• Hakkımızda
  • Künye
  • Site Haritası
  • Gizlilik Politikası
  • İletişim
Üç Hilal TV
  • Ana Sayfa
  • Yazarlar
  • Siyaset
  • Ekonomi
  • Spor
  • Magazin
  • Dünya
  • Güncel
  • Sağlık
  • Yerel
No Result
View All Result
  • Ana Sayfa
  • Yazarlar
  • Siyaset
  • Ekonomi
  • Spor
  • Magazin
  • Dünya
  • Güncel
  • Sağlık
  • Yerel
No Result
View All Result
Üç Hilal TV
No Result
View All Result
Ana Sayfa Yerel İstanbul

İstanbul’un tarihi açık hava sarnıçları dev boyutlarıyla dikkati çekiyor

Üç Hilal TV Üç Hilal TV
2 dakika önce
İstanbul
İstanbul’un tarihi açık hava sarnıçları dev boyutlarıyla dikkati çekiyor
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş

İSTANBUL (AA) – Anadolu Ajansının (AA) “İstanbul’un Su Uygarlığının Şahitleri: Sarnıçlar” başlıklı dosya haberinin bu bölümünde, yüzyıllar boyunca kentte su depolama alanları olarak işlev gören açık hava sarnıçları ele alındı.

İstanbul’un tarihi su yapıları ve açık hava sarnıçları, kentin 1000 yılı aşkın su depolama geleneği ile mimari mirasının önemli tanıkları arasında yer alıyor.

Tarihi Yarımada’daki su kaynaklarının yetersizliği nedeniyle Bizans İmparatorluğu döneminde kente dışarıdan su taşıyan hatlar inşa edildi. Getirilen suyun depolanması için çok sayıda kapalı sarnıcın yanı sıra devasa duvarlarla çevrili açık hava sarnıçları yapıldı. Zamanla içlerinde tarım yapılması nedeniyle “çukurbostan” olarak da adlandırılan bu büyük yapılardan günümüze ulaşanların üçü Fatih’te, biri Bakırköy’de bulunuyor.

Aetios Sarnıcı’nın İmparator 2. Theodosius döneminde yaptırıldığı tahmin ediliyor. Zaman içinde işlevini kaybeden sarnıç, Osmanlı döneminde bostan olarak hizmet verirken günümüzde bu alanda “Vefa Stadı” bulunuyor. 1926 yılında inşa edilen bu yapı, şimdilerde “Karagümrük Stadı” ismiyle futbol maçlarına ev sahipliği yapıyor.

Bizans İmparatoru 1. Leon döneminde General Aspar tarafından inşa ettirilen Aspar Sarnıcı, halk arasında “Yavuz Sultan Selim Sarnıcı” olarak da biliniyor.

Sarnıç içine yaptırılan Fatih Belediyesi Yavuz Selim Yaşam Merkezi yıllardır semt sakinlerince sosyal alan olarak kullanılıyor.

Bölgede “Altımermer Çukurbostanı” olarak da bilinen Hagios Mokios Sarnıcı, 1. Anastasius tarafından inşa edildi. Bugün Fındıkzade Çukurbostan Yaşam Merkezi’nin yer aldığı sarnıç, sosyal hizmetlerin yanı sıra ilçe sakinlerine yeşille buluşma ve piknik yapma imkanı sağlıyor.

Bizans döneminde inşa edilen Fildamı Sarnıcı ise 5. ve 6. yüzyıllarda, Magnaura Sarayı ile çevresinin su ihtiyacını karşıladı. Sarnıcın işlevini kaybetmesinin ardından da orduya ait filler burada barındı. Osmanlı döneminde de “fillerin barınağı” olarak kullanılan yapı günümüzde bazı kültürel etkinliklere ev sahipliği yapıyor.

“İstanbul sarnıçlar bakımından son derece zengin bir mirasa sahip”

Sanat tarihçisi Hayri Fehmi Yılmaz, Karagümrük’teki Aetios, Yavuz Selim’deki Aspar, Fındıkzade’deki Hagios Mokios ve Bakırköy’deki Fildamı açık hava sarnıçlarının tarihini, mimari özelliklerini ve zaman içinde değişen kullanım biçimlerini AA muhabirine anlattı.

