İSTANBUL (AA) – Dalcı, kentteki taksicilerin sorunları hakkında AA muhabirine konuştu.
İstanbul’da, şu anda 20 bin 311 taksi olduğunu, bu araçlarda yaklaşık 60 bin sürücünün çalıştığını aktaran Dalcı, mevcut taksi sayılarıyla ilgili bir çalışma yaptıklarını anlattı.
Taksilerde verimlilik konusunda sorun olduğunu dile getiren Dalcı, “İstanbul’da taksiler yüzde 48 verimlilikle çalışıyor. 100 kilometre yol yapan taksi, 48 kilometresi dolu, 52 kilometresi boş hareket ediyor. Bu çok düşük. Biz, bu oranı artırmak için zaten bir aplikasyon yaptırdık.” dedi.
Dalcı, sayısal eksiklikten ziyade taksilerin verimliliğine ilişkin sıkıntılar olduğunu vurgulayarak, “Biz, verimliliği yüzde 48’den yüzde 90’a çıkarttığımız zaman İstanbul’da taksi sayısı artmadan 8 bin 531 yeni taksi katılmış gibi sahaya etki yapıyor. İstanbul’da taksi sayısı artması yerine taksilerin daha verimli kullanılması efdal olacak.” diye konuştu.
İBB’nin 2 bin 500 adet ihaleye çıkardığı, bir yılda 635 tane satabildiği “Uygulama Bazlı Taksi Taşımacılığı” projesini anımsatan Dalcı, şöyle devam etti:
“Biz, uygulama tabanlı taksi sistemine karşıyız. İstanbul’da dünyanın hiçbir metropolünde olmayan 5 tip taksi var. Bunlar sarı taksi, turkuaz taksi, sarı siyah taksi, siyah taksi ve uygulama tabanlı taksi… Hem vatandaşın hem de taksi esnafının gözünde inanın tarifelerin açılış ücretlerinin bile ne olduğunu kimse tam olarak bilmiyor. Bunun böyle olmaması lazım. İstanbul gibi metropolde, dünyaya başkent olacak bir şehirde, sarı taksi ve siyah taksi olması lazım. Sarı taksi normal standart taksi konseptindedir. Bir de siyah takside de 8 kişilik VIP taksi konseptinde araç olması lazım. Biz bunu destekliyoruz.”
İTEO Başkanı Dalcı, mevcuttaki taksilerin de zaten yüzde 99’unun mobil uygulama kullandığını, bu nedenle diğer taksileri uygulama tabanlı diye ayrıştırmanın doğru olmadığını savundu.
İBB’nin taksiyle ilgili UKOME’de aldığı kararların sahayla uyuşmadığını, bu konuda ilgili kuruma dava açtıklarını aktaran Dalcı, “İhaleye çıkarken UKOME kararında dediler ki: ‘Tepe lambası olmayacak.’ İlk çıkan taksi TÜVTÜRK’ün muayene istasyonuna gittiğinde Karayolu Trafik Kanunu’na göre ‘tepe lambası zorunlu’ olduğundan mecbur UKOME kararına uymayarak, şu anda araçlara tepe lambası taktılar. Sadece ‘Uygulamadan yolcu alınacak.’ denildi ama şu anda sadece uygulamadan yolcu almıyorlar. Taksi duraklarına girip ve yoldan çalışıyorlar.” ifadelerini kullandı.
Halk otobüsü esnafının İBB’den alacakları karşılığında taksi plakası ihalesine girip trampa yaptığını dile getiren Dalcı, “İstanbul’da ihtiyaç üzerine mi ihale yapılıyor, yoksa halk otobüsü esnafının borcu ödenmek üzerine mi ihale yapılıyor? Bu da bir garabet. Hukuki süreç devam ediyor. Yüce Türk mahkemeleri burada nihai kararı verecektir.” dedi.
İBB’nin “minibüs ve taksi dolmuşlarının 8+1 taksiye dönüştürülmesi” projesinin de başarısız olduğunu anlatan Dalcı, bunların yeniden normal taksiye döndürülmek zorunda kalındığını kaydetti.
Dijital taksi çağırma uygulamalarında kanunlara ve yönetmeliklere aykırı olarak taksimetre fiyatının üzerinden “hizmet bedeli” adı altında esnaftan ve yolcudan ücret alındığını anlatan Dalcı, “(Yeni mobil) Uygulamanın yazılım aşamalarını bitirdik ama çıkış öyle önemli bir aşama ki herkesin gözü burada. O yüzden hata yapma olasılığımızı çok düşürmemiz lazım. Bu yüzden şu anda bol bol test yapıyoruz.” bilgisini verdi.
