İSTANBUL (AA) – Kültür ve Turizm Bakanlığının desteğiyle bu yıl altıncısı düzenlenen “İstanbul Dijital Sanat Festivali (IDAF)”, “RETELL (Yeniden anlat)” temasıyla kapılarını açtı.
Anadolu Ajansının Global İletişim Ortağı olduğu festivalin Atatürk Kültür Merkezi’nde (AKM) gerçekleştirilen açılış programında konuşan Festival Direktörü Dr. Nabat Garakhanova, festivale destek verenlere, küratörlere ve festival ekibine teşekkür etti.
Garakhanova, bu yıl 70 sanatçıyla altıncısı gerçekleştirilen festivali sanatsal olarak geliştirmeye çalıştıklarını belirterek, “İstanbul Dijital Sanat Festivali’nde bir akademik literatür çalışması başlattık. Bu sene sempozyumu gerçekleştireceğiz ve bundan sonra her sene bir akademik sempozyumla bunun akademik literatürünü de güçlendirmek istiyoruz. Çünkü dijital sanat aslında sadece bir ekran görüntüsü, uçuşan görüntüler değil, arka planda aslında ciddi bir bilginin, verinin işlenmesidir.” dedi.
Festivalde farklı eserlerin yer aldığına işaret eden Garakhanova, “Şu andaki algoritmalarda veriyi ne kadar güzel işlersek o kadar güzel eserler çıkar. Burada 70 kıymetli sanatçının çok farklı eserleri var. Dolayısıyla ziyaretçiler 5 gün boyunca çok ciddi deneyimler yaşayacak.” değerlendirmesini yaptı.
“Çok güçlü bir itici güçle karşı karşıyayız”
Dijital Sanat Derneği (DİSAD) Başkan Yardımcısı Mustafa Serdar Duran, teknolojinin ve sanatın geleceğini karşılamaktan çok büyük memnuniyet duyduğunu aktararak, “Dijital Sanat Derneği olarak kurulduğumuz ilk günden beri bir amacımız var; yeni nesil teknolojileri insan odaklı bir vizyonla ele almak ve bu imkanları köklü kültürel mirasımızla harmanlamak. Böylece ülkemizi kültürel dijital sanat dünyasında öncü bir konuma yerleştirmek istiyoruz. İşte bu hedef doğrultusunda İstanbul Dijital Sanat Festivali’nin ilk gününden beri bu yolculuğuna eşlik etmekteyiz.” ifadelerini kullandı.
Festivalin paydaşı ve destekçisi olmaktan gurur duyduğunu dile getiren Duran, “Bu yıl festivalin merkezinde RETELL teması var. Bu tema dernek olarak bizim de üzerinde titizlikle durduğumuz yenilikçi felsefeyi tam anlamıyla yansıtmaktadır. Bugün dijital dönüşüm sadece yeni kodlar veya algoritmalar üretmek demek değildir. Artık küresel iş yapış biçimlerini, toplumsal hayatı ve kültür endüstrilerini baştan aşağıya şekillendiren çok güçlü bir itici güçle karşı karşıyayız. Tam bu noktada dijital sanatın önemi ve hayatımızdaki yeri çok daha net şekilde ortaya çıkıyor.” şeklinde konuştu.
“Matematik, bilimin ve sanatın temel yapı taşlarından biridir”
Yıldız Teknik Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ahmet Göksel Ağargün de şunları söyledi:
“Böylesi önemli bir etkinlikte sanat ile bilimin kesişim noktasında söz almanın bir matematikçi olarak benim için ayrı anlamı var. Matematik, çoğu zaman soyut bir disiplin olarak görülse de aslında hem bilimin hem de sanatın en temel yapı taşlarından biridir. Doğadaki düzeni, ritmi ve oranı anlamamızı sağlayan matematik bugün dijital sanatın algoritmik yapısında, görsel üretim tekniklerinde ve yapay zeka temelli yatırım süreçlerinde belirleyici bir rol üstlenmektedir.” diye konuştu.
