İSTANBUL (AA) – Jeopolitik riskler ve teknoloji sektörüne ilişkin gelişmeler küresel piyasaların yönü üzerinde belirleyici oluyor. Yatırımcıların piyasaları rekor seviyelere taşıyan yapay zeka hisselerine olan ilgisinin düşmesi piyasalarda teknoloji sektöründen kaynaklı iyimserliğin azalmasına neden oldu.
ABD’li çip üreticisi Broadcom’un gelir tahminin ve çip satışlarına ilişkin sunduğu görünümün beklentilerin altında kalması da teknoloji hisselerindeki sert yükselişleri durdurdu.
Jeopolitik gerilimlerin tırmanmasına karşın Orta Doğu’da ABD ile İran arasında anlaşmanın sağlanacağına yönelik beklentilerin devam etmesi ise piyasalardaki teknoloji kaynaklı satış baskısını dengeledi.
ABD Temsilciler Meclisinde, Washington yönetiminin İran’a yönelik saldırılarının sona ermesini öngören “savaş yetkileri” tasarısının kabul edilmesi küresel piyasalarda risk algısının biraz azalmasına destek verdi.
ABD Başkanı Donald Trump da Oval Ofis’te düzenlediği bir etkinliğin ardından dış politika ve İran gündemine ilişkin yaptığı değerlendirmede anlaşma yapmak için İran lideri Mücteba Hamaney ile görüşebileceğini belirterek, “Onunla tanışmaktan onur duyarım. Bir anlaşmaya varabilir miyiz bunu görmek isterim.” dedi.
Makroekonomik veri tarafında ABD’de ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı 30 Mayıs ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 13 bin kişi artarak 225 bine yükseldi ve piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.
Jeopolitik riskler ana gündem olmaya devam ederken, piyasalarda bu hafta ABD’deki iş gücü piyasası verileri öne çıkıyor.
Analistler, ABD’de bu hafta JOLTS açık iş sayısı ve ADP özel sektör istihdamı verilerinin beklentilerin üzerinde geldiğini, tarım dışı istihdam verisinin de beklentilerin üzerinde gelmesi durumunda ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımına gidebileceğine yönelik tahminlerin güç kazanabileceğini söyledi.
Para politikası cephesinde de Fed yetkililerinin açıklamaları yakından takip ediliyor. Kansas City Fed Başkanı Jeffrey Schmid merkez bankasının önündeki seçeneğin sabırlı olup faiz oranlarını sabit tutmak ile hedefin üzerinde seyreden enflasyonu kontrol altına almak amacıyla faizleri artırmak arasında olduğunu ifade etti.
San Francisco Fed Başkanı Mary Daly ise para politikasının şu anda iyi bir konumda olduğunu ancak ekonomideki belirsizliklerin faiz oranlarının gelecekteki seyrine ilişkin net bir görüş ortaya koymayı zorlaştırdığını aktardı.
Söz konusu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,47’de, dolar endeksi önceki kapanışın hemen altında 99,4 seviyesinde seyrediyor.
Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin devam eden belirsizliklerle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,1 artışla 94,4 dolarda seyrederken, altının onsu yüzde 0,7 düşüşle 4 bin 445,3 dolardan işlem görüyor.
Dow Jones endeksi rekor kırdı
New York borsasında dün karışık bir seyir izlendi. Teknoloji şirketlerinde düşüşler görülmesine karşın açıklanan makroekonomik verilerin ABD’de ekonominin dirençli kaldığını göstermesi ve ekonomik aktivitenin devam edeceğine yönelik beklentiler sanayi şirketlerinin hisselerine yönelimi artırdı.
Kurumsal tarafa bakıldığında Broadcom hisseleri yüzde 12,6 değer kaybetti.
Diğer çip üreticilerinin hisselerinde de düşüş görülürken Qualcomm’un hisseleri yaklaşık yüzde 3, AMD’nin hisseleri yüzde 3,6 ve Micron Technology’nin hisseleri yüzde 7,7 geriledi.
Öte yandan, siber güvenlik çözümleri sunan ABD’li teknoloji şirketi CrowdStrike’ın hisseleri de gelir beklentilerinin zayıf bulunmasıyla yüzde 3,8 değer kaybetti.
Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 1,73, S&P 500 endeksi yüzde 0,41 artarken, Nasdaq endeksi yüzde 0,09 geriledi. Dow Jones endeksi, 51.657,89 puanla rekor seviyeyi gördü. ABD’de endeks vadeli kontratlar, güne düşüşle başladı.
