İSTANBUL (AA) – Siyer Vakfının Eyüp Sultan’daki merkezinde yer alan müze, siyeri yalnızca metinler üzerinden öğrenilen bir alan olmaktan çıkararak görsel, işitsel ve mekansal bir deneyime dönüştürmeyi amaçlıyor.
Müzede, Mekke ve Medine başta olmak üzere İslam tarihine yön veren şehirler ve olaylar tarihi gerçekliğe uygun şekilde hazırlanan sahnelerle canlandırılıyor. Müze, tarihi olayların görsel anlatımlarla desteklenmesi yoluyla daha bütüncül bir öğrenme süreci sunmayı hedefliyor.
Yarın resmi açılışı gerçekleştirilecek müzede, İslam tarihinin merkezinde yer alan Mekke, Medine, Taif, Hayber ve Tebük gibi önemli bölgeler dioramalar ve ışıklandırmalarla gösteriliyor. Mescid-i Aksa ve Kabe gibi kutsal mekanlar da temsili modellerle sunulurken, Hz. Peygamber’in hayatından kesitler ile Bedir, Uhud ve Hendek gazveleri gibi tarihi olaylar da görsellerle aktarılıyor.
Müze, dönemin coğrafi ve sosyal şartlarını birebir yansıtıyor
Müzede, dar sokaklarıyla Mekke’den Medine’nin yerleşim düzenine, hicret yolculuğundan İslam toplumunun oluşum sürecine kadar birçok aşama mekansal bir bütünlük içinde takip edilebiliyor.
Farklı yaş gruplarına hitap edecek şekilde kurgulanan müze, aileler ve öğrenci grupları için hem öğretici hem de deneyim odaklı bir ziyaret alanı olarak da öne çıkıyor.
Türkçe, Arapça ve İngilizce olmak üzere üç dil seçeneği bulunan müzede, ziyaretçiler yönlendirme sistemiyle süreci baştan sona takip edebiliyor.
“Coğrafyanın değişmesi siyerin anlaşılmasını zorlaştırıyor”
Siyer Vakfı Kurucusu Muhammed Emin Yıldırım, müzenin ortaya çıkış sürecini AA muhabirine değerlendirdi.
Yıldırım, siyerin anlaşılmasında mekan ve coğrafyanın belirleyici rolüne dikkati çekerek, siyerin yaşandığı coğrafyalarda tarihi izlerin büyük ölçüde kaybolduğunu anlattı.
Coğrafyanın değişmesinin, mekanların dönüşmesinin siyerin anlaşılmasını zorlaştırdığını dile getiren Yıldırım, “Çünkü siyer, sadece anlatılan bir tarih değil, belirli mekanlarda yaşanmış hadiselerin bütünüdür. Siyerin yalnızca metinler üzerinden öğrenilmesi yeterli değil. Bedir’e gidiyorsunuz ama Bedir’i tam anlamıyla hissedemiyorsunuz. Uhud’a gidildiğinde aynı durum söz konusu. Hendek ise bugün neredeyse tamamen anlaşılması zor bir hale gelmiş durumda. Olayların geçtiği yerler ile bugünkü görüntü arasında ciddi fark var. Bu da siyerin derinliğini kavramayı zorlaştırıyor.” ifadelerini kullandı.
Bu ihtiyacın müze fikrini doğurduğunu dile getiren Yıldırım, siyerin daha iyi anlaşılması için o coğrafyanın, hadiselerin örgüsüne uygun biçimde yeniden yansıtılması gerektiğini düşündüklerini kaydetti.
Yıldırım, daha önce yaptıkları atlas çalışmasının ise sınırlı bilgi sunduğunu belirterek, “Siyer’in doğru anlaşılması için hissedilmesi gerekiyor. Bu yüzden bilgiyi sadece satırlarda bırakmadan, insanların gönlünde de karşılık bulmasını hedefledik. Müze zaman ve mekan arasındaki mesafeyi azaltmayı amaçlıyor. Arada yaklaşık 1400 yıllık bir zaman farkı var. Biz bu zaman ve mekan mesafesini bir nebze ortadan kaldırmak istedik. Peygamber Efendimizin ve sahabenin yaşadığı o şartların daha iyi anlaşılması, o zorlu süreçlerin hissedilmesi bizim için temel hedef oldu.” değerlendirmesinde bulundu.
Müzenin yapımının iki yıldan fazla bir zaman aldığını aktaran Yıldırım, “Bu süreçte özellikle kaynaklara sadık kalmaya, ilmi veriyi koruyarak bir model ortaya koymaya büyük hassasiyet gösterdik.” dedi.
“Hicretin durakları ve zorlukları bütün yönleriyle yansıtılmaya çalışıldı”
Müzede yalnızca görselliğin değil, ilmi içeriğin de ön planda tutulduğunu vurgulayan Yıldırım, şöyle devam etti:
“Buraya gelen bir ziyaretçi sadece bir maket görmüyor. Mekke’deki yerleşim düzenini, o dönemdeki pazarları, mezarlıkları ve önemli mekanları detaylı biçimde inceleyebiliyor. Özellikle hicret güzergahı konusunda oldukça kapsamlı bir çalışma yapıldı. Hicretin durakları ve zorlukları bütün yönleriyle yansıtılmaya çalışıldı. Ziyaretçiler, Peygamber Efendimizin yaşadığı hücreden başlayarak Mekke’yi, hicret yolculuğunu, Medine’nin oluşum sürecini ve ardından gazveleri adım adım takip edebiliyor. Böylece siyer kronolojisi mekansal bir bütünlük içinde sunulmuş oluyor.”
Müzenin teknik altyapısına da değinen Yıldırım, müzenin hem rehberli anlatıma uygun olduğunu hem de otomasyon destekli şekilde tasarlandığını ifade etti.
Çalışmanın ilerleyen süreçte dijital içeriklerle desteklenerek daha kapsamlı bir yapıya kavuşmasını hedeflediklerini vurgulayan Yıldırım, “Siyer alanında farkındalık oluşturmayı amaçlıyoruz. Peygamberimizi ne kadar tanırsak o kadar severiz. Bu çalışma, özellikle gençlerin siyerle daha güçlü bir bağ kurmasına vesile olursa amacına ulaşmış olacaktır.” diye konuştu.
Muhabir: Kenan Irtak
