İSTANBUL (AA) – Küresel piyasaların yönü üzerinde geçen hafta ABD’de açıklanan makroekonomik veriler etkili oldu. Teknoloji hisselerinde görülen dalgalı seyir de hafta genelinde piyasaları etkiledi.
ABD’de tarım dışı istihdam haziranda 57 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin oldukça altında gerçekleşti. İstihdam, profesyonel ve ticari hizmetler, sosyal yardım ve sağlık hizmetleri alanlarında artış eğilimini sürdürürken eğlence ve konaklama sektöründe ise istihdam kaybı yaşandı.
Tarım dışı istihdamda nisanda kaydedilen artış 179 binden 148 bine, mayıs ayında yaşanan artış 172 binden 129 bine revize edildi.
ABD’de işsizlik oranı da haziranda yüzde 4,2’ye geriledi. Piyasa beklentileri, bu dönemde işsizlik oranının mayısta olduğu gibi yüzde 4,3 seviyesinde gerçekleşmesi yönündeydi.
ABD’de tarım dışı istihdamın düşmesi, Dünya Kupası öncesi yaşanan işe alım furyasının yavaşlamasından kaynaklandı. Beklentinin altında kalan veri, Fed’in gelecek dönemde faiz patikasında daha esnek hareket edebileceğine yönelik fiyatlamaları desteklerken yatırımcıların faiz artırımı beklentilerini düşürmesine yol açtı.
Analistler, iş gücüne katılım oranının da işsizlik oranının düşmesinde etkili olduğunu, iş gücüne katılım oranlarındaki son düşüşün gelecek aylarda tersine dönme ve işsizlik oranını yeniden yükseltme riskinin bulunduğunu belirtti.
İstihdam raporu açıklandıktan sonra Fed’in eylül ayında faiz artırımına gitme ihtimali de yüzde 67’den yüzde 63’e geriledi. Jeopolitik gelişmelere ilişkin iyimser hava da geçen hafta pay piyasalarını destekledi.
Önde gelen merkez bankalarının yetkililerinin açıklamaları takip edilirken 2026 Avrupa Merkez Bankası (ECB) Merkez Bankacılığı Forumu’nun kapanış günündeki politika panelinde konuşan Fed Başkanı Kevin Warsh, enflasyon beklentileri ile enflasyona ilişkin risklerin son haftalarda gerilediğini belirterek, “Piyasalardaki oynaklık artmadı, azaldı, tahvil getirileri yükselmedi, geriledi, enflasyon beklentileri de düştü.” diye konuştu.
Warsh, “Bu merkez bankasının yüzde 2’nin üzerinde bir enflasyon hedefiyle rahat edeceğini düşünenler varsa sanırım hayal kırıklığına uğrayacaklar.” dedi.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 11 baz puan artışla yüzde 4,49’a çıktı. Fed’in faiz oranlarını yakın zamanda artıracağına dair öngörülerin zayıflamasıyla haftayı dolar endeksi yüzde 0,5 azalışla 100,8 seviyesinden, altının onsu yüzde 2,5 artışla 4 bin 175 dolardan tamamladı.
Jeopolitik gerginliklerin azalacağına dair iyimserlikle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,1 düşüşle 72 dolara indi.
New York borsası pozitif seyretti
New York borsasında ABD’de açıklanan veriler, iş gücü piyasasında hız kaybı olmasına rağmen dayanıklılığını koruduğuna işaret etmesiyle geçen hafta pozitif seyretti.
Bu gelişmelerle haftayı Dow Jones endeksi yüzde 1,97, S&P 500 endeksi yüzde 1,76 ve Nasdaq endeksi yüzde 2,12 artışla tamamladı.
Gelecek hafta pazartesi hizmet sektörü PMI, salı dış ticaret dengesi, çarşamba Fed toplantı tutanakları ve dış ticaret dengesi, perşembe haftalık işsizlik maaşı başvuruları takip edilecek.
Avrupa borsaları pozitif seyretti
Avrupa’da şirketlerin açıkladığı güçlü bilançolar ve bunun yıl sonu bilanço tahminlerine ilişkin iyimserliği yükseltmesi, Avrupa piyasalarında risk iştahını artırdı.
Almanya’da reform paketi üzerinde anlaşmaya varılması da Avrupa borsalarındaki iyimserliğe katkıda bulundu. Bu paketle Almanya’da koalisyon hükümeti, dar ve orta gelirli vatandaşlara yıllık 10 milyar avro tutarında vergi muafiyeti sağlanmasını hedefliyor.
Bu paketle birlikte Alman hükümeti, büyümeyi de canlandırmayı hedefliyor.
Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi’nde nisan ayında yüzde 6,3 olan işsizlik oranı, mayıs ayında yüzde 6,2’ye geriledi.
Avro Bölgesi’nde haziran ayına ilişkin öncü Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), aylık beklentilerin aksine yüzde 0,1 azalırken yıllık yüzde 2,8 artarak beklentilerin altında gerçekleşti.
Bölgede mayıs ayına ilişkin TÜFE, aylık yüzde 0,1, yıllık yüzde 3,2 artmıştı. Böylece Avro Bölgesi’nde enflasyonun beklentilerin üzerinde yavaşlama kaydettiği görüldü. Bu yavaşlamada petrol fiyatlarındaki gerileme etkili oldu.
Söz konusu veriye karşın para piyasalarındaki fiyatlamalarda Avrupa Merkez Bankasının (ECB) yılın geri kalanında faiz artırımına gidebileceği öngörülüyor.
