Diyarbakır’ın Ergani ilçesindeki 12 bin yıllık Çayönü Tepesi’nde yürütülen kazılarda, yaklaşık 9 bin 500 yıl öncesine ait bir “kamusal yapı” ortaya çıkarıldı.
Ergani’de, ilk tarımsal faaliyetlerin başladığı yerlerden biri olarak bilinen ve neolitik dönemin izlerini taşıyan 12 bin yıllık Çayönü Tepesi’nde 2025 yılı kazıları sürüyor. Bu yılki çalışmalarda 9 bin 500 yıl öncesine ait bir “kamusal yapı” gün yüzüne çıktı.
Yapının, Çayönü’ndeki diğer konut ve barınaklardan farklı olarak toplumsal amaçlarla inşa edildiğini ifade eden Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Müzecilik ve Kültürel Miras Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi, Kazı Başkanı Doç. Dr. Savaş Sarıaltun, “Yapının yaklaşık 9 bin 500 yıl önce inşa edildiğini ve 150-200 yıl boyunca kullanıldığını öngörüyoruz. En az 4 defa taban boyasının yenilenmiş olması, yapının dönem dönem yeniden işlevlendirilerek kullanıldığını gösteriyor.
Bu yapı, bir ev ya da barınaktan ziyade toplantıların, ortak etkinliklerin veya özel ritüellerin gerçekleştirildiği bir kamusal alan olarak dikkat çekiyor. Çayönü’nde bugüne kadar boyalı taban bulunmamıştı.
Bu yönüyle kırmızı tabanlı yapı, mozaikli tabanıyla bilinen ‘terrazzo yapısı’ gibi, Çayönü’nün en önemli simge yapılarından biri olma özelliği taşıyor” dedi.
“YAŞAM MODELİNİ ANLAMAMIZ AÇISINDAN SON DERECE DEĞERLİ”
ÇOMÜ’lü bilim insanlarının liderliğinde yürütülen bu keşfin, Çayönü Tepesi’nin tarihsel önemini bir kez daha ortaya koyduğunu vurgulayan Sarıaltun, “Bu yapı, Çayönü’nün kritik evrelerinden biri olan MÖ 7 bin 600- 7 bin 500’lerdeki yaşam modelini anlamamız açısından son derece değerli. İnsanların nasıl bir toplumsal düzen kurduğunu, hangi ritüelleri gerçekleştirdiğini ve kamusal alanı nasıl tanımladığını gözler önüne seriyor” diye konuştu.
haber: üç hilal tv
