ANTALYA (AA) – Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin ev sahipliğinde ilk kez düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında gerçekleştirilen “Küresel Finans Zirvesi” başlıklı oturumda konuştu.
Uluslararası ticaretin genişlemesinin, piyasaların serbestleşmesinin ve küresel tedarik zincirlerinin bütünleşmesinin, onlarca yıldır ekonomik büyümenin temel itici güçleri arasında yer aldığını belirten Kacır, bugün ise bu ekonomik düzenin temellerinin baskı altında bulunduğunu kaydetti.
Bakan Kacır, kurallara dayalı çok taraflı ticaret sisteminin, artan korumacılık, yükselen gümrük tarifeleri ve yoğunlaşan jeopolitik rekabet nedeniyle sınandığının altını çizerek “Küresel ticaret ve yatırım ortamı, ekonomik güvenlik, stratejik öncelikler ve dayanıklılık gibi unsurlar tarafından giderek daha fazla şekillendiriliyor. Aynı zamanda teknolojik liderlik konusundaki rekabet de yoğunlaşıyor.” diye konuştu.
Bu gelişmeler karşısında Türkiye’nin, güçlü bir sanayi altyapısı oluşturmayı ve küresel üretim ile ticaretteki konumunu güçlendirmeyi başardığı kaydeden Mehmet Fatih Kacır, imalat sanayisinin uluslararası üretim ağlarına derinlemesine entegre olmuş duruma geldiğini ifade etti.
Kacır, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Türkiye, Avrupa’nın ticari araç, otobüs, beyaz eşya, güneş paneli, çelik, ferrokrom, ahşap bazlı panel ve çimento üretiminde lider ülkesi konumunda bulunuyor. Ayrıca alüminyum, seramik, plastik ürünler, motorlu taşıtlar ve rüzgar türbinleri üretiminde de Avrupa’nın önde gelen üreticileri arasında yer alıyoruz. Çin’den Orta Avrupa’ya uzanan geniş ekonomik bölgede Türkiye, rekabetçi biçimde ihraç ettiği ürünlerin çeşitliliği ve ulaştığı uluslararası pazarların sayısı bakımından ikinci sırada bulunuyor. Küresel değer zincirlerinin daha yüksek katma değerli segmentlerine geçişi sağlamak amacıyla destek mekanizmalarımızı sürekli güncelliyor ve yeni programları hayata geçiriyoruz. Geçen yıl uygulamaya koyduğumuz yeni teşvik sistemimiz, yüksek teknoloji odaklı yatırımlara avantajlı finansman imkanları sağlıyor.”
Kacır, stratejik yatırımlar için seçici kredi politikasını geliştirdiklerini dile getirerek HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı’nın, bataryalar, elektrikli araçlar, güneş hücreleri, rüzgar türbinleri, yarı iletkenler, savunma teknolojileri, veri merkezleri, yapay zeka ve endüstriyel robotlar dahil olmak üzere kritik teknolojilere yönelik yatırımlara önemli teşvikler sunduğunu söyledi.
Türk sanayisinin gelişimini ilerletirken sanayi dönüşümünün uzun vadeli iklim hedefleriyle uyumlu hale getirme konusundaki kararlığı sürdürdüklerini ifade eden Kacır, yeşil dönüşümün önündeki yatırım engellerini ortadan kaldırmak ve düşük karbonlu sanayi teknolojilerinin kullanımını hızlandırmak amacıyla uluslararası finans kuruluşlarıyla yakın işbirliği içinde çalıştıklarını vurguladı.
“Uygun koşullu finansman kaynakları, büyük miktarda özel sermayenin harekete geçirilmesine imkan tanıyacak”
Kacır, Dünya Bankası ile sağlanan ortaklık kapsamında sanayi işletmeleri, küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ) ve yeşil teknoloji girişimleri için 1 milyar doların üzerinde finansman sağladıklarını bildirdi.
