TBMM (AA) – 23 Nisan’ın Milli Bayram Addine Dair Kanun, Birinci Büyük Millet Meclisinin açılışından tam bir yıl sonra, 23 Nisan 1921 yılında kabul edildi. Bu kararla, yeni devletin ilk bayramı ilan edilmiş oldu. 2 maddeden oluşan kanunun birinci maddesinde, “Türkiye Büyük Millet Meclisinin ilk yevmi küşadı olan 23 Nisan günü milli bayramdır.”, ikinci maddesinde ise “Tarihi kabulünden muteber olan işbu kanunun icrasına Büyük Millet Meclisi memurdur.” ifadesi yer aldı.
Bu karar, Resmi Gazete’nin 2 Mayıs 1921 tarihli ve 13 sayılı nüshası ile de duyuruldu.
1921’de kabul edilen 23 Nisan Milli Bayramı’nın ardından yapılan kutlamalarda çocuklar ön saflarda bulunmaya başladı.
Atatürk, 23 Nisan 1921’de Milli Bayram olarak kutlanmasına karar verilen, 23 Nisan Bayramı’nı 1929’dan itibaren çocuklara armağan etti. Böylece 23 Nisan ilk defa, 1929 yılında Çocuk Bayramı olarak kutlandı.
Saltanatın kaldırıldığı, 1 Kasım 1922 tarihi, “Milli Hakimiyet Bayramı” olması nedeniyle TBMM’nin açılış yıl dönümleri bu kapsamda bayram olarak da kutlanırken, zamanla 1 Kasım günleri bu özelliğini yitirdi.
23 Nisan, 27 Mayıs 1935’te çıkarılan Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun ile “Ulusal Egemenlik Bayramı” olarak tanımlandı.
Kanun’un ikinci maddesinin B fıkrasında, “Ulusal Egemenlik Bayramı, 22 Nisan öğleden sonra ve 23 Nisan günü” ifadesi yer aldı.
Atatürk, görev süresi boyunca 23 Nisan haftalarında, çocukları makamında kabul edip onlarla ilgilendi. Bu uygulama, bakanlar ve bürokratlar arasında da yaygınlaştı ve sembolik koltuk devri uygulamasına dönüştü.
1981 tarihli Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’da, 20 Nisan 1983’te yapılan değişiklikle, 23 Nisan Ulusal Egemenlik Bayramı’nın adı, “Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı” olarak değiştirildi.
1979 yılında ilk olarak 6 ülkenin katılmasıyla uluslararası boyuta taşınan bu milli bayramda, dünyanın birçok ülkesinden çocuklar Türkiye’ye gelmeye başladı. Türkiye, dünyada çocuklarına bayram hediye eden ve bu bayramı bütün dünya ile paylaşan ilk ve tek ülke oldu.
23 Nisan’a ilişkin belgeler TBMM arşivinde
TBMM arşivinde, 106 yıl önce Meclis’in açılış hazırlıkları ile 23 Nisan’ın “milli bayram” sayılması süreci yer alıyor.
Büyük Millet Meclisinin Ankara’da 23 Nisan Cuma günü, cuma namazı sonrası Kuran-ı Kerim tilaveti, dualar ve törenlerle açılacağı, bu nedenle aynı tilavet, dua ve törenlerin aynı saat ve aynı şekilde ülkenin her tarafında icra edilmesi gerektiği hakkında Temsil Heyeti Başkanı Mustafa Kemal Paşa tarafından yayımlanan beyannameye arşivde yer veriliyor.
Büyük Millet Meclisinin açılışından bir gün sonra gerçekleştirdiği toplantıda, Mustafa Kemal Paşa’nın uzun bir konuşma yaptığı, ardından yasama ve yürütmenin millet adına Meclis tarafından kullanılmasına dair bir öneri sunduğu ve bunun Meclis tarafından da kabul edildiği hakkında Anadolu Ajansının telgrafla geçtiği haber bülteni de belgeler arasında korunuyor.
Muhabir: Ahmet Buğra Olaç
