BRÜKSEL (AA) – Rutte, İsveç’in Helsingborg kentinde bugün başlayacak iki günlük NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı öncesinde Başbakan Ulf Kristersson ile ortak basın açıklaması yaptı.
Genel Sekreter, İttifak’a 2024’te üye olan İsveç’te ilk kez düzenlenen toplantıda savunma yatırımları, sanayi üretim kapasiteleri ve Ukrayna’ya yönelik devam eden destek de dahil olmak üzere 7-8 Temmuz’da Ankara’da yapılacak NATO zirvesinin gündemine zemin hazırlanacağını söyledi.
İsveç’in “toplam savunma” konseptinden övgüyle söz eden Rutte, askeri ve sivil unsurların birlikte çalışmasının mevcut güvenlik ortamında büyük önem taşıdığını dile getirdi.
Rutte, “Savunma yalnızca silahlı kuvvetlerden ibaret değildir. Toplumun işleyişinin sürmesi, kritik altyapının korunması ve temel hizmetlerin devamlılığı da savunmanın parçasıdır.” dedi.
İsveç’in NATO’ya katılmasının ardından İttifak’ı güçlendirdiğini belirten Rutte, ülkenin gelişmiş askeri kapasitesi, savunma sanayisi ve dayanıklılık tecrübesiyle NATO’ya önemli katkı sunduğunu vurguladı.
Rusya’nın “gölge filosuna” karşı İsveç’in aldığı önlemleri de değerlendiren Rutte, söz konusu gemilerin Rusya’nın yaptırımları aşmasına ve Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşı finanse etmesine yardımcı olduğunu dile getirdi.
Rutte, “Bu durum İsveç, Baltık Denizi bölgesi ve tüm müttefiklerin güvenliği açısından önem taşıyor.” diye konuştu.
Ukrayna’ya verilen desteğin sürdürülmesinin önemine işaret eden Rutte, İsveç’in tank, hava savunma sistemi, mühimmat, eğitim desteği ve erken uyarı uçakları dahil olmak üzere kapsamlı askeri yardım sağladığını anlattı.
Ukrayna’ya desteğin “hayır işi değil ortak güvenliğe yatırım” olduğunu vurgulayan Rutte, NATO müttefiklerinin desteği sürdürmeleri gerektiğini söyledi.
Rutte, ABD’nin NATO’ya katkısına ilişkin de değerlendirmelerde bulunarak, Avrupa ülkelerinin daha fazla savunma sorumluluğu üstlenmelerinin uzun süredir İttifak içinde görüşülen bir konu olduğunu ifade etti.
ABD’nin Avrupa’daki güçlerini azaltma kararı
ABD’nin Avrupa’dan 5 bin askerini çekme kararıyla ilgili Rutte, şunları kaydetti:
“ABD ile de tam olarak bu konuda anlaştık. Elbette nükleer şemsiye ile ama aynı zamanda konvansiyonel güçlerle de dahil olmaya devam edecekler ancak Avrupalılar, kendi savunmalarına adım adım daha fazla özen gösterecekler. Bu da elbette NATO’nun genel caydırıcılığını düşürmeyecek. Açıklamalarda yer alan rotasyonel kuvvetlerin NATO’nun savunma planları üzerinde bir etkisi yok. ABD’nin NATO kuvvet modeline katkısıyla ilgili devam eden diğer tartışma ise bir yıldır sürüyor. Yerleşik bir sürecimiz var. Bu, normal bir iş ve tam olarak istediğimiz şey buydu. Avrupalıların daha fazlasını yapması, daha güçlü bir Avrupa, daha güçlü bir NATO. Böylece ABD, örneğin zaman içinde, yapılandırılmış bir yaklaşımla adım adım Asya’ya daha fazla yönelebilir ve tam olan da bu.
ABD ana karasının savunması söz konusu olduğunda, NATO’nun Avrupa kısmının da çok önemli olduğunun farkında olmalıyız. ABD ana karasının savunmasının Norveç’te başladığını savunabilirsiniz. Neden? Çünkü Rusya’nın nükleer denizaltılarının ABD ana karasına tehdit oluşturmadığından emin olmalıyız. Bu yüzden hepimiz birlikteyiz ancak bu aşırı bağımlılığın sona ermesi gerekiyor. ABD’nin bu hafta ve önümüzdeki hafta açıklayacağı şeyler kesinlikle uygulanabilir. Geçen yıldan başlayarak Lahey’de savunma harcamalarına ilişkin hedefleri kabul etmemizin nedeni tam olarak bu yani bu, normal işleyişte yapılandırılmış bir süreç.”
Avrupa’da yaklaşık 600 milyon kişinin yaşadığına dikkati çeken Rutte, buna rağmen savunmada sürekli başka bir müttefike bağımlı kalınmasının sağlıklı olmadığı değerlendirmesinde bulundu.
Rusya-Ukrayna Savaşı sırasında Baltık hava sahasında görülen insansız hava araçlarına (İHA) ilişkin soruları da yanıtlayan Rutte, NATO’nun tüm olasılıklara karşı hazırlıklı olduğunu ve ittifak topraklarının her karışını savunmaya hazır bulunduğunu söyledi.
Savunma sanayisinin üretim kapasitesinin artırılması gerektiğini vurgulayan Rutte, NATO ülkelerinde savunma harcamalarının ciddi şekilde arttığını ve bunun sektör açısından önemli fırsatlar oluşturduğunu dile getirdi.
İsveç, savunma harcamalarını artırıyor
Başbakan Kristersson da İsveç’in NATO müttefiki olarak sorumluluklarını ciddiyetle yerine getirdiğini, Soğuk Savaş’ın sona ermesinden bu yana en büyük savunma harcaması artışını gerçekleştirdiğini söyledi.
İsveç’in NATO’nun yüzde 5’lik savunma harcaması hedefini 2030 yılına kadar karşılamayı planladığını ifade eden Kristersson, ülkesinin askeri ve sivil savunma kapasitesini güçlendirmeyi sürdüreceğini vurguladı.
Kristersson, Ukrayna’daki savaşın İsveç’e önemli dersler verdiğini vurgulayarak, özellikle sivil savunma, kurtarma hizmetleri ve toplum dayanıklılığı alanlarında kapasite artırımı çalışmaları yürüttüklerini anlattı.
İsveç’in yaklaşık 380 savunma şirketine sahip olduğunu belirten Kristersson, ülkesinin hava, kara ve deniz alanlarında yüksek teknolojiye dayalı savunma kapasitesi sunduğunu ifade etti.
Ukrayna’ya verilen destek konusunda da Kristersson, İsveç’in askeri yardım bakımından mutlak rakamlarla üçüncü büyük destekçi konumunda bulunduğunu söyledi.
Kristersson, “Ukrayna hakkında güçlü açıklamalar yapan daha fazla ülkenin aynı zamanda mali katkılarını da artırmasını isterim.” dedi.
Muhabir: Selen Valente Rasquinho
