ANKARA (AA) – İçişleri Bakanlığı, teknolojinin gelişmesiyle birlikte yöntem değiştiren yeni nesil suçlarla mücadelede, yapay zeka destekli sistemler, veri analizi ve yerli yazılımlardan yararlanarak güvenlik birimlerinin dijital ortamdaki suç faaliyetlerini belirleme ve bunlara müdahale etme kapasitesini artırmaya yönelik çalışmalar yürütüyor.
AA muhabirinin İçişleri Bakanlığı kaynaklarından edindiği bilgiye göre, suç örgütlerinin dijital iletişim platformları, sosyal medya uygulamaları ve finansal sistemler üzerinden yürüttüğü faaliyetlere karşı emniyet ve jandarma birimlerinin teknolojik imkanları geliştiriliyor.
Bu kapsamda, suç faaliyetlerinin dijital izlerinin takip edilmesi, farklı platformlardaki şüpheli hesaplar arasındaki bağlantıların ortaya çıkarılması ve suçtan elde edilen gelirlerin hareketlerinin tespit edilmesi amacıyla yapay zeka destekli analiz sistemleri üzerinde çalışmalar gerçekleştiriliyor.
İstanbul Emniyet Müdürlüğünce yerli imkanlarla geliştirilen Açık Kaynak İstihbaratı Analiz Sistemi (AVCI) dijital ortamdaki suç ağlarının belirlenmesinde kullanılırken, hazırlıkları sürdürülen Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi (DOLUNAY) Projesi ile de siber dolandırıcılık olaylarına hızlı ve koordineli müdahale edilmesi amaçlanıyor.
Suç örgütlerinin dijital izleri yapay zekayla analiz ediliyor
İstanbul Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünce 2025 yılında makine öğrenmesi temel alınarak geliştirilmeye başlanan AVCI, Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünün çalışmalarıyla yapay zeka destekli analiz sistemine dönüştürüldü.
Mayıs 2026 itibarıyla kapalı devre yapay zeka modeliyle entegre edilen sistemin kaynak kodları, veri tabanı, analiz algoritmaları ve kullanıcı arayüzleri, herhangi bir ticari firma veya dış kurum desteği alınmadan emniyet personelince geliştirildi.
Doğal dil işleme, suç jargonu ve emoji analizi, görsel inceleme, bağlantı analizi ve davranışsal değerlendirme teknolojilerinden yararlanan AVCI, suç amacıyla oluşturulduğu değerlendirilen dijital gruplardaki faaliyetleri analiz ediyor.
Sistem sayesinde yasa dışı faaliyetlerde kullanılan şifreli ifadeler, kısaltmalar, semboller ve emoji kombinasyonları incelenerek suçla bağlantılı içerikler belirlenebiliyor.
Farklı dijital platformlardaki hesaplar arasındaki ilişkileri de analiz edebilen AVCI, suç ağlarının haritalandırılmasına ve şüpheli profillerin faaliyetlerinin ortaya çıkarılmasına katkı sağlıyor.
İlk olarak uyuşturucu ticaretiyle mücadelede kullanılan sistem, yasa dışı bahis ve kumar suçlarının tespitine yönelik çalışmalarda da aktif olarak kullanılıyor.
AVCI’nın kara para aklama, terörün finansmanı, nitelikli dolandırıcılık, çocukların çevrim içi istismarı ve organize suç faaliyetleri gibi farklı suç türlerinde de kullanılabilmesi amacıyla geliştirme çalışmaları sürdürülüyor.
Sistem, suçla ilgisi bulunmayan içerikleri ayıklarken, şüpheli profillere ilişkin kimlik tespiti işlemleri yalnızca adli makamların talimatları doğrultusunda ve uzman personelin denetiminde gerçekleştiriliyor.
DOLUNAY ile dolandırıcılığa dakikalar içinde müdahale hedefi
Bakanlığın teknoloji destekli suçla mücadele çalışmaları arasında, siber dolandırıcılık vakalarına hızlı müdahale edilmesini amaçlayan DOLUNAY Projesi de yer alıyor.
DOLUNAY kapsamında, vatandaşların e-Devlet onaylı mobil uygulama, 112 Acil Çağrı Merkezi veya doğrudan kolluk birimleri aracılığıyla yapacakları ihbarların sisteme aktarılması planlanıyor.
Proje kapsamında 24 saat esasına göre faaliyet gösterecek Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi’nde, Cumhuriyet savcısının elde edilen verileri değerlendirerek gerekli adli kararları alması, Mali Suçları Araştırma Kurulunun (MASAK) ise suç gelirleri ve kripto varlık hareketlerini analiz etmesi öngörülüyor.