Ayrıca sanayide karbonsuzlaşma yatırımlarını hızlandırmak, finansmana uygun projelerden oluşan bir portföy geliştirmek ve Yeşil Sanayi Dönüşüm Planı’nı desteklemek üzere uluslararası sermayeyi harekete geçirmek amacıyla Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Dünya Bankası ve Uluslararası Finans Kurumu (IFC) işbirliğiyle Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu’nu (TDIP) kurduklarını belirten Kacır, “Platform, 2030 yılına kadar 5 milyar avronun üzerinde karbonsuzlaşma yatırımının hayata geçirilmesini ve yıllık 20 milyon ton karbondioksit eşdeğerinin üzerinde emisyon azaltımı sağlanmasını hedefliyor.” ifadelerini kullandı.
Yarın itibarıyla Asya Kalkınma Bankası, İslam Kalkınma Bankası, Avrupa Yatırım Bankası ve Avrupa Komisyonunun da platforma katılacağını aktaran Kacır, bu kuruluşların katılımının, Türkiye’nin sanayi dönüşümüne yönelik ortak kararlılığı yansıttığının altını çizdi.
Kacır, platformun tüm potansiyelinin hayata geçirilebilmesi için kalkınma ortaklarının yanı sıra özel finans kuruluşlarının da aktif ve sürekli katılımının gerekli olduğunun farkında olduklarını bildirerek, şunları söyledi:
“Ticari bankaların, kurumsal yatırımcıların ve sigorta şirketlerinin etkin biçimde sürece dahil edilmesi, yatırım önceliklerinin, finansman kısıtlarının ve özel sermayenin beklentilerinin en başından itibaren ele alındığı sürekli bir diyaloğu gerektiriyor. Kısa süre içinde Glasgow Net Sıfır Finans İttifakı (GFANZ) ile imzalayacağımız mutabakat zaptı, bu diyaloğun yapılandırılmış ve kurumsal bir zeminde oluşturulması açısından önemli bir adım niteliği taşıyor.
Özel Finansman Katılım Programı kapsamında GFANZ, özel finans kuruluşlarını bir araya getirecek, yatırım perspektiflerinin paylaşılmasını kolaylaştıracak ve Türkiye’nin sanayide karbonsuzlaşma sürecindeki finansman engellerine yönelik uygulanabilir çözümlerin belirlenmesini destekleyecek. Bu sayede sağladığımız uygun koşullu finansman kaynakları, çok daha büyük miktarda özel sermayenin harekete geçirilmesine imkan tanıyacak.”
Bakan Kacır, sanayinin dönüşümünün uzun bir yolculuk olduğunu ve hiçbir kurumun bu süreci tek başına tamamlayamayacağını dile getirdi.
Bu dönüşümün sabır, güven ve kamu ile özel sektör aktörlerinin hem çabayı hem de sorumluluğu paylaşma iradesini gerektirdiğini belirterek, sözlerini şöyle tamamladı:
“Bugün resmiyet kazandıracağımız ortaklık, Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu’na yeni bakış açıları kazandıracak ve küresel özel finans topluluğunun sürece katılımını sağlayacak. Bu ortaklığın sonuçlarının yalnızca Türk sanayisinde değil, aynı zamanda ülke platformlarının yatırımlar ve iklim hedefleri açısından somut sonuçlar üretmesini sağlamaya yönelik daha geniş kapsamlı çabalarda da hissedileceğine inanıyorum.”
Oturumun ardından Bakan Kacır ve EBRD Başkanı Odile Renaud-Basso himayelerinde Türkiye Sanayi Karbonsuzlaştırma Yatırım Platformu için “Özel Sektör Finansmanının Harekete Geçirilmesini Desteklemeye Yönelik İşbirliği” anlaşması, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürü Ahmet Halit Hatip ve GFANZ Başkan Yardımcısı Mary Schapiro tarafından imzalandı.
Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu, Hatice Özdemir Tosun
