İSTANBUL (AA) – Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, su verimliliğindeki asıl başarının tarımsal üretimdeki dönüşümle mümkün olduğunu belirterek, “Suyu merkeze alan ürün planlaması, kuraklığa dayanıklı bitki türlerinin yaygınlaştırılması, erken uyarı sistemleri ve uydu tabanlı izleme mekanizmaları, veri temelli sulama planları gibi yenilikçi uygulamaları hayata geçiriyoruz.” dedi.
Türkiye Su Enstitüsü (SUEN) tarafından düzenlenen 5. İstanbul Uluslararası Su Forumu (İUSF), Bakan Yumaklı, Dünya Su Konseyi (WWC) Başkanı Loic Fauchon, Birleşmiş Milletler (BM) Su İşlerinden Sorumlu Özel Temsilcisi Retno Marsudi ve çok sayıda ülkenin ilgili bakanlarının katılımıyla başladı.
Bu yıl teması “Su Dirençliliğini Güçlendirmek: İnovasyondan Eyleme” olan forum, Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı’nda gerçekleştiriliyor.
Bakan Yumaklı, forumun açılışında yaptığı konuşmada, dünyanın, iklim koşulları, şehirleşme ve artan üretim baskısı nedeniyle, giderek derinleşen su kıtlığı gerçeğiyle karşı karşıya olduğunu söyledi.
Suya atfedilen değerin ve yönetim biçiminin gözden geçirilmesi gerektiğine işaret eden Yumaklı, krizlere karşı dirençli, esnek ve proaktif yapılar kurulması gerektiğini bildirdi.
Yumaklı, teorik tartışmaların, iyi niyet beyanlarının ötesine geçme vaktinin geldiğini belirterek, “Yapay zekadan uzaktan algılamaya kadar, dijital teknolojilerden yeni finansman modellerine kadar elimizdeki tüm yenilikçi araçları, sahada uygulanabilir politikalara dönüştürmek zorundayız.” diye konuştu.
Forumla su dirençliliği ve verimliliğine ulaşmak için deneyimlerin, iyi uygulamaların ve yenilikçi yaklaşımların paylaşılacağı yüksek düzeyli bir platform oluşturmayı hedeflediklerini bildiren Yumaklı, “İstanbul’dan çıkacak mesajlar, 2026 Birleşmiş Milletler Su Konferansı, kasım ayında Antalya’da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi (COP31), 2027 Dünya Su Forumu ve ülkemiz ev sahipliğindeki Dünya Su Kongresi gibi küresel etkinliklere önemli katkı sağlayacak.” ifadelerini kullandı.
Yumaklı, su stresi altındaki ülke olarak, suyun verimli, akılcı ve sürdürülebilir kullanımına önem verdiklerinin altını çizerek, şunları kaydetti:
“Bu bilinçle, Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde Su Verimliliği Seferberliği’ni başlattık. Suda sıfır kayıp ilkesiyle, kentsel, endüstriyel ve tarımsal su kullanımında yürütülen bu seferberlik, yalnızca bir kampanya değil, bir zihniyet dönüşümüdür. Bu dönüşüm, kamu kurumlarından özel sektöre, okullardan yerel yönetimlere kadar geniş bir kesimi kapsıyor. Amacımız her damlanın hesabını yapan bir toplum bilinci oluşturmaktır. Su verimliliğindeki asıl başarının, tarımsal üretimdeki dönüşümle mümkün olduğunu biliyoruz. Bu kapsamda, suyu merkeze alan ürün planlaması, kuraklığa dayanıklı bitki türlerinin yaygınlaştırılması, erken uyarı sistemleri ve uydu tabanlı izleme mekanizmaları, veri temelli sulama planları gibi yenilikçi uygulamaları hayata geçiriyoruz.”
“Uygulanabilir politika ve çözüm önerileri geliştirmeyi hedefliyoruz”
Suyun etkin, şeffaf ve sürdürülebilir yönetimi için dijital dönüşümün zorunluluk olduğuna işaret eden Yumaklı, dijital teknolojilerle suyun tüm döngüsünü izleyebildiklerini söyledi.