Yapay zekayla üretilen görsellerde matematiksel düşüncenin izlerinin açıkça görüldüğüne dikkati çeken Ağargün, “Özellikle veri, olasılık, geometri ve algoritma gibi matematiksel kavramlar sanatçılara yeni ifade alanları açmakta ve estetik deneyimi farklı boyutlara taşımaktadır. Dijital çağda sanat üretimi yalnızca teknik bir süreç değil, aynı zamanda düşünsel bir dönüşümün de yansımasıdır.” görüşünü paylaştı.
“Yapay zeka hayatın her alanında”
Sultangazi Belediye Başkanı Abdurrahman Dursun da belediye olarak dijital sanatı desteklediklerini belirterek, “Neden bir belediye bu işin içerisine girer diye bize de soranlar olmuştu. Ama hayatı yakalamak lazım. Belki RETELL olarak bugün ifade ettiniz ama hayatın değiştiği, yenilendiği bir dönemden geçiyoruz. Dijital sanatın, dijital dünyanın, yapay zekanın hayatımızın her alanını sardığı bir süreç içerisindeyiz.” dedi.
Sadece imar ve inşayla değil, kültür, sanat ve eğitim alanında da ihya çalışmaları yapılması gerektiğini dile getiren Dursun, “Bu çerçeve içerisinde 6 sene önce bununla başladık ama kendi ilçemizde de çok güçlü kültür çalışmaları yapıyoruz. Ama dijital sanat ve yapay zekanın o günden bugüne geldiği nokta arasında 6 sene içerisinde çok şey değişti. Yapay zeka hayatın her alanında, teknolojinin her alanında olmazsa olmaz bir hale büründü ve bu süreç sanat açısından da öyle.” ifadelerini kullandı.
Konuşmaların ardından festival ekibi ve konuşmacılar birlikte hatıra fotoğrafı çektirdi.
Program, Yıldız Teknik Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Müzik Bölümü bünyesindeki müzik teknolojisi dalı öğrencilerinin müzik, teknoloji ve gerçek zamanlı görsel tasarımı bir araya getirdiği “Kondüktör Mekteb-i Alisi Cereyanlı Musiki Heyeti” performansıyla sona erdi.
Festival hakkında
Festival kapsamında dijital sanatın güncel üretimleri, yapay zeka destekli pratikler ve yeni medya alanındaki yenilikçi yaklaşımlar sanatseverlerin beğenisine sunuluyor.
AA’nın belgesel haber fotoğraflarını özel yapay zeka yazılımlarıyla insansızlaştırıp yeniden üreterek bellek ile tanıklığın makineler tarafından nasıl dönüştürüldüğünü sorgulayan “İstemle Yok Edilenler” adlı üretken sanat projesinin de yer aldığı festival, 7 Haziran’a kadar devam edecek.
Türkiye’nin yanı sıra dünyanın farklı ülkelerinden 70 sanatçıyı İstanbul’da bir araya getiren festivalin küratör kadrosunda, Evgeniya Romanidi, Gonzalo Herrero Delicado, Burcu Öztürkler, Ozan Turkkan, İsmail Erim Gülaçtı ve yapay zeka küratörü Avind de bulunuyor.
Öte yandan festivalde, uluslararası konuşmacıların ve uzmanların katılımıyla çeşitli paneller düzenleniyor.
Dijital sanatta küresel dolaşım ve yerel hafıza gibi konuların ele alınacağı söyleşilerin de gerçekleştirileceği festival, çocuklar ve gençler için hazırlanan teknoloji odaklı atölye çalışmalarına da ev sahipliği yapıyor.
“İleri dönüşümden dijital sanata”, “oyun hamurundan dijital sanata”, “makine öğrenmesi”, sanal gerçeklik (VR) ile dijital illüstrasyon, yapay zeka ile animasyon ve oyun içi kostüm tasarımı konularında uygulamalı eğitimler de etkinlikte düzenlenecek.
Muhabir: Ahmet Esad Şani