İstanbul’un sarnıçlar bakımından son derece zengin bir mirasa sahip olduğunu belirten Yılmaz, “Çünkü bu şehrin içerisinden bir tatlı su akmıyor, yani bir nehir kenarında değil. Büyük şehirler çoğunlukla güçlü bir su sistemine sahip olurlar, onun yanında gelişirler ama İstanbul kentinin böyle bir su sistemi yok. O yüzden bu şehirde suyu depolamak, saklamak kurulduğu günden itibaren en büyük sorunlardan biri olmuştur.” dedi.

Yılmaz, Bizans ve Osmanlı dönemi boyunca da suyun depolanma sorununu aşmak için kente dışarıdan, Trakya’nın içlerinden su getirildiğini kaydederek şehir içinde de birçok yerde büyüklü küçüklü, çok farklı boyutlarda sarnıçlar inşa edilip suyu depolamak için birtakım mahzenler oluşturulduğunu aktardı.

Şehrin kalabalık nüfusunun su ihtiyacını karşılayabilmek amacıyla sur içinde üç büyük açık hava sarnıcının inşa edildiğine dikkati çeken Yılmaz, şunları söyledi:

“Bunlardan bir tanesi Yavuz Selim Camisi’nin hemen yanındadır. Bir diğeri biraz ileride Edirnekapı yolu üzerinde, Karagümrük semtinde bir açık hava sarnıcıdır. Bir diğeri de Fındıkzade’de yer alır. Yani 3 tane sarnıçtır ki bunlar neredeyse Yavuz Selim’in içinde bulunduğu sarnıç 150 metreye 150 metre dev boyutlarda ve 8 metre derinliğinde bir sarnıçtır. Zamanla toprak dolmuş buraya. Bu mekanlar genellikle açık hava sarnıcı diye tanımlanmıştır, ‘şehrin dışından şehre gelen su bu sarnıçlarda depolanıyordu, sonra buradan İstanbul’un birçok yerine gönderiliyordu’ diye düşünülüyor.”

“Dünya mimarisinde de benzeri yoktur”

Açık hava sarnıçlarının tarihlendirilmesiyle literatürdeki adlandırma tartışmalarına değinen Yılmaz, Fatih’teki üç büyük sarnıcın aşağı yukarı 5. yüzyıla tarihlendiğini belirtti.

Yılmaz, “Dünya mimarisinde böyle büyük sarnıçların benzeri yok. Avrupa’daki ya da Asya’daki büyük şehirlerde böylesi büyük sarnıçlarla karşılaşmıyoruz. Bu İstanbul’a özgü bir şeydir. O yüzden de oldukça enteresan.” ifadelerini kullandı.

Yapılara ilişkin farklı akademik görüşlere de değinen Yılmaz, bir araştırmacının bunların sarnıç olmayabileceğini öne sürdüğünü belirtti.

Yılmaz, şunları kaydetti:

“Çünkü bugün mevcut duvarları incelediğinizde, bu duvarların yüzeyinde suyu içinde tutmak için o hidrolik sıva izi görünmez. O yüzden de bunların bir sarnıç olamayacağını söyler. Ayrıca tabii içleri su doldurulması durumunda bunların içinde, özellikle yaz mevsiminde suyun nasıl tutulabileceği, buharlaşmaya nasıl mani olunacağı da çok çözülebilmiş sorunlardan değildir. Bir araştırmacı o yüzden ‘belki de askeri tesislerdir bunlar’ der. Askerlerin eğitim yapması için hazırlanmış alanlar, ama bu da pek mantıklı değil. Bunun da benzeri yok dünyada.”

Yılmaz, “İstanbul’un Fatih ilçesinde, böyle dünyada benzeri olmayan 3 tane dev açık hava sarnıcı var. Silifke’de Korykos Antik Kenti’nde filan birkaç tane böyle açık hava sarnıcı vardır ama onlar makul boyutlardadır. Bunlar dev boyutlarda, yani gerçekten benzerlerini görmek mümkün değil.” dedi.

