SARAYBOSNA (AA) – Bosna Savaşı’nda 11 Temmuz 1995’te, dünyanın gözü önünde Srebrenitsa şehrinde yapılan soykırımda işitme ve konuşma engelli Nuko Nukic de katledildi.
Bu yıl Srebrenitsa’daki anma törenlerinde toprağa verilecek 10 kurbandan olan Nukic’in amcasının oğlu Osman Nukic, AA muhabirine, akrabalarının yaşadığı soykırımı anlattı.
Öldürüldüğünde 38 yaşında olan Nuko Nukic, 1995 yazında Boşnak askerlerin kontrolündeki güvenli bölgeye ulaşmak isterken, bir daha kendisinden haber alınamadı. O dönemde sadece yaşlı annesi hayatta olan Nukic, işitme ve konuşma engelliydi.
Savaştan sonra annesi de ölen Nukic’in, yıllar sonra DNA örnekleriyle tespit edilip bulunan cenazesine ailenin hayatta olan tek üyesi, amca oğlu Osman Nukic sahip çıktı.
“Onu en son görenler, çok korkmuş ve endişeli olduğunu söylediler”
Başkent Saraybosna’da yaşayan 80 yaşındaki Osman Nukic, akrabalarının birçoğu hakkında bilgi aldığını ancak Nuko Nukic’in akıbeti hakkında uzun yıllar bir şey öğrenemediğini söyledi.
Osman Nukic, Nuko’yu en son gören kişilerle konuştuğunu belirterek, “Onu en son görenler, çok korkmuş ve endişeli olduğunu söylediler. Ondan sonra ise bir daha kendisinden haber alınamadı.” dedi.
Savaştan sonra Nukic’in o zaman hayatta olan annesinin DNA örneği verdiğini ancak ömrünün oğlunun cenazesinin bulunmasına yetmediğini aktaran Osman Nukic, şöyle devam etti:
“Annesi, 2000’li yıllarda Tuzla’daki huzurevinde yaşamını yitirdi. Ailenin hayatta kalan son ferdiydi. Çünkü Nuko’nun babası 1962’de, erkek kardeşi 1989’da hayatını kaybetmiş, kız kardeşi ise 1993 yılında öldürülmüştü. Annesi hayattayken DNA analizi için kan vermişti ancak eşleşme çıkmadı. Annesinin ölümünün ardından DNA örneği alınabilmesi için mezarı açıldı. Bu sayede Nuko’nun kimliği kesin olarak tespit edildi.”
Osman Nukic, ailesinden 22 kişiyi soykırımda kaybettiğini, kendisinin Saraybosna’da bulunduğu için kurtulduğunu ifade etti.
Yakınlarını toplu cenaze töreninde defnetmenin kolay olmadığını dile getiren Osman Nukic, “Bir yakınınızı toplu cenaze töreninde defnetmek kolay değil. Ama yıllar içinde yaşananları kabullendik. Şimdi önemli olan kemiklerini toprağa vermek ve nerede yattığını bilmek.” diye konuştu.
Srebrenitsa’da neler yaşandı?
Srebrenitsa, 11 Temmuz 1995’te Ratko Mladic komutasındaki Sırp birliklerince işgal edildi. İşgalin ardından Birleşmiş Milletler (BM) bünyesindeki Hollandalı askerlere sığınan sivil Boşnaklar, Sırplara teslim edildi.
Kadın ve çocukların, Boşnak askerlerin kontrolündeki bölgeye ulaşmasına izin veren Sırplar, en az 8 bin 372 Boşnak erkeği ormanlık alanlar, fabrikalar ve depolarda katlettikten sonra toplu mezarlara gömdü.
Hollanda’nın Lahey kentindeki Uluslararası Adalet Divanı, 2007’deki kararında, eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesinden (ICTY) gelen kanıtlar doğrultusunda, Srebrenitsa ve civarında yaşananları “soykırım” olarak tanıdı.
Savaşın ardından kayıpları bulmak için başlatılan çalışmalarda, toplu mezarlarda kemik kalıntılarına ulaşılan kurbanlar, kimlik tespitinin ardından her yıl 11 Temmuz’da Potoçari Anıt Mezarlığı’nda düzenlenen törenle defnediliyor.
Potoçari Anıt Mezarlığı’nda bugüne kadar 6 bin 772 kurban toprağa verilirken 250 kurban, ailelerin isteğiyle yerel mezarlıklarda defnedildi. Srebrenitsa soykırımında hayatını kaybeden ve kalıntılarına ulaşılamayan 1000’den fazla kişi bulunuyor.
Srebrenitsa soykırımı kurbanlarından kemikleri bulunup kimliği tespit edilenlerin cenazeleri, 77’si toplu mezar olmak üzere 150 farklı noktadan çıkarıldı.
Muhabir: Vesna Besic
