ANKARA (AA) – Uluslararası Hidroelektrik Derneği (IHA) tarafından yayımlanan “2026 Dünya Hidroelektrik Görünümü” raporu, sektörün enerji güvenliği ve egemenliği arayışında yeni bir stratejik döneme girdiğini ortaya koydu.
Geçen yıl, özellikle pompalı depolamalı hidroelektrik (PSH) projeleri için dönüm noktası oldu. Küresel PSH kapasitesi ilk kez 200 gigavat barajını aşarak 201 gigavata ulaştı. Yıl boyunca devreye alınan toplam 28 gigavatlık yeni kapasitenin 11,7 gigavatını PSH projeleri oluşturdu.
Bu kapasite bugüne kadar kaydedilen en yüksek yıllık pompalı depolama artışı olarak kayıtlara geçerken geleneksel hidroelektrik kapasitesi ise 1269 gigavat olarak kaydedildi.
Sektör, geçen yıl toplam 4 bin 95 teravatsaat elektrik üreterek küresel talebin yaklaşık yüzde 14’ünü karşıladı. Bu üretim kapasitesi, rüzgar ve güneş enerjisinin toplam üretimine eş değer seviyeye karşılık geldi. Hidroelektrik kullanımı sayesinde yıllık 2,2 milyar ton karbondioksit emisyonunun önüne geçildi.
Rapora göre, toplam boru hattı kapasitesi 1127 gigavat olarak kayıtlara geçerken bunun 400 gigavattan fazlası halihazırda inşaat halinde bulunuyor.
Hidroelektrik enerji ihtiyacında kritik rol oynayacak
Pompalı depolama kapasitesinin gelecek 10 yılda ikiye katlanması beklenirken veri merkezlerinin hızla artan enerji ihtiyacı sektör için yeni büyüme alanı oluşturuyor. 2024’te 415 teravatsaat olan veri merkezi tüketiminin 2030’da 945 teravatsaate çıkacağı ve kesintisiz düşük karbonlu güç sağlayan hidroelektriğin bu alanda kritik rol oynayacağı öngörülüyor.
Rapora göre, Çin 4,7 gigavat geleneksel ve 7,5 gigavat pompalı depolama ilavesiyle küresel liderliğini sürdürdü. Etiyopya 5,15 gigavat kapasiteli Büyük Etiyopya Rönesans Barajı’nın tamamlanmasıyla Afrika’nın en büyük güç istasyonuna sahip oldu. Hindistan ise 4,2 gigavatlık artışla Rusya’yı geride bırakarak dünyanın en büyük 5. hidroelektrik gücü haline geldi.
Raporda yer alan ülke bazlı veriler, Türkiye’nin hidroelektrik alanında küresel ve bölgesel güç olduğunu teyit etti. Türkiye toplam kurulu gücünü yaklaşık 32 bin 294 megavatlık seviyesine taşıdı.
Bu kapasiteyle Türkiye, Avrupa kıtasında Norveç’in (34 gigavat) hemen ardından en büyük ikinci hidroelektrik gücü olma ünvanını sürdürdü.
Dünya genelindeki sıralamada ise Türkiye; Çin, Brezilya, ABD, Kanada, Hindistan, Rusya, Japonya ve Norveç’in ardından dünyanın en büyük 9. hidroelektrik kapasitesine sahip ülkesi olarak kayıtlara geçti.
Raporda, hidroelektriğin sadece bir elektrik kaynağı değil, frekans kontrolü, gerilim desteği ve “black-start” (kendi başına devreye girme) yetenekleriyle modern şebekelerin esneklik merkezi haline geldiğini vurgulandı.
Muhabir: Hümeyra Ayaz
