NEW YORK (AA) – NYT tarafından toplanan görsel kanıtlarda, İsrail ordusunun, Lübnan topraklarında yürüttüğü savaşta, ülkenin yoğun nüfuslu bölgelerine son derece zararlı ve yanıcı bir madde olan beyaz fosfor bombası kullandığı ileri sürüldü.
Beyaz fosfor bombasının belirgin duman izlerinin, en son 30 Mayıs’ta yaklaşık 40 bin nüfuslu Nebatiye şehrinde, İsrail ordusunun bölgedeki önemli bir yapı olan Beaufort Kalesi’ni ele geçirdiği sırada çekilen ve NYT tarafından doğrulanan sosyal medya görüntülerinde tespit edildiği savunuldu.
Gazetenin haberinde, İsrail ile Hizbullah arasında martta yeniden başlayan çatışmalar sonrasında “sahil kenti Sur’un yanı sıra El-Kuleyha, Hıyam ve Yohmor adlı 3 küçük kasaba yakınlarında beyaz fosfor kullanıldığı” ortaya konuldu.
Haberde, “Beyaz fosfor havaya maruz kaldığında kendiliğinden tutuşur ve söndürülmesi son derece zordur. Genellikle ordular tarafından savaş sırasında yangın çıkarmak ve duman perdesi oluşturmak için kullanılan beyaz fosfor, kendi başına yasa dışı değildir ancak sivillere karşı veya sivillerin yaşadığı bir bölgede kasıtlı olarak kullanılması uluslararası savaş hukukunu ihlal eder.” ifadeleri kullanıldı.
Lübnan’ın 4 ayrı bölgesinde beyaz fosfor kullanımıyla ilgili koordinatlarını belirterek, İsrail’e sorular yöneltildiği ancak cevap alınamadığı aktarılan haberde, söz konusu görüntülerin, Lübnan’da havada patlayan top mermilerini gösterdiği ve aşağıya doğru yanan beyaz fosfor akıntıları yaydığı, bunun da İsrail’in daha önce Amerikan M825A1 mermilerini kullanmasıyla tutarlı olduğu kaydedildi.
AA’nın “Kanıt” kitabında İsrail’in Gazze’de beyaz fosfor bombası kullandığı belgelenmişti
Anadolu Ajansının (AA) Aralık 2023’te yayımladığı “Kanıt” kitabı, İsrail’in Gazze’de sivil yerleşim yerlerinde beyaz fosforlu bomba kullandığını fotoğraflar ve delillerle belgelemişti.
Kanıt’ta, İsrail ordusu tarafından birçok kez kullanılan fosfor bombalarının fotoğrafları AA foto muhabirleri tarafından görüntülenmiş, bu görsellerin 2024’te İngiltere’de açılan soruşturmalarda delil olarak kullanılacağı bildirilmişti.
Öte yandan İnsan Hakları İzleme Örgütünün 2024 tarihli bir raporu, bu tür mühimmatın Lübnan’da yaygın olarak kullanıldığını belgeledi ve gerekliliğini sorgulayarak, İsrail ordusunun 2024’te kullandığı bildirilen M150 mühimmatı gibi daha güvenli alternatiflerin bulunduğuna dikkat çekmişti.
İsrail’in, 2009’da Gazze’de ve 1982-2006 dönemindeki Lübnan çatışmalarında da beyaz fosfor kullandığı, İsrail ordusunun Ekim 2023 sonrasında Lübnan’a aynı bombayı 200’den fazla attığı bilgileri uluslararası haber organlarında yer almıştı.
Lübnan hükümeti, Ekim 2023’ten bu yana İsrail’in beyaz fosfor kullanımına ilişkin endişelerini Birleşmiş Milletler ve BM Güvenlik Konseyi’ne 4 mektup iletmiş, Konsey’e iletilen 3 Temmuz 2024 tarihli mektupta, hükümet verilerine göre Lübnan’ın güneyinde beyaz fosfor kullanımı sonucu 600’den fazla yangın çıktığı belirtilmişti.
Dünya Sağlık Örgütüne göre, beyaz fosfor etle temas ettiğinde ciddi yanıklara neden oluyor ve solunması halinde solunum ve göz yaralanmalarına da yol açabiliyor.
Muhabir: Mücahit Oktay
