İSTANBUL (AA) – Küresel piyasalarda, ABD-İran hattındaki olumlu diplomatik gelişmelere karşın, ABD Merkez Bankasının (Fed) şahin para politikası duruşunu gelecek yıl da sürdüreceğine ilişkin beklentilerin güçlenmesi ve teknoloji şirketlerinin artan nakit ihtiyacına ilişkin endişeler fiyatlamaları zorlaştırıyor.
Orta Doğu’da kalıcı barış sağlanması için ABD ile İran arasındaki görüşmeler sürüyor. Taraflar arasındaki diplomatik temaslarda ilerleme sağlanırken, Katar ile Pakistan, ABD ve İranlı yetkililerin 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varmayı hedefleyen bir yol haritası üzerinde mutabık kaldıklarını açıkladı.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent İran petrolünün üretimi, teslimatı ve satışına izin veren 60 günlük geçici bir genel lisans yayımlandığını duyurdu.
Savaşın enflasyon ve büyüme beklentilerini değiştirmesiyle ileriye dönük şahinleşen para politikalarına yönelik öngörülerin kuvvetlenmesi piyasalarda risk algısının yükselmesine neden oldu.
Analistler, bu hafta açıklanacak ABD’nin ilk çeyrek nihai büyüme verileriyle Fed’in enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi verilerinin yatırımcıların odağında bulunduğunu belirtti.
Fed’in geçen haftaki “şahin” toplantısının ardından, faiz artırımı beklentilerinin güçlendiğine işaret eden analistler, söz konusu verilerde bankanın gelecek dönemde atacağı para politikası adımlarına dair daha fazla ipucu aranacağını söyledi.
Bu gelişmelerin yanı sıra bugün dünya genelinde açıklanacak sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin de ekonomilerin gidişatına ilişkin bilgi sağlaması bekleniyor.
Öte yandan yakın zamanda Nasdaq’ta işlem görmeye başlayan SpaceX, şirketin ilk teminatsız kıdemli tahvil satışına başlayacağını ve satıştan elde edilecek gelirin mevcut köprü kredisi borçlarının kapatılması için kullanılacağını duyurdu.
Söz konusu gelişme yapay zeka ve teknoloji şirketlerinde borçlanma ve nakit ihtiyacı baskısının oluşabileceğine yönelik soru işaretlerini artırdı.
Dolar endeksi yükselişini 4. işlem gününe taşıdı
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde yaklaşık 5 baz puan yükselişle yüzde 4,51’e çıkarkeni yeni işlem gününde ise yüzde 4,50’de dengelendi.
Fed’e yönelik faiz artırımı ihtimallerin artmasıyla dolar endeksi kritik 100 seviyesinin üzerinde kalmayı sürdürüyor. Endeks, dün yüzde 0,2 artışla 101 seviyesine çıkarak yükselişini 4. işlem gününe taşıdı. Dolar endeksi yeni günde ise yatay seyreidiyor.
Yükselen tahvil faizi ve güçlenen dolar altın fiyatlarında geri çekilmeyi hızlandırdı. Altının ons fiyatı şu sıralarda yüzde 1,7 düşüşle 4 bin 120 dolardan alıcı buluyor. Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 0,5 azalışla 77,3 dolarda seyrediyor.
Kurumsal tarafta yapay zeka sektöründe “yetenek savaşları” da fiyatlamalarda etkili oluyor. Son günlerde iki önemli araştırmacısının rakiplere geçmek üzere şirketten ayrılması üzerine Alphabet’in hisseleri de yüzde 5 düşüş gösterdi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın ülkenin mühimmat stoklarının durumunu görüşmek üzere ana yüklenicileri ve ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) yetkililerini Beyaz Saray’a çağırdığına dair haber sonrasında bazı savunma şirketlerinin hisseleri düştü.
Lockheed Martin hisseleri yüzde 3,4, L3Harris Technologies hisseleri yüzde 3, Northrop Grumman hisseleri yüzde 2,7, RTX Corp. yüzde 2 ve General Dynamics yüzde 1,9 geriledi.
Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,37, Nasdaq endeksi yüzde 1,33 düşerken Dow Jones endeksi yüzde 0,29 yükseldi. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.
Avrupa borsaları karışık seyretti
Avrupa borsaları ABD-İran müzakerelerindeki gelişmelere ve İngiltere’deki siyasi belirsizliklere ilişkin haberlerle karışık bir seyir izledi. Bölgede Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın konuşması yakından takip edildi.
Enflasyonun orta vadeli yüzde 2 hedefiyle istikrara kavuşmasını sağlamak için, haziran toplantısında üç ana ECB faiz oranını 25 baz puan artırma kararını aldıklarını anımsatan Lagarde, “Bu kararla, savaşa bağlı belirsizliği yönetmek için iyi bir konumda kalmaya devam ediyoruz.” dedi.
Öte yandan İngiltere Başbakanı Keir Starmer, partisinin kendisini gelecek seçimde lider olarak görmek istemediğini belirterek görevinden istifa ettiğini açıkladı.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,72, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,62 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,25 gerilerken İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yatay seyretti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne negatif seyirle başladı.
Asya borsaları negatif seyrediyor
ABD ve Avrupa tarafındaki risk algısının yeni günde Asya’ya taşınmasıyla bölge piyasaları negatif seyrediyor. Yapay zeka ve teknoloji odaklı Güney Kore’de Kospi endeksinin yüzde 7,4 düşmesi dikkati çekti.
Analistler, yapay zeka şirketlerine yönelik mevcut soru işaretlerinin yeniden belirmesinin yanı sıra yatırımcıların kar alma güdülerinin de devreye girmesini Kospi endeksindeki sert düşüşün nedenleri arasında gösterdi.
Öte yandan bölgede bugün açıklanan verilere göre, Japonya’da haziran ayı imalat sanayi PMI 54,9 ile beklentileri aştı. Ülkede hizmet sektörü PMI 51,8 ve bileşik PMI 52,5 ile önceki aya göre hızlanmaya işaret etti.
Bunun yanı sıra dolar/yen paritesi 161,9’a çıkarak 3 Temmuz 2024’ten bu yana en yüksek seviyesine yükseldi.
Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile küresel finans piyasalarını görüşmek üzere çevrimiçi bir toplantı gerçekleştirdi. Katayama yaptığı açıklamada, “Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler ve bu faktörlerin potansiyel etkileri de dahil olmak üzere küresel finans piyasalarını çevreleyen durumu görüştük” dedi.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,2, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 7,4, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,6 düştü.
Borsa günü yatay seyirle tamamladı
Dün, Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, yatay seyirle 14.729,65 puandan günü tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,11 geriledi.
Dolar/TL dünü 46,4670’ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 46,4760’tan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde finansal hizmetler güven endeksi ve finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülüklerinin, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.400 puanın destek, 14.900 ve 15.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
10.00 Türkiye, haziran ayı finansal hizmetler güven endeksi
10.30 Almanya, haziran ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI
11.00 Avro Bölgesi, haziran ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI
11.30 İngiltere, haziran ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI
14.30 Türkiye, nisan ayı finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülükleri
16.45 ABD, haziran ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI
17.00 ABD, haziran ayı Richmond Fed imalat sanayi endeksi
Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu
