İSTANBUL (AA) – Bakır fiyatlarında geçen yıl yaşanan ralli havası bu yıla da taşındı.
Orta Doğu’daki gerginliklerin küresel ekonomik aktivite üzerinde risk oluşturmasıyla ABD/İsrail-İran savaşı başladıktan sonra bakır fiyatlarında geri çekilmeler görülmesine karşın bu ürünün tedarikine ilişkin sıkıntıların ve talebin devam etmesi fiyatların tekrar toparlanmasını sağladı.
ABD/İsrail-İran savaşının başlaması sonrasında petrol tedarikine ilişkin bozulmaların yenilenebilir enerjiye ilgiyi artırması da bakır fiyatlarındaki yükselişte etkili oldu.
Özellikle Asya ve Avrupa ülkelerinin fosil yakıtlara ulaşımının sınırlı hale gelmesiyle bu ülkeler, yenilenebilir enerji tarafına tekrar yoğunlaştı.
Petrol arzının belirli bir coğrafyada yoğunlaşması, bölgesel gerilimlerin küresel enerji fiyatları üzerinden hızla yayılmasına neden olurken enerji ithalatçısı ülkeler açısından maliyet enflasyonunun kolayca tetiklenmesine yol açıyor.
Öte yandan, enerji arz güvenliğine ilişkin belirsizlikler, sadece kısa vadeli fiyatlamaları değil, orta-uzun vadede tedarik zincirinde çeşitlendirme, enerji dönüşümü ve stratejik rezerv politikalarının önemini de artırıyor.
Son zamanlarda da Hürmüz Boğazı kaynaklı sıkıntılardan dolayı kükürt tedarikinin de olumsuz etkilenmesi bakır fiyatlarının rekor kırmasında etkili oldu. Özellikle Zambiya ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ndeki bakır üretim hatları, cevher ayrıştırma için gereken sülfürik asit üretiminde bu kükürde bağımlı durumda. Bu lojistik darboğaz, küresel bakır arzını doğrudan tehdit ediyor.
Bu gelişmelerle bakırın libresi, 6,64 dolara ulaşarak rekor kırdı. Nisan ayı sonuna göre yüzde 10’un üzerinde artan bakırın libresi, 2025 sonuna göre yüzde 16’nın üzerinde yükseldi.
ABD/İsrail-İran savaşı başladıktan sonra mart ayında yüzde 6 azalan bakırın libresi bu gelişmelerle daha sonra kayıplarını telafi etti.
Bakırda talep güçlü şekilde artarken arz tarafı aynı hızda büyüyemiyor
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, artan yapay zeka altyapısı yatırımları, elektrikli araç talebindeki büyüme ve yenilenebilir enerji dönüşümünün bakıra yönelik küresel talebinin hızla artırdığını belirterek, “Veri merkezleri, enerji iletim hatları ve batarya teknolojileri, bakırı stratejik emtialardan biri haline getiriyor.” dedi.
Diğer yandan savaş kaynaklı yükselen enerji ve nakliye maliyetlerinin hem üretim hem de lojistik tarafında ciddi maliyet baskısı oluşturduğunu ifade eden Ergezen, bu durumun da fiyatlar üzerinde yukarı yönlü bir etki yarattığını dile getirdi.
Bakırda talep güçlü şekilde artarken arz tarafının aynı hızda büyüyemediğini söyleyen Ergezen, “Dünyanın en büyük bakır üreticisi Şili’de üretimde yaşanan düşüş, arz-talep dengesini talep lehine bozarak fiyatları destekleyen önemli unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