“Osmanlı devrindeki isimleri ‘Çukurbostan’dır”

Sarnıçların sonraki yüzyıllarda işlev değiştirerek tarım alanına dönüştüğünü ifade eden Yılmaz, “Daha Bizans devrinde bunlara gelen su sistemleri zamanla bozulduğu için bu sarnıçlar boş yapılar halinde kalmışlar ve içlerinde zamanla suyun içinde beraberinde gelen tortuyla biriken çamur bereketli bir toprağa dönüşmüş. Daha Bizans devrinde bunlar bostan haline gelmiş. Şehir içerisinde taze sebze, meyve yetiştirmek için kullanılmışlar.” diye konuştu.

Yılmaz, Osmanlı devrinde de bu mekanların yine bostan olarak kullanılmaya devam edildiğine dikkati çekerek, “Yavuz Selim, Karagümrük ve Fındıkzade’deki bu üç sarnıç ‘Çukurbostan’ diye bilinirler. Osmanlı literatüründe ve şehrinde bunlar böyle hatırlanır.” ifadelerini kullandı.

Yavuz Selim Çukurbostanı’nın bir dönem mahalle dokusuna da ev sahipliği yaptığını anlatan Yılmaz, “Yavuz Selim’dekinin içinde bir mahalle oluşmuştur. Tam ortasında bir küçük mescit vardır, Muslihiddin Mescidi. Onun etrafında ahşap evlerden oluşan bir küçücük mahallenin kurulduğu anlaşılıyor. Fotoğraflardan bunu takip edebiliyoruz ama zamanla o mahalle ortadan kalkıyor. Hatta mescit de kısmen kalkıyor, sonra yenileniyor, ihya ediliyor. Bugün mescit hala duruyor. Artık mahalle yok ama Yavuz Selim semtinin sevilen bir parkı haline gelmiş durumda.” bilgisini paylaştı.

“Duvarlar konservasyonla korunmaya çalışıldı”

Fatih Belediyesi tarafından yürütülen koruma ve restorasyon projelerine değinen Yılmaz, “Geçtiğimiz yıllarda Fatih Belediyesi bu üç sarnıç için de bir proje hazırladı ve her üçünün de rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlandı ki bu sarnıçlar inşa edildikleri tarihten itibaren çok kısa kullanıldılar, sonra kaderlerine terk edildi. İlk kez ele alındılar ve projelendirildiler. O yüzden ciddi bilgi edindik bu yapılarla ilgili.” şeklinde konuştu.

Yılmaz, restorasyon kapsamında bu yapılara bazı müdahalelerde bulunulduğunu aktararak, “Çok eski yapılar ve zamanla taşlar çok dökülmüş. Duvarlarda böyle sağlam bir yüzey görebilmek neredeyse imkansız ama bunları tamamlamak da çok doğru değil çünkü kullanılacak bir yapıda olmadıkları için bu duvarlar konservasyonla korunmaya çalışıldı. Yani donduruldu bu haliyle. Yüzeyleri çok düz değil, bir sürü girinti çıkıntı var. Düşen bir taşın yerine başka bir taş konmadı. Böylelikle günümüze ulaştığı haliyle bunu dondurup bu haliyle geleceğe aktarmaya çalışıldı. Bu açıdan ben başarılı bir restorasyon olduğunu düşünüyorum bu çalışmanın.” değerlendirmesinde bulundu.

Fatih’teki bu üç kıymetli örnekten başka, bir de Bakırköy’de Fildamı denilen bir sarnıcın olduğuna vurgu yapan Yılmaz, “O da yine bir açık hava sarnıcıdır, bayağı büyüktür. İstanbul bu anlamda sarnıçlar açısından çok zengin.” dedi.