Bankalararası Kart Merkezi (BKM) ve banka temsilcilerinin para hareketlerini inceleyerek şüpheli hesaplara yönelik bloke işlemlerini gerçekleştirmesi, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun (BTK) ise GSM operatörleriyle koordinasyon sağlayarak dolandırıcılıkta kullanılan iletişim hatlarına yönelik tedbirleri uygulaması planlanıyor.
Siber Güvenlik Başkanlığının zararlı internet bağlantıları ile oltalama sitelerine erişimi engellemesi, emniyet ve jandarma birimlerinin de şüphelileri tespit ederek operasyonel süreçleri yürütmesi hedefleniyor.
Projenin hayata geçirilmesiyle dolandırıcılık ihbarlarının en fazla 18 dakikada adli dosyaya dönüştürülmesi ve suç gelirlerinin farklı hesaplara aktarılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
DOLUNAY’ın uygulanabilmesi için kurumların görev ve yetkileri, veri paylaşımı ve anlık müdahale süreçlerine yönelik mevzuat hazırlıkları yürütülüyor.
Suç bağlantılarının analizinden aranan kişilerin takibine
Bakanlığın teknoloji destekli uygulamaları arasında suç ağlarının çözümlenmesi, aranan kişilerin bulunması ve sahadaki ekiplerin yönlendirilmesine yönelik sistemler de yer alıyor.
Dağınık verileri analiz ederek suç örüntülerini ve suç unsurları arasındaki gizli bağlantıları ortaya çıkaran PARS sistemi, olası suç faaliyetlerine karşı erken uyarı imkanı sunuyor.
Yapay zeka destekli ALİM sistemi, mevzuat ve kurumsal verileri analiz ederek kolluk kuvvetlerinin karar alma süreçlerine katkı sağlıyor.
Aranan şahısların takibine yönelik geliştirilen ARYA yazılımı, kolluk birimlerinin bu alandaki çalışmalarını kolaylaştırıyor.
ARAT, ARYA ile birlikte aranan kişilerin takibine yönelik çalışmalara destek veriyor.
ASENA ise karmaşık uyuşturucu suç ağlarını tek ekran üzerinden analiz ederek suç bağlantılarının görünür hale getirilmesine olanak tanıyor.
GÖZCÜ, yüz tanıma teknolojisiyle aranan kişilerin ve kayıp çocukların tespitine yardımcı oluyor.
TETİK, devriye ve olay konumlarını analiz ederek suç riski yüksek bölgelerin belirlenmesine ve ekiplerin bu noktalara yönlendirilmesine katkı sunuyor.
Dijital tehditler ve suç gelirleri izleniyor
Siber Hafiye, okullara yönelik olası tehditlerin erken aşamada tespit edilmesinde kullanılıyor.
Yasa dışı bahis faaliyetleriyle mücadelede kullanılan yapay zeka destekli SONAR sistemi, Siber Hafiye ile entegre çalışarak veri paylaşımına ve suç faaliyetlerinin analiz edilmesine imkan tanıyor.
Yayılma Zinciri Analizi ise tehdit içeren dijital paylaşımların hangi gruplarda, kimler tarafından ve hangi sırayla yayıldığını belirlemeye yönelik bir analiz özelliği olarak kullanılıyor.
Dijital Suç Finansmanını Kesme Programı, kiralık banka hesaplarının erken tespitini, dijital cüzdan ve kripto varlık hareketlerinin adli izinle izlenmesini ve suç gelirlerine yönelik mal varlığı tedbirlerini kapsıyor.
Delil takibi ve haberleşmede dijital altyapı
Teknolojik uygulamalardan delillerin takibi, birimler arası haberleşme ve idari işlemlerin yürütülmesinde de yararlanılıyor.
KANIT, delillerin olay yerinden laboratuvara kadar geçirdiği sürecin dijital ortamda güvenli biçimde izlenmesini sağlıyor.
JEMUS, güvenlik birimlerinin kullandığı sistemler arasında iletişimi sağlayan entegre haberleşme ağı olarak görev yapıyor.
KETUM, analog telsiz haberleşmesini kriptolu sayısal sisteme taşıyarak iletişim güvenliğini artırıyor.
İPCEP, idari para cezalarından ruhsat işlemlerine kadar çeşitli süreçleri dijital ortama taşıyarak denetimi ve işlem takibini kolaylaştırıyor.
2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda da güvenlik hizmetlerinde teknolojik altyapının güçlendirilmesi, yapay zeka ve büyük veri uygulamalarının geliştirilmesi ile siber suçlarla mücadele kapasitesinin artırılmasına yönelik hedefler bulunuyor.
Muhabir: Muhammed Nuri Erdoğan, Hüseyin Cem Dağıstanlı