Yumaklı, tarımda uydu verileri ve yapay zeka destekli karar sistemlerinin, sulama verimliliğini artırdığına dikkati çekerek, “Bu dönüşümün yaygınlaştırılması için sonuç odaklı finansman modelleri, güçlü kamu-özel sektör işbirlikleri, veri standartlarının oluşturulması ve teknik kapasitenin geliştirilmesi kritik önemdedir. Bu süreç yalnızca teknolojiyle değil, kurumsal kapasite, doğru finansman ve güçlü işbirliği ile başarıya ulaşabilir. Bu kapsamda, forumdaki oturumlarda, su yönetiminde dijital dönüşümün tüm boyutlarını birlikte ele alarak, uygulanabilir politika ve çözüm önerileri geliştirmeyi hedefliyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
“Türkiye olarak suyun birleştirdiğine inanıyoruz”
Türkiye’nin yakın coğrafyasında istikrarın sağlanmasına, ekonomik kalkınmaya ve refahın artırılmasına önem verdiklerinin altını çizen Yumaklı, şöyle devam etti:
“Bu anlamda, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın ‘Daha adil bir dünya mümkün’ ilkesine uygun olarak politikalarımızı şekillendiriyoruz. Komşularımızla suyun hakça, makul ve etkin kullanılması esasıyla, diyaloğumuzu ve işbirliğimizi sürdürmeye devam ediyoruz. Sınır aşan havzalarımızda, su kaynaklarının korunması ve kullanılması için, karşılıklı fayda esasıyla, bilgi, deneyim ve teknoloji transferi gerçekleştiriyor ve ortak teknik projeler geliştiriyoruz. 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına ulaşılması için, Afrika’daki ve dünyanın farklı bölgelerindeki çok sayıda ülkeye, su sektöründe mali ve teknik destek sağlıyoruz.”
“KKTC’ye su tedariki dünya çapında etki yaratan bir proje”
WWC Başkanı Loic Fauchon, Türkiye’nin, artan su ihtiyacına yanıt verebilen önemli ülkeler arasında olduğunu söyledi.
Fauchon, Türkiye’de tarımsal su ihtiyacının büyük barajlarla karşılandığını belirterek, “Türkiye’nin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne (KKTC) su tedariki de önemli. 80 kilometrelik boru hattı üzerinde su tedariki sağlanıyor. Bu, dünya çapında etki yaratan bir proje. Burada bir havzayı diğerine bağlayan önemli bir çözümden bahsediyoruz.” diye konuştu.
WWC’nin Türkiye’nin deneyimine ihtiyacı olduğunu dile getiren Fauchon, “Su bizim önceliğimiz. Ayrıca, su kaynaklarına saldırmak hiçbir şekilde kabul edilebilir bir şey değil.” dedi.
“Su yeterince finansmana erişemiyor”
BM Su İşlerinden Sorumlu Özel Temsilcisi Retno Marsudi de İstanbul’un yüzyıllar boyunca bir bağlantı noktası olduğuna dikkati çekti.
Bazı ülkelerin sudan kaynaklı hastalıklara maruz kaldığına işaret eden Marsudi, “Toplumlar ve ülkeler yeterli su direnci için bir araya gelmeliler. Bu kapsamda, yatırımlar ve suyun finansmanı önemli. Çalışmalara göre 140 milyar dolarlık bir finansmana ihtiyaç var. Bu da önümüzdeki dönemde BM Su Konseyi’nde altını çizeceğimiz konulardan birisi.” ifadesini kullandı.
Marsudi, forumun küresel müzakerelere katkı sunacağını, yapılan yenilik ve kalkınma planlarında suyun merkeze alınması gerektiğini kaydetti.
Açılış konuşmalarının ardından Bakan Yumaklı ve protokol heyeti aile fotoğrafı çektirdi. Forum iki gün boyunca farklı konuların ele alınacağı panellerle devam edecek.
Muhabir: Hülya Ömür Uylaş, Mücahit Enes Sevinç
