ANKARA (AA) – Hazine ve Maliye Bakanlığı, haziran ayına ilişkin bütçe uygulama sonuçlarını açıkladı.
Buna göre, haziranda bütçe gelirleri geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 66 artarak 1 trilyon 509 milyar 630 milyon liraya yükseldi. Bütçe giderleri de yüzde 12,6 artışla 1 trilyon 395 milyar 467 milyon liraya ulaştı.
Ocak-haziran döneminde ise bütçe gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 39,1 artışla 7 trilyon 787 milyar 344 milyon liraya çıktı. Bütçe giderleri de aynı dönemde yüzde 32,7 yükselerek 8 trilyon 730 milyar 179 milyon lira oldu.
Merkezi yönetim bütçesi, haziranda 114 milyar 164 milyon lira fazla verirken ocak-haziran döneminde 942 milyar 835 milyon lira açık oluştu.
Merkezi yönetim bütçe giderleri, 1 trilyon 395 milyar 467 milyon liraya yükseldi
Merkezi yönetim bütçe giderleri Haziran 2025’te 1 trilyon 239 milyar 603 milyon lira iken, bu yılın haziran ayında yüzde 12,6 artışla 1 trilyon 395 milyar 467 milyon liraya yükseldi. Böylece, 2026’da merkezi yönetim bütçe giderleri için öngörülen 18 trilyon 978 milyar 815 milyon lira ödeneğin yüzde 7,4’ü kullanılmış oldu.
Faiz dışı denge, geçen yıl haziranda 54 milyar 501 milyon lira açık verirken, bu yılın aynı ayında 315 milyar 770 milyon lira fazla oluştu.
Faiz hariç bütçe giderleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 23,9 artarak 1 trilyon 193 milyar 860 milyon liraya yükseldi. Faiz hariç giderlerin bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı da 2025’in aynı ayında yüzde 7,5 iken, geçen ay da yüzde 7,4 oldu.
Haziranda personel giderleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 40,3 artarak 389 milyar 472 milyon lira olurken, personel giderleri için bütçede öngörülen 4 trilyon 907 milyar 309 milyon lira ödeneğin yüzde 7,9’u kullanıldı.
Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri, haziranda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 48,7 artışla 49 milyar 466 milyon liraya yükseldi ve bütçede öngörülen 599 milyar 691 milyon lira ödeneğin yüzde 8,2’si kullanılmış oldu.
Söz konusu dönemde, mal ve hizmet alım giderleri için bütçede öngörülen 1 trilyon 249 milyar 568 milyon lira ödeneğin yüzde 10,1’i harcandı. Haziranda, yüzde 67,7 artışla 126 milyar 190 milyon lira mal ve hizmet alımı gideri gerçekleşti.
Cari transferler, haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,7 artarak 465 milyar 591 milyon lira oldu. Bütçede öngörülen 6 trilyon 870 milyar 794 milyon lira ödeneğin yüzde 6,8’i kullanıldı.
Haziranda, 110 milyar 880 milyon lira sermaye gideri yapılırken, sermaye transferi 23 milyar 446 milyon lira olarak gerçekleşti. Borç verme giderleri, 28 milyar 816 milyon lira oldu. Faiz giderleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 26,9 azalarak 201 milyar 607 milyon lira olarak kayıtlara geçti.
Bütçe gelirleri
Merkezi yönetim bütçe gelirleri, geçen yılın haziran ayında 909 milyar 427 milyon lira iken, bu yılın aynı ayında yüzde 66 artışla 1 trilyon 509 milyar 630 milyon liraya yükseldi. Bütçe tahminine göre, bütçe gelirlerinin haziran ayı gerçekleşme oranı 2025’te yüzde 7,1 iken, geçen ay yüzde 9,3 oldu.
Vergi gelirleri tahsilatı, geçen ay 2025’in haziran ayına göre yüzde 72 artarak 1 trilyon 315 milyar 662 milyon liraya ulaştı. Vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı, 2025’te yüzde 6,9 iken, geçen ay yüzde 9,5 olarak tespit edildi.
Genel bütçe vergi dışı diğer gelirleri, yüzde 32,6 artarak 156 milyar 188 milyon liraya çıktı. Özel bütçeli idarelerin öz gelirleri 30 milyar 16 milyon lira, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri 7 milyar 764 milyon lira olarak hesaplandı.