Avrupa borsaları pozitif seyretti
Avrupa borsaları, İsrail ve Lübnan’ın ateşkesin uygulanması konusunda mutabık kaldığına yönelik haberler sonrasında petrol fiyatlarındaki geri çekilmelerin pozitif etkileriyle alış ağırlıklı seyretti.
Avrupa borsalarındaki pozitif seyirde sağlık sektöründeki yükselişlerin de etkisi oldu. Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi’nde ise perakende satışlar nisanda bir önceki aya kıyasla yüzde 0,4 düşerken, yıllık bazda yüzde 1 yükseldi.
Piyasa beklentisi, Avro Bölgesi’nde perakende satışların aylık yüzde 0,3 azalacağı, yıllık yüzde 0,3 artacağı yönündeydi.
Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Basel III küresel bankacılık standartlarının bir parçası olan ve bankaların alım-satım faaliyetlerinden kaynaklanan risklerin daha doğru ölçülmesinin amaçlandığı Ticaret Hesabının Temel Gözden Geçirilmesi (FRTB) kurallarında geçici değişikliklerin kabul edildiğini açıkladı.
AB bankacılık sektörünün uluslararası rakipleriyle eşit şartlarda rekabet edebilmesini sağlamak amacıyla bankalar için yeni piyasa riski sermaye çerçevesinin uygulanmasına yönelik hedefli ve geçici değişiklikler getirildi.
Öte yandan İngiltere’deki siyasi belirsizlik ülke gündeminde yer almaya devam ederken, ülkede savaştan dolayı artan enerji maliyetleri ve yüksek faiz oranlarından kaynaklı olarak inşaat sektörüne ilişkin riskler de öne çıkıyor.
Bu gelişmelerle, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,60, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,15, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,27 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi de yüzde 0,27 değer kazandı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, güne karışık seyirle başladı.
Asya borsaları Çin hariç negatif seyrediyor
Asya borsaları da teknoloji hisseleri kaynaklı satış baskısıyla Çin hariç negatif seyrediyor. Teknoloji hisseleri kaynaklı olumsuz etkilerle Güney Kore borsasında sert düşüşler görülürken dolar/Güney Kore wonu paritesi de 1.550 ile 2009’dan bu yana en düşük seviyeyi gördü.
Analistler, kırdığı rekorlarla öne çıkan Kospi endeksindeki sert düşüşlerin küresel hisse senedi piyasasına ilişkin risk algısının artmasına sebep olabileceğini söyledi.
Güney Kore piyasaları ayrıca Güney Kore Çalışma Bakanı Kim Young-hoon’un ülkenin en büyük teknoloji firmalarının yapay zeka karlarının daha büyük bir kısmını tedarikçiler, taşeronlar ve çalışanlarla paylaşması gerektiğini söylediğine dair haberlerden de olumsuz etkiledi.
Japonya Merkez Bankasının (BoJ) bu ayki toplantısında faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin gücünü koruması da Japonya borsası üzerinde satış baskısı oluşturuyor.
Ülkede nisan ayına ilişkin hane halkı harcamalarının yüzde 1,6 yükselerek beklentilerin üzerinde artması BoJ’un faiz oranlarını artırmak için daha fazla hareket alanına sahip olduğunu gösterdi.
Bu gelişmelerle Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 4,9, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,6, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,8 değer kaybederken, Çin’de Şanghay bileşik endeksinde ise yüzde 0,4 değer kazandı.
Borsa günü düşüşle tamamladı
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,67 değer kaybederek 13.872,25 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,16 yükseldi.
Dolar/TL kuru dünü yüzde 0,1 artışla 46,0270’ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 46,0740’tan işlem görüyor.
Bugün yurt içinde enflasyon verisi yatırımcıların odağında olacak. AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) mayısta yüzde 1,65 artacağını tahmin etti.
Ekonomistlerin mayıs ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre (yüzde 1,65) nisanda yüzde 32,37 olan yıllık enflasyonun mayısta yüzde 32,53’e çıkacağı tahmin ediliyor.
Öte yandan, ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 29,40 oldu.
Analistler, bugün yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ise ABD’de tarım dışı istihdam, Avro Bölgesi’nde büyümenin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.700 puanın destek, 14.100 ve 14.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
10.00 Türkiye, mayıs ayı Tüketici Fiyat Endeksi
10.00 Türkiye, mayıs ayı Üretici Fiyat Endeksi
12.00 Avro Bölgesi, 1. çeyrek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla
15.30 ABD, mayıs ayı tarım dışı istihdam
15.30 ABD, mayıs ayı ortalama saatlik kazançlar
15.30 ABD, mayıs ayı işsizlik oranı
17.30 Türkiye, mayıs ayı hazine nakit dengesi
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
