ANKARA (AA) – AA muhabirinin Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) ve 21. Yüzyıl Yenilenebilir Enerji Politikaları Organizasyonu (REN21) raporlarından derlediği bilgilere göre, önceleri daha büyük ekipmanlarla, daha çok hammadde kullanılarak geliştirilen rüzgar ve güneş enerjisi ekipmanlarındaki elemanların boyutları günümüzde daha küçülüyor ve kolay ölçeklendirilebilir hale getiriliyor.
Gelişen teknolojinin temiz enerji sektöründe daha etkin kullanımı ve yaygınlaşmasıyla beraber enerji üretiminde temiz kaynak kullanımında verim artarken, yeni tasarım ve teknolojilerle hammadde kullanımında tasarruf sağlanıyor.
Gelecek beş yılda rüzgar ve güneş enerjisi kapasite kurulumlarının toplam yenilenebilir enerji kapasitesinin yüzde 90’ını oluşturacağı ifade edilirken, bu sektörde kullanılan ekipmanların büyüklük ve kapasitesi yanında tasarım ve fonksiyonel özellikleri de gelişim gösteriyor.
Norveç merkezli Wind Catching Systems şirketi, geliştirdiği yüzer bir yapı üzerinde entegre edilen deniz üstü çoklu türbinli rüzgar enerjisi santrali tasarımı ile Norveç devletinden 9,3 milyon Norveç Kronu (Yaklaşık 17,5 milyon Türk Lirası) destek alırken, tasarımlarda alan ve materyal kullanımının azaltılması dikkati çekiyor.
Rüzgar yakalama sistemleri adı verilen bu tasarım sayesinde tek bir yüzer platform üzerinde birden çok türbine sahip olan yüzer yapı, enerji üretimini en üst düzeye çıkarıyor.
Ayrıca bu kapsamda açık deniz bakım operasyonlarını desteklemek için özel gemilere olan ihtiyacı ortadan kaldıran bağımsız bir bakım sistemi sağlanıyor. Bu da kurulum maliyetleri yanında, bakım onarım ve alan maliyetlerini minimize etmeye yardımcı oluyor.
Öte yandan, yatay eksenli rüzgar türbinleri, günümüzde en yaygın kullanılan tasarımlar olurken, kanatların yere paralel değil de yere dik olarak döndüğü dikey eksenli rüzgar türbinleri, iklim koşullarının değişken olduğu zamanlarda yüksek performans göstererek, elektrik üretiminin durduğu şiddetli rüzgarlarda üretime devam edebiliyor.
Norveçli start-up World Wide Wind tarafından dikey eksenli rüzgar türbinleri ise daha dayanıklı ve verimli elektrik üretimiyle diğer tasarımların önüne geçmeyi başarıyor.
Kanat uzunlukları ve büyüklükleri rüzgar şiddetine ve iklim şartlarına göre değişkenlik gösteren türbinlerle daha az ses oluşumu ve uçan canlılara zarar verme olasılıklarının ise azaldığı ifade ediliyor.
“PV teknolojileri yaygınlaşıyor”
Diğer enerji kaynaklarına göre daha kolay ölçeklenebilir olması ve son yıllarda esneklik sağlayan hammaddelerden üretilmesi sebebiyle daha çok yaygınlaşması beklenen fotovoltaik güneş panellerinin kullanım alanları sadece çatı, saha ya da duvarla sınırlı kalmıyor.
Fotovoltaikler sayesinde şebeke bağlantısı olmayan güneş panelleri ile istenilen yerde elektrik üretimi yapılabiliyor ve acil elektrik ihtiyacı mobil cihazlardan karşılanabiliyor.
Doğal afetler sonrası kesintiye uğrayan elektrik şebekesine ilk etapta alternatif olarak kullanılabilen mobil güneş enerjisi cihazları, cep telefonu gibi nispeten düşük elektrik ihtiyacına cevap verebilirken, yardımcı depolama elemanlarının kullanımıyla daha yüksek kapasiteli elektrik üretimi sağlanabiliyor.
Günümüzde her coğrafyanın ihtiyacı dikkate alınarak çeşitleri artan güneş panelleri, park, bahçe ve bisiklet yollarının aydınlatmaları için tercih ediliyor. Ayrıca su birikintileri ve göl gibi yerlerde yüzer olarak tasarlanan güneş santralleri ile elektrik üretimi yanında suyun buharlaşmasının önüne geçerek su kaynaklarının korunması amaçlanıyor.
Batarya teknolojileri ile desteklenen el ölçeğindeki güneş hücreli ekipmanlar sayesinde ise istenilen her yerde cep telefonları, tablet ve diz üstü bilgisayarların elektrik ihtiyacı karşılanabiliyor.
Ayrıca ışığın geçirgenliğinin engellenmediği şeffaf yapılı güneş panelleri ile binalarda elektrik üretimine katkı sağlanırken, bina içi doğal aydınlatma unsurlarına engel olunması önleniyor.
Fosil yakıt tüketiminden kaynaklanan sera gazı salımı ve küresel akaryakıt fiyatlarının artışı gibi sebeplerle birçok sektörde yenilenebilir enerji kullanımı artıyor.
Güneş ve rüzgar enerjisi sektöründe çeşitlenen ve yaygınlaşan tasarımlar yardımıyla farklı ortam ve büyüklükte santraller ve ya elektrik üretimi yapan üniteler geliştirilerek bu teknolojilerin yaygınlaşması hedefleniyor.
Muhabir: Gülşen Çağatay