İstanbul’daki yetkililere yapacakları sunumda “Singapur modeli” taksiciliği kente adapte etmeyi düşündüklerini aktaracaklarını ifade eden Dalcı, şöyle devam etti:
“Biz, matematik ve verilerle konuşuyoruz. Mesela İstanbul’da yıllık 62 milyon litre akaryakıttan tasarruf elde ettirmiş oluyoruz. Bu, bir milli servet. Biliyorsunuz, akaryakıt da hepimizin cebinden çıkıyor. 1,5 milyon metreküpe yakın karbon emisyonundan tasarruf elde etmiş oluyoruz. Saatte 25 bin aracın trafikten çekilmesinden ve bunun İstanbul trafiğine pozitif katkı sağlamasından bahsediyoruz.”
Singapur modelinin duraklarla entegreli taksi çağırma sistemi olduğuna dikkati çeken Dalcı, bu modelde bütün yolculukların esnaf odasınca dijital olarak kaydedildiğini, şikayet, öneri ve kayıp eşya konusunun tek noktaya iletildiği, bunun hızlı reaksiyon verilen bir sistem olduğunu anlattı.
“Şehir trafiğini yüzde 52 oranındaki verimsiz taksiler artırıyor”
Dalcı, sistemin tek merkezden kontrol edildiğinin altını çizerek, “Bostancı’dan iş alan bir taksi Ümraniye’ye gittiği zaman bu ilçedeki en yakın taksi durağında otomatik sıraya girecek. Kimse başıboş, kendi başına kolay kolay şehir trafiğine yük olmayacak. Şu anda şehir trafiğini yüzde 52 oranındaki verimsiz taksiler artırıyor.” değerlendirmesini yaptı.
Taksicilerin dijital taksi çağırma uygulamalarından hoşnut olmadığını anlatan Dalcı, Singapur modeli taksiciliğe geçilmediği takdirde çok sayıda olumsuzluk yaşanacağını savundu.
Dalcı, “1200’ün üzerinde olan taksi durağı sayısı son 5 yılda 500’ün altına düşmüş. Günden güne kapatılıyor. Biz, 2 sene buna müdahale etmezsek İstanbul’da AVM ve havalimanı durakları haricinde normal taksi durağı kalmaz.” diye konuştu.
Dalcı, kentteki taksicilerin sorunlarını sıralayarak, ilk araç alım yaşının 0-5 yaş aralığında olması taleplerine İBB’den olumlu yanıt aldıklarını, ayrıca araç alımında ÖTV indirimi istediklerini söyledi.
Korsan taksiciliğin hızlıca çözülmesi gerektiğinin altını çizen Dalcı, 24 Haziran’da, Çağlayan’daki İstanbul Adliyesi’nde davaları olduğunu, tarih yaklaştıkça bazı medya organlarında taksilerle ilgili olumsuz haberler yapıldığını iddia etti.
WhatsApp uygulamasında “0547 264 34 34” numaralı “Sarı Hat” kurduklarını duyuran Dalcı, yolcuların bu hatta şikayet, öneri ve kayıp eşyayla ilgili bir talepte bulunabileceğini aktardı.
“10 bin liralık kamera sistemi 62 bin liraya yapılıyor”
Taksicilerde yer alan araç içi kamera sistemlerinin maliyetinin çok yüksek olduğunu dile getiren Dalcı, “İstanbul’da ticari taksiler güvenlik açısından da kamera kaydıyla denetleniyor. Bununla ilgili İBB tarafından yeni bir ihale yapıldı. İhaleyi alan firma da burada fiyatları çok yüksek tutuyor. Araç kamera ve modül fiyatı 62 bin liraya geliyor. Bu, çok yüksek bir rakam. Biz, bunu kesinlikle hakkaniyetli bulmuyoruz ve bunun olmamasıyla ilgili de gerekli mücadeleyi de gösteriyoruz.” diye konuştu.
Dalcı, eski kamera fiyatının 22 bin lira olduğunu, bunun yeni ihaleyle 62 bin liraya çıkmasını çok mantıklı bulmadıklarını vurgulayarak, İzmir Şoförler Odasının kamera sistemini oda uhdesinde tuttuğunu, kendilerinin de bu şekilde çalışmak için İBB’ye resmi yazı yazıldığını dile getirdi.
“62 bin lira dünyanın hiçbir yerinde yok”
Araç içi güvenlik kamerasının yaklaşık 10 bin lira maliyetle tüm araçlara monte edilebilecek durumda olduğunu belirten Dalcı, şunları kaydetti:
“Birçok araçta zaten kamera da var. Kameraların çoğu da aktif çalışıyor. Sürekli kamera değişip de buradan bir para kazanılması doğru değil. Yani 10 bin liralık kamera sistemi 62 bin liraya yapılıyor. Biz de diyoruz ki 62 bin lira dünyanın hiçbir yerinde yok. 12 bin tane kamera montajı yapılacağından bahsediliyor. 12 bin kamerayı 62 bin lirayla çarptığınız zaman 750 milyon lira yapıyor. Bu para tolere edilebilecek bir para değil, çok ciddi rakamlar. Ben oda başkanıysam, ben bu esnafın hakkını hukukunu korumakla sorumlu kişiysem bu rakamlara onay verecek makam değilim. Bunun böyle olmaması lazım.”
Muhabir: Hasan Hüseyin Kul