Analistler, Avro Bölgesi’nde enflasyonda yavaşlama olmasına rağmen hala ECB’nin yüzde 2’lik hedefinin üzerinde olduğunu ve yüzde 3 seviyelerine yakın seyrettiği sürece faiz artırım ihtimallerinin masada bulunacağını söyledi.
İngiltere’de 1. çeyreğe ilişkin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH), önceki çeyreğe göre yüzde 0,6 artarak beklentileri karşılarken yıllık bazda yüzde 0,9 artarak beklentilerin altında gerçekleşti. Ülke ekonomisi, böylece 2024’ün 2. çeyreğinden bu yana ilk defa yüzde 1’in altında büyüdü.
Diğer taraftan 2026 ECB Merkez Bankacılığı Forumu’nun kapanış gününde gerçekleştirilen “Politika Paneli”nde ekonomi, yapay zeka ve enflasyona ilişkin önemli değerlendirmelerde bulunan ECB Başkanı Christine Lagarde, küresel ekonomideki risklerin birkaç hafta öncesine kıyasla artık “çok daha geniş ölçüde dengelendiğini” belirterek, “Bir stagflasyon ortamında değiliz ve enflasyon cininin şişeden dışarı çıkmasına kesinlikle izin vermeyeceğiz.” ifadelerini kullandı.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,63, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 3, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,47 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 4,49 değer kazandı.
Gelecek hafta pazartesi Avro Bölgesi’nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), Almanya’da fabrika siparişleri, salı Almanya’da sanayi üretimi, perşembe ECB toplantı tutanakları, cuma Almanya’da enflasyon takip edilecek.
Asya borsaları, Güney Kore hariç pozitif seyretti
Bölgede açıklanan verilerin ekonomik büyümeye yönelik iyimser tablo çizmesi, Asya piyasalarında da risk iştahını artırdı. Diğer taraftan petrol fiyatlarının savaş öncesi seviyelerde seyretmesi de Asya piyasalarında risk iştahını destekleyen başka bir faktör olarak öne çıktı.
Makroekonomik verilere bakıldığında Japonya’da haziran ayına ilişkin hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 52,2, seviyesinde gerçekleşti.
Ülkede haziran ayına ilişkin imalat sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) de 54,8 olarak açıklandı.
Diğer taraftan Japonya’da 2. çeyrek Tankan Tüm Büyük Sanayi Sermaye Harcamaları, yüzde 11,5 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Dolar/yen paritesi 162,8’le 40 yılın en düşük seviyelerini görürken Japon politika yapıcıların döviz kuru piyasasına müdahale edebileceğine yönelik öngörülerle haftayı yüzde 0,2 azalışla 161,4 seviyesinden tamamladı.
Petrol fiyatlarının son dönemlerde savaş öncesi seviyelere kadar gerilemesi de enerji ithalatçısı Japonya için avantaj sağladı.
Öte yandan Japonya’nın yapay zeka yatırımlarıyla ilgili taşımış olduğu potansiyel ve Japonya Merkez Bankasının (BoJ) hem büyümeyi baskılamadan hem de enflasyonu hızlandırmadan bir para politikası uygulaması, Japon ekonomisinin orta vadede normale dönebileceğine yönelik öngörüleri güçlendiriyor.
Çin’de de haziran ayına ilişkin imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 51,7 seviyesinde gerçekleşti.
Söz konusu verinin genişlemeyi ifade eden 50 seviyesinin üzerinde gelmesi, bölge piyasalarını destekledi.
Çin’in Asya’nın ticaret ve tedarik zincirlerindeki merkezi rolü göz önüne alındığında, ülkedeki sanayi faaliyetlerinin beklenenden daha güçlü olması, bölgede risk iştahına katkıda bulundu.
Analistler, ülkede ekonomi yönetimini mali teşvikler ve büyüme potansiyelini doğru kullanarak enflasyonla mücadele ettiğini belirtti.
Güney Kore borsasında ise geçen hafta teknoloji hisselerinin öncülüğünde negatif seyir izlendi. Teknoloji şirketleri SK Hynix’in hisseleri yüzde 9,3, Samsung Electronics’in hisseleri yüzde 11,5 değer kaybetti.
Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,84 değer kaybederken Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,55, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,41, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,99 değer kazandı.
Gelecek hafta çarşamba Japonya’da dış ticaret dengesi, perşembe Çin’de enflasyon, cuma Japonya’da Üretici Fiyat Endeksi açıklanacak.
Borsa haftayı yükselişle tamamladı
Yurt içinde geçen hafta alış ağırlıklı seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, haftalık bazda yüzde 1,01 artarak 14.417,91 puana yükseldi.
Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 46,4390’dan tamamladı.
Öte yandan Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), haziranda aylık bazda yüzde 0,99, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 1,8 artış gösterdi. TÜFE, haziranda geçen yılın aralık ayına göre yüzde 17,76, geçen yılın aynı ayına kıyasla da yüzde 32,11 yükseliş kaydetti. Yİ-ÜFE’de Aralık 2025’e göre yüzde 16,09, geçen yılın haziran ayına kıyasla yüzde 28,09 artış gerçekleşti.
Haftaya Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi, küresel gündemin odağında olacak. Zirveye devlet ve hükümet başkanları katılacak. Ayrıca ABD Başkanı Donald Trump’ın da zirveye katılım göstermesi bekleniyor.
Gelecek hafta pazartesi TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru, salı Hazine nakit dengesi, cuma sanayi üretimi takip edilecek.
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
