İSTANBUL (AA) – Jeopolitik riskler ve teknoloji sektörüne ilişkin gelişmeler küresel piyasaların yönü üzerinde belirleyici olurken, geçen hafta jeopolitik gerginliklerin tırmanması ve teknoloji rallisinin duraksamasıyla piyasalarda yön arayışı öne çıktı.
Orta Doğu’da çatışmaların şiddetlenmesi ve taraflardan gelen açıklamaların fazla iç açıcı olmamasından dolayı piyasalar üzerinde satış baskısı görüldü.
Yatırımcıların piyasaları rekor seviyelere taşıyan yapay zeka hisselerine olan ilgisinin gerilemesi piyasalarda teknoloji sektöründen kaynaklı iyimserliğin azalmasına neden oldu.
ABD’li çip üreticisi Broadcom’un gelir tahmininin ve çip satışlarına ilişkin sunduğu görünümün beklentilerin altında kalması da teknoloji hisselerindeki sert yükselişleri durdurdu.
İsrail ve Lübnan’ın ateşkesin uygulanması konusunda mutabık kaldığına yönelik haberler petrol fiyatlarındaki sert yükselişleri sınırlasa da gerilimin devam etmesi küresel piyasalarda risk algısının yüksek seyretmesine neden oldu.
Gelecek hafta da küresel piyasalarda genel gidişatın ABD-İran ekseninde şekillenmesi bekleniyor. Orta Doğu’daki haber akışları ABD ve İran arasındaki görüşme sürecinin kırılganlığının halen çok yüksek olduğunu gösterirken, duruma ilişkin belirsizliğin devam etmesinden dolayı yatırımcılar temkinli davranmaya devam ediyor.
Öte yandan geçen hafta ABD’de açıklanan istihdam verileri de piyasaların odağında yer aldı. ABD Çalışma Bakanlığının verilerine göre, ülkede tarım dışı istihdam mayıs ayında 172 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin oldukça üzerinde gerçekleşti. İşsizlik oranı ise beklentilere paralel olarak yüzde 4,3 seviyesinde sabit kaldı.
Tarım dışı istihdama ilişkin önceki aylara ait veriler de yukarı yönlü revize edildi. Mart ayında 185 bin olarak açıklanan istihdam artışı 214 bine, nisan ayında 115 bin olarak açıklanan artış ise 179 bine yükseltildi.
Söz konusu veri ABD ekonomisinin halen güçlü seyrini koruduğunu gösterdi. Söz konusu veri sonrası ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz artırımına gideceğine yönelik öngörüler güçlendi.
Analistler, bu ayki Fed toplantısında faizlerin sabit bırakılmasına neredeyse kesin gözüyle bakıldığını ancak faizlerin yüksek seviyelerde kalacağına yönelik öngörülerin piyasalardaki risk iştahını törpülemeye devam ettiğini belirtti.
İş gücü piyasasının gücünü korumasının Fed’in faiz artırımına gideceği beklentilerini yükseltmesiyle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi geçen hafta 8 baz puan artışla yüzde 4,52’ye çıktı.
Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,7 yükselişle 92,1 dolara ulaştı.
Açıklanan tarım dışı istihdam verisiyle birlikte haftayı dolar endeksi 1,1 artışla 100,1 seviyesinden, altının onsu yüzde 4,7 azalışla 4 bin 329 dolardan tamamladı.
Söz konusu gelişmelerle özellikle değerli metallerde satış baskısı artarken gümüşün onsu geçen hafta yüzde 9,8 düşüşle 67,9 dolara indi.
New York borsası negatif seyretti
Jeopolitik gelişmeler ve yapay zeka rallisinin duraksaması hafta genelinde New York borsasındaki düşüş eğiliminde etkili olurken, ABD’de tarım dışı istihdam verisinin beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi New York borsası üzerindeki satış baskısının artmasına neden oldu.
Broadcom’un hisseleri geçen hafta yüzde 5,9 değer kaybetti.
Söz konusu gelişmelerle haftayı Dow Jones endeksi yüzde 0,32, S&P 500 endeksi yüzde 2,59 ve Nasdaq endeksi yüzde 4,68 azalışla tamamladı.
Gelecek hafta salı günü dış ticaret dengesi, çarşamba Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), perşembe Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), haftalık işsizlik maaşı başvuruları, cuma Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi takip edilecek.
Avrupa’da haftaya ECB’nin faiz kararı takip edilecek
Avrupa borsaları, jeopolitik risklerin devam etmesi ve teknoloji hisselerindeki satış baskısının etkisiyle geçen hafta Fransa hariç negatif seyretti.
