İSTANBUL (AA) – Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra üretim ve arz koşullarındaki değişimler, tarım ürünlerinin fiyat hareketlerinde belirleyici olurken soya fasulyesi de bu gelişmelerden etkilenen ürünler arasında yer alıyor.
Orta Doğu’daki savaş ve Hürmüz Boğazı’nda yaşanan tedarik sorunları, bu yıl küresel gübre piyasasında arz endişelerini artırırken soya fasulyesinin fiyatı yıl genelinde yüzde 14’ün üzerinde yükseldi.
Bu gelişmelerin etkisiyle yıla hızlı başlayan soya fasulyesi fiyatları, ilk 4 ay üst üste yükseldi. Kile başına fiyatlar ocakta yüzde 1,6, şubatta yüzde 10, martta yüzde 0,02 ve nisanda yüzde 2,1 artarken mayısta yüzde 0,7, haziranda ise yüzde 3,6 geriledi.
Haziran ayından sonra yeniden yükselişe geçen soya fasulyesinin kile başına fiyatı, temmuzda yüzde 3,8, ağustosta yüzde 8,5 ve eylülde yüzde 0,4 arttı. Böylece fiyatlar 13,35 dolarla Aralık 2023’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Soya fasulyesinin kile başına fiyatı, ekimde yüzde 4,5 düşüşle Aralık 2025’ten bu yana en sert aylık gerilemesini kaydederken ayı 12,34 dolardan tamamladı.
ABD bu kışa yüksek soya fasulyesi stokuyla giriyor
Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, “ABD’de bu yıl soya fasulyesi rekoltesinin rekor kırması bekleniyor. Ülkede soya fasulyesi hasadı da normalden hızlı gerçekleşti. ABD’de hasadın yüzde 88’i tamamlandı. Ülkede ekilen ürünün hasat edilme oranının 5 yıllık ortalaması yüzde 84 seviyesinde.” dedi.
Piyasaya kısa sürede çok fazla soya girdiğini ve bundan dolayı fiyatların düştüğünü dile getiren Kaymaz, ABD’nin bu kışa yüksek soya fasulyesi stokuyla girdiğini söyledi.
Çin’in ABD’den soya fasulyesi alımını sürdürdüğünü ancak alımların yavaşladığını belirten Kaymaz, ülkenin ABD’den daha fazla soya fasulyesi almasının beklendiğini ifade etti.
Kaymaz, fiyatlardaki düşüşte Brezilya kaynaklı gelişmelerin de etkili olduğunu bildirdi.
Sadi Kaymaz, Brezilya realinin ekimde dolar karşısında değer kaybetmesi ve ABD’de navlun maliyetlerinin yüksek seyretmesinin Brezilya menşeli soya fasulyesini daha ucuz hale getirdiğini sözlerine ekledi.
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
