İSTANBUL (AA) – Rami Çocuk ve Sanat Bienali’nde açılan “Kitabın Serüveni” sergisi, bir kitabın yazarın zihninde doğduğu ilk andan editoryal süreçlere, tasarım aşamasından matbaaya ve oradan da okurun dünyasına uzanan yolculuğunu deneyim odaklı bir yaklaşımla sanatseverlerle buluşturuyor.
Çocuklardan yetişkinlere, eğitimcilerden yayıncılık profesyonellerine kadar her yaştan ziyaretçiye hitap eden ve bienalin “Resimli Çocuk Kitapları” teması çerçevesinde hazırlanan sergi, kitabın çok katmanlı bir üretim olduğunu göstermesi amaçlanıyor.
Serginin küratörü ve Rami Çocuk ve Sanat Bienali Danışma Kurulu Üyesi Sümeyye Ceylan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, projenin yaklaşık iki yıllık bir arka planı olduğunu belirterek, “Bu bienalin içinde deneyim alanları kurulması düşünülmüştü.” dedi.
Kitabın okuyucuya ulaşana kadar geçtiği süreci deneyimleme fırsatı sunma düşüncesinden yola çıktıklarını aktaran Ceylan, “Bir yazarın zihninde, o ilhamı almasından, beş duyu organıyla beslendiği verilerle yazıyı yazmasına, sonra yayınevi sürecinin başlamasına kadar bütün sürece odaklandık. Kitabın, ham taslak metinden editörün masasına gelmesi, editörün orada ekiplerle çalışması, grafikerden geçirmesi, çizerin bir dokunuş yapması ve ondan sonra da matbaaya gelme sürecini tek tek işledik.” şeklinde konuştu.
“Kitabın serüveni aslında hiç bitmeyen bir serüven”
Ceylan, kitabın ortaya çıkış sürecinin matbaada son bulmadığını ve okurun da bu serüvende hayati bir rol üstlendiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:
“Kitabı neden yazıyoruz? Başka insanlara ulaşmak için. Onlar kimler? Okurlar. Ben bunu çok önemsiyorum. Yazarın hayalindeki dünya, okurun hayalindeki dünyaya teslim ediliyor. Aslında yazarın düşüncelerinde başlayan yolculuk okurun düşünceleriyle devam ediyor. Kitabın serüveni aslında hiç bitmeyen bir serüven. Kitabın serüveni ne zaman biter, kitap ne zaman ölür, hayatı biter? Okunmadığı zaman. O yüzden okurda anlam yeniden inşa ediliyor.”
İnsanların ev, okul, kütüphane ve toplu taşıma gibi çeşitli yerlerde kitap okuduğunu dile getiren Ceylan, sergi alanında bir salon ile toplu taşıma yerleştirmesi bulunduğunu, buradaki Marmaray koltuklarında oturan ziyaretçilere alanı deneyimleme imkanının sunulduğunu söyledi.
Sümeyye Ceylan, ziyaretçilerin meslek gruplarının kitabı üretirken mesleğini nasıl icra ettiğini bizzat kendilerinin deneyimleyerek idrak ettiklerini belirterek, “Bütün bu sergi sürecini tamamladıklarında, bu deneyim alanı sayesinde bir kitabın üstünde ne kadar çok insanın hem entelektüel katkısının hem de alın terinin olduğunu görüyorlar.” değerlendirmesinde bulundu.
Serginin belirli bir yaş grubuna sıkışmadığını her yaştan ziyaretçinin ilgisini çekeceğini sözlerine ekleyen Ceylan, “Çünkü her insanın farklı yaş gruplarında tecrübe ettiği derinlikler değişiyor. Sergide gerçekten çok güzel alıntılar, edebi anlamda çok kıymetli bilgiler var. Sadece belli aşamalarını deneyimleyebileceğiniz, ‘Böyle mi üretiliyormuş?’ diyeceğiniz oyunlar ve bölümler mevcut. Hem çocuklara hem yetişkinlere hem de alan profesyonellerine hitap eden birçok deneyim sunuyoruz.” dedi.
“Bienal, çocuk edebiyatını her yönüyle ele alan ilk çalışma”
Rami Çocuk ve Sanat Bienali çatısı altında bu serginin açılmasının önemine de değinen Ceylan, şu bilgileri verdi:
“Rami Çocuk ve Sanat Bienali, ülkemizde bu ölçekte gerçekleşen ve çocuk edebiyatını her yönüyle ele alan ilk çalışma. Bu anlamda bir kitabın başından geçen şeylerin deneyimsel olarak aktarılması çok kıymetli. Çünkü binlerce, yüz binlerce ziyaretçi geliyor. Rami Kütüphanesi zaten bulunduğu ilçede ve ilde kentsel rehabilitasyon ile dönüşüm anlamında çok büyük katkıları olan bir kütüphane. Bu yıl ülkemizde kütüphaneler ‘iyileştiren kütüphaneler’ olarak bir misyon üstlendi. Geldiğinizde hem ruhen hem de zihnen iyileştiğinizi hissettiğiniz bir yer burası. Böyle insana iyi gelen bir yerde, kitabın nasıl üretildiğini bilmenin, daha iyi okur olmak için destekleyici, onun önündeki bariyerleri yıkıcı bir faydası olacağına inanıyoruz.”
Ceylan, cümlelerin editöre, grafikere, çizere teslim edildiği ve matbaaya kadar ulaştığı süreçlerin de sergide anlatıldığının altını çizerek, “Bir kitabın üzerinde emeği olan bütün insanların süreçlerini gösteriyor. Bugüne kadar kitap basımı ve üretimi süreçleri nasıl gelişti, her bir bölümde hap bilgiler eşliğinde tarihi süreç özet bir şekilde anlatılıyor. Böylelikle kısa bir sürede bu merkezin içinde gezerek kitabın üretimiyle ilgili her şeyi öğreniyorlar.” ifadelerini kullandı.
Sergi, bienal içinde özgün bir deneyim alanı sunuyor
Bienalin çocuk edebiyatını yalnızca içerik değil, üretim, sanat ve kültürel etkileşim boyutlarıyla ele alan yapısının önemli parçalarından biri olarak öne çıkan sergi, kitabın arka planındaki görünmeyen emeği görünür kılıyor.
Kütüphanenin kültürel dönüşüm vizyonuyla bütünleşen sergi, çocukların ve ailelerin kitaplara yalnızca bir okuma nesnesi olarak değil, düşünsel, sanatsal ve üretimsel bir süreç olarak yaklaşmasını teşvik ediyor.
Bienal kapsamında her gün düzenlenen etkinlikler arasında, kitabın üretim yolculuğunu merkezine alan özgün deneyim alanlarından biri olarak ziyaretçilerini bekleyen sergi, 15 Haziran’a kadar ücretsiz olarak ziyaret edilebilecek.
Muhabir: Ahmet Esad Şani