ABD’den “zorla çalıştırma” gerekçesiyle 60 ülke için yeni tarife önerisi de Avrupa piyasalarını olumsuz etkiledi. Çin ile yaşanan sıkıntılar da Avrupa ekonomisindeki başlıca zorluklar arasında yer alıyor.
Enflasyon Avrupa ekonomisinin en önde gelen sıkıntıları arasında olmaya devam ederken, analistler Avro Bölgesi’nde savaştan kaynaklı maliyet baskısıyla enflasyonist baskıların devam ettiğini, fabrikaların artan maliyetleri müşterilere yansıtmak zorunda kaldığını, bunun da Bölgede enflasyonist baskıların artmasına neden olabileceğini söyledi.
Avrupa Merkez Bankasının (ECB) gelecek haftaki faiz kararı toplantısında mevduat faizinde artırım yapmasının beklendiğini söyleyen analistler, ancak şu anki jeopolitik ortamda bir haftanın uzun bir süre olduğunu ve anlık gelişmelerin Bankanın politikasını etkileyebileceğini ifade etti.
Öte yandan, İngiltere’deki siyasi belirsizlik ülke gündeminde yer almaya devam ederken, ülkede savaştan dolayı artan enerji maliyetleri ve yüksek faiz oranlarından kaynaklı olarak inşaat sektörüne ilişkin riskler öne çıkıyor.
İngiltere’deki siyasi belirsizlik de ülke gündeminde yer almaya devam ediyor. Ülkede savaştan dolayı artan enerji maliyetleri ve yüksek faiz oranlarından kaynaklı olarak inşaat sektörüne ilişkin riskler de öne çıkıyor.
Diğer taraftan Avro Bölgesi ekonomisi, yılın ilk çeyreğinde beklentilerin aksine yüzde 0,2 daralırken, bölge ekonomisi 2022’nin son çeyreğinden bu yana ilk kez küçüldü ve bölgede enflasyon-resesyon ikilemi daha belirgin hale geldi.
Bu gelişmelerle, geçen hafta Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,38, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,40, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,28 değer kaybederken, Fransa’da CAC 40 endeksi 0,43 değer kazandı.
Gelecek hafta pazartesi Almanya’da fabrika siparişleri, salı Almanya’da dış ticaret dengesi, perşembe ECB’nin faiz kararı, cuma İngiltere’de büyüme takip edilecek.
Asya piyasalarında Japonya hariç negatif bir seyir izlendi
Asya borsaları da söz konusu gelişmelerle geçen hafta Japonya hariç negatif seyretti.
Teknoloji hisseleri kaynaklı olumsuz etkilerle özellikle Güney Kore borsasında sert düşüşler görüldü.
Analistler, kırdığı rekorlarla öne çıkan Kospi endeksindeki sert düşüşlerin küresel hisse senedi piyasasına ilişkin risk algısının artmasına sebep olabileceğini söyledi.
Güney Kore piyasaları ayrıca Güney Kore Çalışma Bakanı Kim Young-hoon’un ülkenin en büyük teknoloji firmalarının yapay zeka karlarının daha büyük bir kısmını tedarikçiler, taşeronlar ve çalışanlarla paylaşması gerektiğini söylediğine dair haberlerden de olumsuz etkilendi.
Japonya Merkez Bankasının (BoJ) bu ayki toplantısında faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin gücünü koruması da Japonya borsası üzerinde satış baskısı oluşturdu.
Ülkede nisan ayına ilişkin hane halkı harcamalarının yüzde 1,6 yükselerek beklentilerin üzerinde artması BoJ’un faiz oranlarını artırmak için daha fazla hareket alanına sahip olduğunu gösterdi.
Bankanın haziran ayından başka yıl sonuna kadar bir faiz artırımına daha gidebileceği tahmin ediliyor.
Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,39 değer kazanırken, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,72, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,88 değer kaybetti.
Gelecek hafta pazartesi Japonya’da büyüme, salı Çin’de dış ticaret dengesi, çarşamba Çin’de enflasyon, cuma Japonya’da sanayi üretimi takip edilecek.
Yurt içinde TCMB’nin faiz kararı ve ödemeler dengesi takip edilecek
Yurt içinde geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 0,23 artışla 13.694,19 puana yükseldi.
Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 46,0470’ten tamamladı.
Gelecek hafta pazartesi reel efektif döviz kuru, çarşamba sanayi üretimi, perşembe Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) faiz kararı, cuma ödemeler dengesi ve piyasa katılımcıları anketi takip edilecek.
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
