İSTANBUL (AA) – ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı jeopolitik risklerin tekrardan artması yeni haftada küresel piyasalardaki fiyatlamalar üzerinde etkili oluyor. Geçen hafta ABD ile İran arasındaki görüşmelerin ilk turunun iyimserlikle tamamlanması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, küresel piyasalarda rekor seviyelerin görüldüğü bir ralliye zemin hazırlamıştı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, cuma günü Lübnan’daki ateşkes kapsamında, ateşkes süresinin sonuna kadar Hürmüz Boğazı’nın tüm ticari gemilerin geçişine açık olacağını belirtmişti.
Daha sonra sosyal medya hesabından konuya ilişkin paylaşımda bulunan ABD Başkanı Donald Trump, boğazdaki İran’a yönelik deniz ablukasının, anlaşma tamamlanana kadar geçerliliğini koruyacağını kaydetmişti.
Daha sonra ise İran Silahlı Kuvvetleri’nin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, cumartesi günü yaptığı açıklamada ABD’nin deniz ablukasına devam etmesi nedeniyle Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün önceki haline geri döndüğünü açıkladı.
Trump, dün yaptığı açıklamada, ABD donanmasının ablukasını aşmaya çalışan İran’a ait bir kargo gemisine ateş açarak müdahalede bulunduklarını bildirdi.
Hafta sonu ABD ile İran arasındaki gerginliğin yeniden tırmanmasının ardından petrol fiyatlarında sert yükselişler görülürken, ABD ve Avrupa endeks vadeli kontratlarda negatif bir seyir izleniyor.
Hürmüz Boğazı’na ilişkin risklerin yeniden artması piyasalarda yeniden sert dalgalanmaların olabileceği risklerini öne çıkarıyor.
ABD-İran arasında 8 Nisan’da kabul edilen 15 günlük ateşkesin de sonuna yaklaşılırken, ABD ile İran arasındaki görüşmelerin 2. turuna katılmayı reddettiğine dair haberler de yatırımcıların temkinli davranmasına yol açıyor.
ABD donanmasının ablukasını aşmaya çalışan İran’a ait bir kargo gemisine ateş açarak müdahale etmesiyle enerji arzına ilişkin endişeler yeniden tetiklenirken Brent petrolün varili şu sıralarda yüzde 3,6 artışla 91,4 dolardan işlem görüyor.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları artıracağına yönelik endişelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artışla yüzde 4,26’ya yükseldi.
Savaşın sona ereceğine dair umutların azalması güvenli liman olarak dolara olan talebi de artırırken, dolar endeksi yüzde 0,2 yükselişle 98,3 seviyesine çıktı. Dolara olan talebin artması, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist endişeleri tetiklemesi altın fiyatlarında düşüşe neden olurken, altının onsu yüzde 0,9 azalışla 4 bin 790 dolardan işlem görüyor.
ABD’de endeks vadeli kontratlar, güne düşüşle başladı
New York borsası, Hürmüz Boğazı’nın açıldığının duyurulmasının ardından cuma gününü yükselişle tamamladı.
Kurumsal tarafta, piyasaların kapanışından sonra bilançosunu açıklayan Netflix’in geliri ve karı ilk çeyrekte beklentileri aştı. Buna karşın şirketin hisseleri, ikinci çeyrek gelir tahmininin beklentilerden zayıf kalması sonrasında yüzde 10’a yakın değer kaybetti.
Petrol fiyatlarının geri çekilmesiyle enerji hisselerinde yaşanan düşüş dikkati çekti. APA Corporation’ın hisseleri yüzde 5,7, Valero Energy’nin hisseleri yüzde 7,5, Occidental Petroleum’un hisseleri yüzde 5,4, ExxonMobil’in hisseleri yüzde 3,7 ve Chevron’un hisseleri yüzde 2,2 geriledi.
