırım getirilerine rağmen, sigorta şirketlerinin genel finansal performansı olumlu teknik karlılığın da katkısıyla güçlü kaldı. Özkaynak karlılığı hayat sektöründe ortalama yüzde 16,7, hayat dışında ise yüzde 15,7 oldu. Yalnızca iki ülke hayat dışı piyasalarda negatif getiri bildirdi.
Küresel reasürans sermayesi 785 milyar dolar oldu
Küresel reasürans sermayesi 2025 yılının sonunda 785 milyar dolarlık rekor yüksekliğe ulaştı. Sigorta ve reasürans şirketlerinin sermaye piyasası yatırımcılarına risk devretmek için kullandığı borçlanma araçları olan afet tahvillerine bakıldığında, bu tahvillerin ihraçları 2025’te bir önceki yıla göre yüzde 45 artarak 25,6 milyar dolarla rekor seviyeye ulaştı. Bu durum da küresel reasürans sermayesindeki büyümeye katkı sağladı.
Önde gelen reasürans şirketleri karlı bir yılı geride bırakırken sektör genelinde özkaynak karlılığı üst üste üçüncü yılda da ortalama yüzde 19 civarında gerçekleşti. Yüksek karlılık piyasaya sermaye girişini teşvik ederken bu durum reasürans fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.
– İklim riskleri ile siber ve jeopolitik riskler öne çıkıyor
Sigorta sektörünün karşı karşıya olduğu risk ortamı 2025’te de zorlu seyrini sürdürdü. İklim kaynaklı riskler ve siber tehditler ulusal otoritelerin en sık dile getirdiği risk başlıkları arasında yer aldı.
Küresel siber sigorta piyasasının büyüklüğü 2025’te yaklaşık 15 milyar dolar olarak hesaplandı. Bununla birlikte, büyük şirketlerde siber sigortalılık oranı yüzde 60 ila 85 arasında değişirken küçük ve orta ölçekli işletmelerde bu oranın yüzde 10 ila 30 arasında olduğu tahmin edildi.
Küresel çapta sigortalı afet hasarları 2024’e göre gerilese de iklim riskleri önemini korudu.
Doğal afetlerden kaynaklanan küresel sigortalı hasarlar 2024’te 137 milyar dolarken 2025’te 107 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu kapsamdaki toplam ekonomik kayıplar ise 2024’te 318 milyar dolarken 2025’te 220 milyar dolar oldu.
Öte yandan, jeopolitik gelişmelerin ekonomik koşullar, finansal piyasalar, yatırım getirileri ve hasar maliyetleri üzerindeki olası etkileri gündemdeki ağırlığını artırdı.
Muhabir: Bahar Yakar
