ANKARA (AA) – Sağır, AA muhabirine, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen site aidatlarına yönelik düzenlemeleri de içeren Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’a ilişkin değerlendirmede bulundu.
Düzenlemeyle, Kat Mülkiyeti Kanunu’nda değişiklik yapıldığını aktaran Sağır, kanunun, apartman, site, rezidans, toplu yapı ve karma yaşam alanlarında işletme projesi, gider avans payı ve genel kurul karar süreçleri bakımından önemli olacağını dile getirdi.
Sağır, kamuoyunda “aidat” olarak bilinen kavramın, çoğu zaman yanlış anlaşıldığını, Kat Mülkiyeti Kanunu’nda esas kavramın “gider avans payı” olduğunu bildirerek, “Site ve toplu yaşam alanlarında toplanan bedeller, güvenlik, temizlik, teknik bakım, enerji, ortak alan aydınlatması, asansör bakımı, peyzaj, sigorta, personel ücretleri, sosyal alanların işletilmesi, acil bakım-onarım ihtiyaçları ve ortak yaşamın devamı için zorunlu giderlerin maliklere ve kullanıcılara paylaştırılmasından ibarettir.” diye konuştu.
“Site aidatlarının karşılaştırılması doğru değil”
Her ana gayrimenkulün aynı gider yapısına sahip olmaması nedeniyle bir sitenin gider avans payının, başka bir siteyle doğrudan karşılaştırılmasının doğru olmadığını bildiren Sağır, şöyle devam etti:
“Bir sitede 7 gün 24 saat güvenlik hizmeti, teknik personel, temizlik personeli, geniş peyzaj alanları, havuz, spor salonu, jeneratör, hidrofor, yangın sistemleri, kamera sistemleri ve büyük ortak alanlar bulunabilir. Başka bir apartmanda ise bu gider kalemlerinin çoğu yer almayabilir. Bu nedenle iki farklı yapının gider avans payını yalnızca rakamsal olarak karşılaştırmak vatandaşlarımızı yanlış sonuca götürebilir. İşletme bütçeleri, yalnızca gözle görülen giderlerden oluşmaz, vatandaşların çoğu zaman fark etmediği birçok zorunlu maliyet de bütçeye dahil edilir.”
“Düzenleme ‘gider avans payları her yıl bu oranda artacak’ şeklinde anlaşılmamalı”
Sağır, yeniden değerleme oranına ilişkin düzenlemenin, “Gider avans payları her yıl bu oranda artacak” şeklinde anlaşılmaması gerektiğini belirterek, “Yıllık yeniden değerleme oranı, genel gider avans paylarının, yani kamuoyunda bilinen adıyla aidatların otomatik olarak o oranda artacağı anlamına gelmez. Asıl belirleyici olan, sitenin ve toplu yapının gerçek giderleridir. Personel maliyetleri, enerji bedelleri, bakım-onarım giderleri, zorunlu teknik hizmetler ve ortak alan masrafları artmışsa gider avans payı da bu giderler doğrultusunda artabilir. Dolayısıyla artışın temel dayanağı oran değil, giderdir. Yöneticilerin, işletme projelerini hazırlarken tüm gider kalemlerini açık ve anlaşılır biçimde ortaya koyması, kat maliklerinin de genel kurullarda bu kalemleri inceleyerek karar süreçlerine katılması gerekir. Genel kurullara katılmamak ileride mağduriyet doğurabilir.” ifadelerini kullandı.
Yeni düzenlemenin ardından vatandaşlarda “Kanun çıktı, artık genel kurula katılmaya gerek kalmadı” yönünde algı oluşmaması gerektiğine işaret eden Sağır, şunları kaydetti:
“Düzenleme, kat maliklerinin genel kurullara katılmamasını değil, tam tersine daha bilinçli ve aktif şekilde katılmasını gerektiriyor. Site ve toplu yapı maliklerinin, sahibi oldukları yapının hangi gider kalemlerinden oluştuğunu, hangi hizmetlerin alındığını, hangi personelin çalıştığını, teknik bakım ihtiyaçlarının neler olduğunu ve ortak alanların nasıl işletildiğini bilmesi gerekir. Kat maliklerinin genel kurulda işletme projesini incelemesi, gider kalemlerini sorması ve gider avans paylarının buna göre kararlaştırılması önem taşıyor. Genel kurula katılmayan malik, kendi mülkünün ve ortak yaşam alanının yönetimine ilişkin en önemli karar süreçlerinden uzak kalır.”
“Zorunlu giderler karşılanmalı”
Kanun değişikliklerinin ardından bazı yanlış anlaşılmalar olduğunu aktaran Sağır, “Aidat artmayacak, yönetici artık para toplayamayacak, genel kurul yapılmasa da olur, giderler sabitlendi.” gibi söylemlerin gerçeği yansıtmadığını söyledi. Sağır, site yönetiminin, ortak yaşamın devamı için zorunlu giderleri karşılamakla yükümlü olduğunu, ancak bunu yaparken de şeffaf, belgeli, denetlenebilir ve genel kurul iradesine uygun hareket etmesi gerektiğini anlattı.
Sağır, site sakinlerinin, genel kurullara katılması, işletme projelerini incelemesi, gider kalemlerini anlaması ve gider avans paylarını gerçek giderler doğrultusunda kararlaştırmasının önem taşıdığını belirterek, yöneticilerin ise bütçelerini açık, şeffaf ve hesap verebilir şekilde hazırlaması gerektiğini bildirdi.
Site ve toplu yapı yönetiminin sadece aidat toplama faaliyeti olmadığını belirten Sağır, bu konunun, hukuk, mali disiplin, teknik yönetim, insan kaynağı, bakım-onarım ve ortak yaşam kültürünü birlikte gerektiren profesyonel bir yönetim alanı olduğunu kaydetti.
Muhabir: Arife Yıldız Ünal