Muhabir: Koray Taşdemir, Lale Bildirici Büyükkarakaya

Etiketler: BunlarDevİnşaİstanbulSarnıçSarnıcıSarnıçlarYapıYavuz SelimYılmaz
ADVERTISEMENT
Önceki Haber

Para tekvandocu Mahmut Bozteke, ilk dünya şampiyonluğu altın madalyası için tatamiye çıkacak

Sonraki Haber

Tunus, Avrupa ile ilişkilerinde yeni bir denge arayışında

İlgili Haberler

Beşiktaş Erkek Basketbol Takımı, Avrupa Ligi’nde yarın Real Madrid’i ağırlayacak
İstanbul

Beşiktaş Erkek Basketbol Takımı, Avrupa Ligi’nde yarın Real Madrid’i ağırlayacak

17 Kasım 2026
GreenWise temiz teknoloji girişimleri için 50 milyon dolarlık yatırım fonu hedefliyor
İstanbul

GreenWise temiz teknoloji girişimleri için 50 milyon dolarlık yatırım fonu hedefliyor

17 Kasım 2026
AJet’ten yurt içi indirimli bilet kampanyası
İstanbul

AJet’ten yurt içi indirimli bilet kampanyası

17 Kasım 2026
Konut Fiyat Endeksi ekimde yüzde 0,7 arttı
İstanbul

Konut Fiyat Endeksi ekimde yüzde 0,7 arttı

17 Kasım 2026
İzin planlarından milyar dolarlık beklentiye: GTA 6’nın etkisi oyun dünyasını aşıyor
İstanbul

İzin planlarından milyar dolarlık beklentiye: GTA 6’nın etkisi oyun dünyasını aşıyor

17 Kasım 2026
NBA’de Alperen Şengün’ün 23 sayısı galibiyete yetmedi
İstanbul

NBA’de Alperen Şengün’ün 23 sayısı galibiyete yetmedi

17 Kasım 2026
Sonraki Haber
KDK’nin girişimiyle İzmir çevre yolundaki “tehlikeli katılım noktası”nda düzenleme yapıldı

KDK'nin girişimiyle İzmir çevre yolundaki "tehlikeli katılım noktası"nda düzenleme yapıldı

Bir yanıt yazın Yanıtı iptal et

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  • Trend
  • Yorumlar
  • En Son
MEMURİYET TE 5510 MU? 5434 MÜ?

MEMURİYET TE 5510 MU? 5434 MÜ?

11 Şubat 2024
MOBİNG DİYİNCE NE ANLIYORSUNUZ?

MOBİNG DİYİNCE NE ANLIYORSUNUZ?

5 Şubat 2024
14 MART TIP BAYRAMINI OLUMSUZ 14 NEDENDEN DOLAYI KUTLAMIYORUZ.

14 MART TIP BAYRAMINI OLUMSUZ 14 NEDENDEN DOLAYI KUTLAMIYORUZ.

6 Temmuz 2024
Gaziantep Halkı isyan ederek göç ediyor…

Gaziantep Halkı isyan ederek göç ediyor…

20 Şubat 2024
Pek yakında Asya’da yeni bir güç ortaya çıkabilir…

Pek yakında Asya’da yeni bir güç ortaya çıkabilir…

18 Şubat 2024
Yine bir Dolandırıcılık Yine Mala Zarar verme..

Yine bir Dolandırıcılık Yine Mala Zarar verme..

20 Kasım 2024
Bakan Kirişci Şanlıurfa’da

Bakan Kirişci Şanlıurfa’da

Kilis’te çiftçiler gece çadırda gündüz tarlada

Kilis’te çiftçiler gece çadırda gündüz tarlada

Depreme sahurda yakalanan Nurcan Durmaz ailesini enkazda kalmaktan kurtardı

Depreme sahurda yakalanan Nurcan Durmaz ailesini enkazda kalmaktan kurtardı

Eurolegue’in 25. haftasının MVP’si Guduric

Eurolegue’in 25. haftasının MVP’si Guduric

Hastaneye dönüştürülen TCG Bayraktar gemisinde sağlık hizmeti devam ediyor

Hastaneye dönüştürülen TCG Bayraktar gemisinde sağlık hizmeti devam ediyor

Depreme ilişkin provokatif paylaşım yapan 27 kişi tutuklandı

Depreme ilişkin provokatif paylaşım yapan 27 kişi tutuklandı

KDK’nin girişimiyle İzmir çevre yolundaki “tehlikeli katılım noktası”nda düzenleme yapıldı

