DİYARBAKIR (AA) – Tarımsal sulama amacıyla Devegeçidi Çayı üzerinde 1972 yılında 220 milyon metreküp su toplama hacmiyle kurulan ve zamanla alüvyon taşınımına bağlı hacmi 181 milyon metreküpe gerileyen baraj gölü, son yıllarda iklim değişikliği, yağış azlığı ve buharlaşmaya bağlı olarak kuruma tehlikesi yaşadı.
Göçmen kuşlardan balık türlerine, su kaplumbağalarından küçük ve büyükbaş hayvanlara kadar birçok canlıya hayat kaynağı olan baraj gölüne, Diyarbakır Kuraklık Kriz Koordinasyon Merkezinin aldığı kararla DSİ 10. Bölge Müdürlüğünce 2022 yılının temmuz ayında 27 milyon metreküp su takviyesi yapıldı.
Bu yıl ise su seviyesi yoğun mevsimsel yağışlarla rezervuar hacmi maksimum seviyeye ulaşan baraj gölünde olası taşkınlara karşı 15 Mart itibarıyla dolusavak kapakları kademeli olarak açılarak su tahliyesine başladı.
Haziran ayının başına kadar devam eden kademeli su tahliyelerinde maksimum hacmi 181 milyon metreküp olan baraj gölünden 156 milyon metreküp su tahliye edildi.
Hacminin yüzde 86’sı kadar su tahliye edilen baraj gölünde kalan 174 milyon metreküp su ile tarım arazileri sulanacak.
“Yağışın ne kadar fazla olduğunu gösteren ciddi bir parametre”
Dicle Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Recep Karakaş, AA muhabirine, sulama amaçlı inşa edilen Devegeçidi Baraj Gölü’nün bölgedeki en önemli yapay sulak alanlardan biri olduğunu söyledi.
Devegeçidi Baraj Gölü’nün yaban hayatı unsurları için hayati öneme sahip olduğuna işaret eden Karakaş, “Güneydoğu Anadolu Bölgesi gibi suya ulaşmanın zor olduğu bölgelerde bu tarz yapay sulak alanlar tıpkı doğal göller gibi yaban hayatı için son derece destekleyici ve önemli yaşam alanlarıdır. Bunun pek çok örneği bilimsel çalışmalarla ispatlanmıştır.” dedi.
Son yıllarda yaşanan yağış azlığı, yüksek sıcaklık ve buharlaşmayla yaşanan su kaybının birçok sulak alanda sıkıntıya neden olduğunu anlatan Karakaş, Devegeçidi Baraj Gölü’ne de kuraklık nedeniyle 2022 yılında başka bir baraj gölünden su takviyesi yapıldığını anımsattı.
Bu yıl yaşanan yağışlarla durumun tersine döndüğünü ifade eden Karakaş, şunları kaydetti:
“Bu yıl yaşanan yağışlar bölgede bu sorunu ortadan kaldırdı. Baraj gölünde doluluk yüzde 96 seviyesine ulaştı. Yakın bir geçmişte aşağı yukarı bir baraj hacmi kadar suyun tahliye edilmesi aşamasına geldik. Bu da yağışın ne kadar fazla olduğunu gösteren ciddi bir parametre. Su miktarının fazla olması tarımsal sulama ve yaban hayatı unsurları için son derece önemlidir çünkü su yaşamın temel kriteridir. Su olmazsa yaşam olmaz.”
Değişen yağış rejiminin özünde küresel ısınmanın yansımaları olduğunu belirten Karakaş, “Küresel ısınma nedendir, küresel iklim değişikliği ise sonuçtur. Bu sonucun en temel gözlenebilir yansıması da zamansız mevsimsel olaylardır. Örneğin az yağış alan yerin aniden çok yağış almasıdır ya da ağustos ayında dolu yağması. Bütün bunlar küresel ısınmanın farklı yansımalarıdır. Küresel ısınmanın ve iklim değişikliğinin hiç bilmediğimiz farklı sonuçlarıyla da ilerde karşılaşabiliriz.” ifadelerini kullandı.
“Geçen sene gezdiğimiz yerlerde şu anda su var”
Bölgede kuş gözlemi ve fotoğrafçılığı yapan Rahmi Aktaş da Devegeçidi Baraj Gölü’nde geçen yılın temmuz ve ağustos ayından itibaren suyun çok azaldığını, neredeyse “su yok” denilecek duruma geldiğini hatırlattı.
Aktaş, “Baraj gölünün ortasında büyük bir adacık oluşmuştu. Şimdi baktığımızda bayağı dolmuş. Geçen sene gezdiğimiz yerlerde şu anda su var. En az 10-15 metre su yükselmiş durumda. Bölgede diğer alanlarda su göletleri yokken şimdi her yerde su göletleri oluşmuş. Bu da bizim için çok faydalı.” dedi.
Baraj gölü yakınlarındaki kırsal Avcısuyu Mahallesi’nde yaşayan ve hayvancılıkla uğraşan Ahmet Aslan ise bu yıl yağışların etkisiyle su kaynaklarında önemli ölçüde artış yaşandığını söyledi.
Aslan, “Tahliye edilen su ile bir baraj gölü daha olurdu. Allah bize bereketli bir yıl nasip etti. Bu yıl baraj gölümüz doluluk açısından oldukça iyi seviyeye ulaştı. Yağmur sayesinde buğdaylarımız da çok verimli oldu. Yağış hayvancılığı da olumlu etkiledi. Barajdan su tahliyesi yapıldı. Bu yıl, çok şükür, suyumuz bol.” diye konuştu.
Muhabir: Osman Bilgin