Vergi türleri itibarıyla haziranda geçen yılın aynı ayına göre gelir vergisi yüzde 145,7, kurumlar vergisi yüzde 31,8, dahilde alınan katma değer vergisi yüzde 89,6, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 21,6, ithalde alınan katma değer vergisi yüzde 53,1, damga vergisi yüzde 110,2, harçlar yüzde 94, diğer vergiler tahsilatı yüzde 37,1 artarken, özel tüketim vergisi yüzde 0,1 azalış gösterdi.
Ocak-haziran dönemi gerçekleşmeleri
Merkezi yönetim bütçe giderleri, ocak-haziran 2025 döneminde 6 trilyon 579 milyar 58 milyon lira iken, bu yılın aynı döneminde yüzde 32,7 artışla 8 trilyon 730 milyar 179 milyon liraya yükseldi. Böylelikle, 2026’da merkezi yönetim bütçe giderleri için öngörülen 18 trilyon 978 milyar 815 milyon lira ödeneğin yüzde 46’sı kullanılmış oldu.
Faiz hariç bütçe giderleri, ocak-haziran döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 32,9 artarak 7 trilyon 265 milyar 931 milyon liraya çıktı. Faiz hariç giderlerin bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı, yüzde 44,7 olarak hesaplandı.
Personel giderleri, söz konusu dönemde yüzde 42,7 artışla 2 trilyon 493 milyar 562 milyon lira olurken, personel giderleri için bütçede öngörülen 4 trilyon 907 milyar 309 milyon lira ödeneğin yüzde 50,8’i kullanıldı.
Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri, bu dönemde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 49,3 artarak 316 milyar 799 milyon liraya yükseldi ve bütçede öngörülen 599 milyar 691 milyon lira ödeneğin yüzde 52,8’i kullanılmış oldu.
Ocak-haziran döneminde, mal ve hizmet alım giderleri için bütçede öngörülen 1 trilyon 249 milyar 568 milyon lira ödeneğin yüzde 47,9’u harcandı. Bu dönemde, yüzde 44,8 yükselişle 598 milyar 232 milyon lira mal ve hizmet alımı gideri gerçekleşti.
Cari transferler, yüzde 24 artarak 3 trilyon 115 milyar 257 milyon lira oldu. Bütçede öngörülen 6 trilyon 870 milyar 794 milyon lira ödeneğin yüzde 45,3’ü kullanıldı.
Söz konusu dönemde, 464 milyar 82 milyon lira sermaye gideri, 116 milyar 434 milyon lira sermaye transferi yapıldı. Borç verme giderleri, 161 milyar 565 milyon lira olarak hesaplandı.
Faiz giderleri, yüzde 31,7 artarak 1 trilyon 464 milyar 249 milyon lira oldu.
Merkezi yönetim bütçe gelirleri ise geçen yılın ocak-haziran döneminde 5 trilyon 598 milyar 580 milyon lira iken, bu yılın aynı döneminde yüzde 39,1 artışla 7 trilyon 787 milyar 344 milyon liraya çıktı. Bütçe tahminine göre, bütçe gelirlerinin ocak-haziran dönemi gerçekleşme oranı 2025’te yüzde 43,7 iken, bu yılın aynı döneminde yüzde 47,9’a yükseldi.
Vergi gelirleri tahsilatı, söz konusu dönemde geçen yılın ocak-haziran dönemine göre yüzde 38,7 artarak 6 trilyon 619 milyar 741 milyon liraya ulaştı. Vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı, yüzde 47,9 olarak kayıtlara geçti.
Genel bütçe vergi dışı diğer gelirleri de yüzde 45 artarak 955 milyar 533 milyon liraya çıktı. Özel bütçeli idarelerin öz gelirleri 159 milyar 879 milyon lira, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri 52 milyar 192 milyon lira olarak belirlendi.
Vergi türleri itibarıyla ocak-haziran döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre gelir vergisi yüzde 54,6, kurumlar vergisi yüzde 54,5, dahilde alınan katma değer vergisi yüzde 38,4, özel tüketim vergisi yüzde 8,5, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 37,8, ithalde alınan katma değer vergisi yüzde 32,7, damga vergisi yüzde 52,7, harçlar yüzde 76,2 ve diğer vergi gelirleri yüzde 27,6 arttı.
Muhabir: Hülya Ömür Uylaş, Mertkan Oruç