KDK’nin girişimiyle İzmir çevre yolundaki “tehlikeli katılım noktası”nda düzenleme yapıldı

17 Kasım 2026
Tunus, Avrupa ile ilişkilerinde yeni bir denge arayışında

Tunus, Avrupa ile ilişkilerinde yeni bir denge arayışında

17 Kasım 2026
İstanbul’un tarihi açık hava sarnıçları dev boyutlarıyla dikkati çekiyor

İstanbul’un tarihi açık hava sarnıçları dev boyutlarıyla dikkati çekiyor

17 Kasım 2026
Para tekvandocu Mahmut Bozteke, ilk dünya şampiyonluğu altın madalyası için tatamiye çıkacak

Para tekvandocu Mahmut Bozteke, ilk dünya şampiyonluğu altın madalyası için tatamiye çıkacak

17 Kasım 2026
Balıkesir’de kuvvetli sağanak yaşamı olumsuz etkiledi

Balıkesir’de kuvvetli sağanak yaşamı olumsuz etkiledi

17 Kasım 2026
Bakan Çiftçi: 2026’nın ilk 10 ayında 669 organize suç örgütüne yönelik 1951 operasyon gerçekleştirdik

Bakan Çiftçi: 2026’nın ilk 10 ayında 669 organize suç örgütüne yönelik 1951 operasyon gerçekleştirdik

17 Kasım 2026
Üç Hilal TV

Türkiye'nin en kapsamlı haber sitesi. Son dakika haberleri, en güncel gelişmeler ve özel yazarlar Uchilaltv.com'da

Haber Kategorileri

  • Adana
  • Adem Yaşar
  • Adıyaman
  • Afyon
  • Ağrı
  • Aksaray
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Ardahan
  • Artvin
  • Astroloji
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bartın
  • Batman
  • Bayburt
  • Bilecik
  • Bilim & Teknoloji
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Dünya
  • Düzce
  • Edirne
  • Eğitim
  • Ekonomi
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Güncel
  • Hakkari
  • Hatay
  • Iğdır
  • İpucu
  • Isparta
  • İstanbul
  • İzmir
  • Jinda Yaşar
  • Kahramanmaraş
  • Karabük
  • Karaman
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kategorisiz
  • Kayseri
  • Keşfet
  • Kilis
  • Kırıkkale
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kültür
  • Kültür & Sanat
  • Kütahya
  • Magazin
  • Malatya
  • Manisa
  • Manşet
  • Mardin
  • Mersin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Osmaniye
  • Ramazan Suçek
  • Rize
  • Sağlık
  • Sakarya
  • Samsun
  • Şanlıurfa
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Siyaset
  • Şırnak
  • Spor
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Uşak
  • Van
  • Yalova
  • Yaşam
  • Yazarlar
  • Yerel
  • Yozgat
  • Zonguldak

Son Haberler

MEB “Türkiye’de Eğitim: Politikalar, Uygulamalar, Gelişmeler” kitabını yayımladı

MEB “Türkiye’de Eğitim: Politikalar, Uygulamalar, Gelişmeler” kitabını yayımladı

17 Kasım 2026
KDK’nin girişimiyle İzmir çevre yolundaki “tehlikeli katılım noktası”nda düzenleme yapıldı

KDK’nin girişimiyle İzmir çevre yolundaki “tehlikeli katılım noktası”nda düzenleme yapıldı

17 Kasım 2026
  • Hakkımızda
  • Künye
  • Site Haritası
  • Gizlilik Politikası
  • İletişim

© 2023 uchilaltv.com - Tüm Hakları Saklıdır.

No Result
View All Result
  • Ana Sayfa
  • Yazarlar
  • Siyaset
  • Ekonomi
  • Spor
  • Kültür & Sanat
  • Dünya
  • Güncel
  • Sağlık
  • Yerel

© 2023 uchilaltv.com - Tüm Hakları Saklıdır.

Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için Çerez Politikası amaçlarla sınırlı olmak üzere çerez kullanmaktayız.