Kruvaziyer ve hava yolu gibi turizmle ilişkili sektörlerdeki şirketlerin hisse senetleri ise toparlanma gösterdi. Royal Caribbean’ın hisseleri yüzde 7,3, United Airlines’ın hisseleri yüzde 7,1 ve Expedia’nın hisseleri yüzde 4,5 arttı.
Bu gelişmelerle, kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 1,79, S&P 500 endeksi yüzde 1,2 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,52 değer kazandı. S&P 500 endeksi, 7.147,52 puanla, Nasdaq endeksi 24.159,51 puanla rekor seviyeyi gördü.
ABD’de endeks vadeli kontratlar, güne düşüşle başladı.
Avrupa’da endeks vadeli kontratlar haftaya düşüşle başladı
Avrupa borsaları da Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması sonrasında azalan risk algısıyla cuma gününü pozitif tamamladı. Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, Orta Doğu’daki çatışmaların tetiklediği petrol fiyatlarındaki artışın Alman ekonomisi üzerinde baskı oluşturacağını ancak resesyon beklenmediğini söyledi.
Bu gelişmelerle, cuma günü İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,73, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 2,27, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,97 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,75 değer kazandı.,
Analistler, Hürmüz Boğazı kaynaklı risklerin devam etmesi durumunda petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki sert yükselişlerin devam edebileceğini ve bunun da bölgedeki resesyon endişelerinin tekrar artmasına neden olabileceğini söyledi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.
Asya borsaları haftaya yükselişle başladı
Asya borsaları, teknoloji hisselerindeki yükselişlerin ABD-İran gerilimini dengelemesiyle haftaya pozitif başladı.
Öte yandan Çin’de gösterge faizi işlevi gören 1 ve 5 yıllık kredi faiz oranlarında (LPR) değişikliğe gidilmedi.
Ulusal Bankalar Arası Fon Merkezi, 1 yıllık kredi faiz oranını yüzde 3’te, 5 yıllık kredi faiz oranını ise yüzde 3,5’te sabit tuttu. Bu karar, Çin’de ekonomi yönetiminin temkinli bir politika izlediğini gösteriyor.
Asya borsalarında alış ağırlıklı bir seyir izlenmesine karşın yüksek enerji fiyatları, özellikle petrol ithalatçısı ülkeler olmak üzere bölge genelinde kazançları sınırladı ve enflasyon endişelerini yeniden artırdı.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,7, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,1, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,8 yükseldi.
Yurt içinde bu hafta faiz kararı takip edilecek
Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,72 değer kazanarak14.587,93 puandan tamamlayarak tüm zamanların en yüksek günlük ve haftalık kapanışını gerçekleştirirken, gördüğü en yüksek seviye rekorunu 14.601,12 puana taşıdı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyirle 16.867,00 puandan işlem gördü.
Dolar/TL, cuma gününü yüzde 0,1 artışla 44,8580’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 44,8720’den işlem görüyor. Öte yandan uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor’s (S&P), Türkiye’nin kredi notlarını “BB-/B” olarak teyit etti, not görünümünü “durağan” olarak tuttu.
Not görünümünün ise “durağan” olduğu belirtilen S&P açıklamasında, bunun Türkiye ekonomisinin devam eden enerji fiyat şokunu, yetkililerin sıkı para politikası ve ücret belirleme politikalarını sürdürmesi ve döviz rezervlerinde ilave erimeyi önlemesi varsayımıyla atlatacağı yönündeki görüşü yansıttığı ifade edildi.
Öte yandan bu hafta yurt içinde gözler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faiz kararına çevrildi. AA Finans’ın beklenti anketine katılan 37 ekonomist, nisan ayında TCMB’nin politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor.
Analistler, bugün yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olduğunu, Orta Doğu’dan gelecek haberler akışının piyasaların yönü üzerinde etkili olacağını belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.700 ve 14.800 puanın direnç, 14.500 ve 14.400 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
